İsrail'de oylar sayılmaya başlandı! Netanyahu dönemi bitmek üzere, işte ilk sonuçlar

İsrail’de halk, ülkenin siyasi geleceğini belirlemek üzere sandık başına gitti. Genel seçimlerde oy verme işleminin tamamlanmasının ardından gözler açıklanacak resmi sonuçlara çevrildi. Seçim sürecinde kaydedilen yüksek katılım oranı dikkat çekti.

İLK SONUÇLAR GELMEYE BAŞLADI

İlk sandık çıkış anketleri de gelmeye başladı. Netanyahu'nun partisi önde götürürken, koalisyonda beklediği olmadı. İsrail devlet televizyonuna göre Eisenkot liderliğindeki muhalefet Netanyahu koalisyonunu geride bıraktı fakat hükümeti kurabilecek çoğunluğa ulaşamadı. 120 sandalyeli mecliste, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya muhalif partilerin oluşturduğu bloğun toplam 52 sandalye, Netanyahu’yu destekleyen partilerin ise 50 sandalye kazanması bekleniyor. Filistinli vatandaşları temsil eden partiler ise bu sonuçlarla birlikte kilit konuma ulaştı.

Sandık çıkış anketlerine göre, mevcut Başbakan Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi seçim yarışını 25 milletvekili ile birinci tamamladı. Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi ise 21 sandalyede kalarak ikinci parti oldu.

ARAP LİSTESİNDEN 17 VEKİL

Seçim yarışını önde tamamlamasına karşın muhalefet bloğu 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde koalisyon kurabilmek için yeterli 61 milletvekiline ulaşamadı. İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım gösterdiği seçimlerde, onları temsil eden iki Arap listesi Meclis'e toplam 17 milletvekili gönderdi.

Muhalefet bloğunda yer alan eski İsrail başbakanları Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Birlikte Listesi 14, eski İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 8, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi Meclis'te 10 milletvekiliyle temsil edilmeye hak kazandı.

Mevcut iktidar bloğunda yer alan Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) Şas Partisi ve Birleşik Tevrat Yahudiliği 6'şar sandalyeyle seçim yarışını tamamladı. Yine Netanyahu'nun müttefikleri aşırı sağcı bakanlar Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi 7, Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi 6 milletvekili çıkardı.

EİSENKOT: HÜKÜMETİ KURMAK İÇİN EN KISA SÜREDE HAREKETE GEÇECEĞİZ

Sonuçları değerlendiren Eisenkot, sonuçların İsrail vatandaşlarının Netanyahu ve hükümetine güvenmediğini gösterdiğini söyledi. Eisenkot, hükümeti kurmak için en kısa sürede harekete geçeceğini açıkladı.

Dışişleri Bakanı Giden Saar ise sosyal medya üzerinden yayınladığı açıklamada, "Solun kutlamaları için erken. Taraflı yorumcuların kendini beğenmişliği ise gülünç. Açık olan şey, Likud’un İsrail’in en büyük partisi olması" dedi.

LAPİD: NETANYAHU EZİCİ BİR YENİLGİYE UĞRADI

Ana muhalefet lideri Yair Lapid ise, "Kimsenin kafanızı karıştırmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu, ezici bir yenilgiye uğradı. Bu tam bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" ifadelerini kullandı.

İSRAİL CUMHURBAŞKANI, HÜKÜMET KURMA GÖREVİNİ EN GÜÇLÜ ADAYA VERECEK

Genel seçimin resmi sonuçlarının da bu şekilde olması halinde her iki bloğun da koalisyon oluşturmak için çalışmalara başlaması ve İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog’un hükümeti kurma görevini hükümeti kurma şansı en güçlü olan adaya vermesi bekleniyor.

Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot’un iki Arap partisinin desteğiyle bir azınlık hükümeti kurmayı denemesi ihtimal dahilindeyken, Eisenkot’un siyasi ortaklarının tamamının bunu kabul edip edilmeyeceği henüz bilinmiyor.

İki tarafın da başarılı olamaması halinde İsrail’in birkaç ay içinde yeniden sandığa gitmesi beklenirken, ülkenin beş seçimin yapıldığı 2019-2022 dönemine benzer bir siyasi kriz sürecine sürüklenmesi ihtimali de bulunuyor.

NETANYAHU RAKİBİNİN GERİSİNDE

Seçim öncesi yayımlanan son anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun en güçlü rakibi olan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un gerisinde kaldığını gösteriyordu. Knesset’te hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalyeli çoğunluğa ulaşmak her iki blok için de zor görünürken, sandıktan çıkacak net tablo koalisyon pazarlıklarının seyrini belirleyecek.

