AGİT Konferansı Viyana'da Başladı

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) 2026 Dönem Başkanlığını yürüten İsviçre'nin ev sahipliğinde düzenlenen "AGİT Yıllık Güvenlik Gözden Geçirme Konferansı", Avusturya'nın başkenti Viyana'da başladı.

AGİT'in 57 katılımcı ülkesinden üst düzey diplomat ve yetkililerin katıldığı 2 günlük konferansta, Avrupa-Atlantik ve Avrasya bölgesindeki güvenlik ortamı, Ukrayna'daki savaşın etkileri, silah kontrolü, yeni güvenlik tehditleri ve AGİT'in gelecekteki rolü ele alındı.

Viyana'da düzenlenen konferansın açılışında konuşan AGİT Dönem Başkanı İsviçre'nin Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, Avrupa güvenliğinin Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana en ciddi krizini yaşadığını belirterek, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın devam ettiğini, güvenin çöktüğünü, silah kontrol mekanizmalarının zayıfladığını ve askeri risklerin arttığını söyledi.

Cassis, " Diplomasi, imkansız göründüğü zaman daha da gerekli hale gelir." dedi.

AGİT'in herkesin aynı fikirde olduğu zamanlar için değil, taraflar arasında ciddi görüş ayrılıklarının bulunduğu dönemler için kurulduğunu belirten Cassis, "Eğer çatışmacı anlayış, Avrupa'ya geri döndüyse, AGİT'e duyulan ihtiyaç da geri dönmüştür." değerlendirmesinde bulundu.

AGİT Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu da Avrupa güvenliğinin temelini oluşturan norm ve ilkelerin aşındığını, devletler arasındaki güvenin zayıfladığını ve jeopolitik rekabetin yoğunlaştığını dile getirdi.

Ukrayna'daki savaşın, Avrupa ve küresel güvenlik açısından ciddi tehdit oluşturmaya devam ettiğine işaret eden Sinirlioğlu, sivillerin ve sivil altyapının korunması gerektiğini vurguladı.

Sinirlioğlu, küresel askeri harcamaların 2025'te yaklaşık 3 trilyon dolara ulaştığına dikkati çekerek, buna karşın diplomasi, çok taraflılık, güven artırıcı önlemler ve risk azaltma mekanizmalarına yapılan yatırımların gerilediğini söyledi.

Silah kontrolü ve güvenlik mekanizmalarının mevcut şartlara uyarlanması gerektiğinin altını çizen Sinirlioğlu, yapay zeka, siber tehditler ve insansız sistemler gibi teknolojik gelişmelerin savaşın doğasını değiştirdiğini kaydetti.

"Sadece bekleyip bir şey yapmasaydık, AGİT'e iyi hizmet etmiş olmazdık"

Konferanstaki açılış konuşmalarının ardından Sinirlioğlu ve Cassis, ortak basın toplantısı düzenledi.

Cassis, çatışmaların çözümü için diyalog dışında bir yol olmadığını belirterek, son 6 ayda AGİT Dönem Başkanı olarak neler yaptıklarını anlattı.

Rusya ile Ukrayna arasında olası bir ateşkeste, AGİT'in oynayacağı rol üzerine hazırlık yapılıp yapılmadığına dair soru üzerine Cassis, ocak ayında koydukları hedefin de bu olduğunu, hazır olmak istediklerini belirtti.

Cassis, o dönemde ateşkesin yakında gerçekleşebileceğini düşündüklerini dile getirerek, "Sadece bekleyip bir şey yapmasaydık, AGİT'e iyi hizmet etmiş olmazdık. Bu nedenle acil durum planları hazırladık. Bu acil durum planları, 'sıfır noktası' diye adlandırdığımız, yani ateşkesin yürürlüğe girdiği andan itibaren başlayan bir zaman çizelgesine dayanıyor." diye konuştu.

AGİT'in olası bir ateşkes kapsamındaki görevinin, ateşkesi izlemek ve olası ihlalleri belgelemek olduğunu belirten Cassis, aynı zamanda mümkün olduğunca her yerde diyaloğu kolaylaştırmaları gerektiğinin altını çizdi.

Sinirlioğlu da AGİT'in, Avrupa-Atlantik ve Avrasya bölgesindeki en kapsayıcı güvenlik platformu olmaya devam ettiğini dile getirerek, örgütün diyalog kanallarını açık tutma, şeffaflığı artırma ve güvenlik risklerini azaltma konusunda önemli bir rol üstlendiğini ifade etti.

AGİT Genel Sekreteri, istikrarlı ve güvenli ortam oluşturmanın her bir AGİT üyesinin menfaatine olduğuna, bunun için de silah kontrol araçlarının güçlendirilmesi ve modernize edilmesi gerektiğine dikkati çekti.

İsviçre Dönem Başkanlığınca organize edilen konferansta, katılımcılar, Avrupa güvenliğine yönelik mevcut tehditler ile teşkilatın gelecekte üstlenebileceği rol konusunda görüş alışverişinde bulunuyor.

Konferans, yarın yapılacak oturumların ardından sona erecek.