AB'den Düzensiz Göçmenler İçin Yeni Düzenleme

Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde bulunan ancak sığınma başvurusu reddedilen kişilerin üçüncü ülkelere geri gönderilmesini kolaylaştıran düzenleme hakkında AB Konseyi'yle müzakerelere başlamayı kabul etti.

AP Genel Kurulu, tartışmalı üçüncü ülkelerle geri dönüş merkezi anlaşmalarının yasal zemine oturtulduğu düzenlemeye yönelik pozisyonunu, 389 lehte 206 aleyhte oyla onayladı.

Genel Kurul'un onayının ardından AP ve AB Konseyi arasında düzenlemenin son hali için müzakerelerin yakında başlaması bekleniyor.

AB Komisyonu'nun Mart 2025'te önerdiği düzenleme kapsamında, yasa dışı yollarla AB ülkelerinde bulunan ve sığınma başvurusu reddedilen kişilere geri dönme yükümlülüğü başta olmak üzere çeşitli yükümlülükler getirmesi öngörülüyor.

Ayrıca düzenlemeyle tartışmalı üçüncü ülkelerle geri dönüş merkezi anlaşmaları da yasal zemine oturtuluyor ve üye ülkelerin geri dönüş kararı verdiği ancak yetkililerle işbirliği yapmayan kişilere belirli yardım ve ödenekleri kesme veya hapis cezası dahil cezai yaptırımlar uygulanmasının önü açılıyor.

AB ülkeleri, 8 Aralık 2025'te kendi topraklarında bulunan ancak sığınma başvurusu reddedilen kişilerin üçüncü ülkelere geri gönderilmesini kolaylaştıracak düzenleme konusunda anlaşmaya varmıştı.

İtalya'nın Arnavutluk'taki tartışmalı göçmen merkezleri

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Arnavutluk Başbakanı Edi Rama'nın 6 Kasım 2023'te Roma'da imzaladıkları anlaşma, İtalyan güvenlik güçleri tarafından Akdeniz'de kurtarılan reşit ve sağlıklı erkek düzensiz göçmenlerin, Arnavutluk'a nakledilmesini ve iltica taleplerinin inceleneceği süre boyunca burada kalmalarını öngörüyor.

Söz konusu anlaşma, bir AB ülkesinin, kendisine gelen düzensiz göçmenleri Birlik üyesi olmayan başka ülke toprağına göndermesini düzenleyen ilk anlaşma özelliğini taşıyor.

Anlaşma çerçevesinde İtalya tarafından Arnavutluk'un kuzeybatısındaki Şingin Limanı'nda ilk kabul merkezi ve Gjader bölgesinde ise sonraki prosedürler için tesis ve geri gönderme merkezi kurulmuştu.

Arnavutluk'taki bu merkezlere 16 Ekim 2024'te, 8 Kasım 2024'te ve 26 Ocak'ta Akdeniz'de kurtarılan üç farklı göçmen grubu taşınmış ancak her üç gruptaki göçmenler, Roma Mahkemesinin farklı gerekçeli kararları sebebiyle İtalya'ya geri götürülmüştü. Bu konu, İtalyan mahkemelerince, Avrupa Adalet Divanı'na da sevk edilmişti. Bu durum sebebiyle söz konusu merkezler tam manasıyla faaliyete geçememişti.

Meloni hükümetinin, düzensiz göçe karşı "caydırıcı unsur" olarak sunduğu Arnavutluk'taki göçmen merkezleri, muhalefet ve sivil toplum kuruluşları tarafından "İtalya'nın parasının sokağa atıldığı" gerekçesiyle zaman zaman eleştiri konusu oluyor.