İSRAİL'DE 7,3 MİLYON SEÇMEN SANDIK BAŞINDA

İsrail'de yaklaşık 7,3 milyon seçmen, 120 üyeli Knesset'in yeni üyelerini belirlemek üzere bugün sandık başında. Seçim, Gazze savaşının da başlangıcı olarak kabul edilen 7 Ekim 2023 saldırılarında bu yana ülkede yapılan ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor.

BİR ÖNCEKİ REKOR 1988'DE KIRILMIŞ

İsrail Merkez Seçim Komitesi'nin verilerine göre, katılım yaklaşık yüzde 74 olarak kaydedildi. Bu oran, seçimlerin aynı aşaması itibarıyla 1973'ten bu yana görülen en yüksek katılım oldu.

NETANYAHU DURMADAN ÇAĞRIDA BULUNDU

Yüksek katılımın ardından Netanyahu, sosyal medya hesabından destekçilerine seslenerek, "Acil durum. Solun aktivistleri sandıklara akın ediyor, sağın aktivistleri ise kayıtsız. Uyanma zamanı. Çıkın, başkalarını da oy vermeye çıkarın, Likud'a oy verin" ifadelerini kullandı.

"SEÇİMLERE MÜDAHALE" İDDİASI

Netanyahu, Batı Kudüs'te oyunu kullandıktan sonra yaptığı açıklamada ise seçimlere müdahale edilmeye çalışıldığını öne sürerek, polisin seçmenlere rüşvet vermek amacıyla çantalarında para taşıyan 3 kişiyi gözaltına aldığını iddia etti.

ARAP SEÇMENLERDEN SANDIKLARA YOĞUN İLGİ

Netanyahu cephesindeki tedirginliğin ve sağ tabanı harekete geçirmeye dönük kışkırtıcı söylemlerin ardında, Arap seçmenlerin başta Necef olmak üzere sandıklara gösterdiği yoğun ilgi ve aşırı sağcı koalisyonu devirme hedefi yatıyor.

Parlamentoda çoğunluk için 120 sandalyenin 61'ine ihtiyaç duyulurken, hiçbir parti bugüne kadar bu sayıya tek başına ulaşamadı. Son kamuoyu yoklamaları da iki ana bloktan hiçbirinin çoğunluğu sağlayamayacağını gösterdi. Sandıkların yerel saatle 22.00'de kapanması bekleniyor.

SEÇİMDE KİMLER YARIŞIYOR?

Seçimde 30'dan fazla parti ve liste, yüzde 3.25'lik seçim barajını aşarak 120 sandalyeli parlamentoya milletvekili göndermek için yarışıyor. Gelecek hükümeti kurmak için yarışan 2 ana blok bulunuyor: Birincisi, Netanyahu'nun Likud partisinin önderliğindeki ve birkaç aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partinin de katıldığı koalisyon. İkincisi ise 2015'ten 2019'a kadar Genelkurmay Başkanı olarak görev yapan 66 yaşındaki Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi, Demokratlar, Yisrael Beiteinu Partisi ve Birlikte İttifakı'ndan oluşan ana muhalefet koalisyonu. Son anket sonuçlarına göre Başbakan Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, başbakanlık yarışında başa baş gidiyor.

Parlamentoda çoğunluk için 120 sandalyenin 61'ine ihtiyaç duyulurken, hiçbir parti bugüne kadar bu sayıya tek başına ulaşamadı. Son kamuoyu yoklamaları da iki ana bloktan hiçbirinin çoğunluğu sağlayamayacağını gösterdi.

TAHMİNLER

Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi'nin 22 ila 24, İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud'un ise 21 ila 23 sandalye kazanması bekleniyor. Eski Başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid liderliğindeki Birlikte İttifakı'nın 13 ila 14, eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Yair Golan liderliğindeki Demokratların 8 ila 9 sandalye kazanması öngörülüyor. Üç Arap liderliğindeki partiden (Hadash, Balad ve Ta'al) oluşan Ortak Liste'nin ise 9 ila 10 sandalye kazanması bekleniyor. Avigdor Liberman liderliğindeki Yisrael Beiteinu'nun 8 sandalye elde etmesi bekleniyor.

En büyük iki Aşkenazi Haredi partisini içeren Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin 8 sandalye kazanması öngörülüyor. Sefarad Haredi topluluğunu temsil eden, Aryeh Deri liderliğindeki Şas Partisi'nin 7 ile 8, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Otzma Yehudit'in de 7 ila 8 sandalye kazanması bekleniyor.

Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Moshe Feiglin liderliğindeki Dini Siyonizm-Zehut'un 5 ile 6 sandalye elde etmesi öngörülüyor. Mansur Abbas liderliğindeki Ra'am partisinin ise 5 ile 6 sandalye kazanması bekleniyor.

Seçimin ardından partilerin 61 sandalyeye ulaşacak bir koalisyon kurmak için 28 günü bulunuyor, bu süre 14 gün daha uzatılabiliyor.