Genç Müslüman Kadınlar Liderlikte Söz Sahibi

Kadın ve Demokrasi Vakfı (KADEM) Yönetim Kurulu Başkanı Canan Sarı, "Müslüman genç kadınlar artık bekleyen ya da edilgen bir yerde değil, bilgi üreten, ağlar kuran ve sorumluluk üstlenen bir yerde duruyor." dedi.

Başkentte bir otelde düzenlenen "ALLY for Future: Genç Müslüman Kadınlar Liderlik Programı" kapsamında, "Değer Temelli Liderlik ve Hak Perspektifi: Müslüman Genç Kadınlar Nerede Duruyor?" başlıklı oturum gerçekleştirildi.

Moderatörlüğünü AK Parti Kayseri Milletvekili Ayşe Böhürler'in yaptığı oturumda, KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Canan Sarı, vaize Fatma Bayram, Girişimci ve Aktivist Rana Abdelhamid ile Psikiyatrist ve Yazar Dr. Samah Jabr konuşmacı olarak yer aldı.

KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Sarı, liderliğin bir makam olmadığını, "geliştirildikçe gelişen, ihmal ettikçe zayıflayan bir kas" olduğunu söyledi.

Sarı, liderliğin öncelikle kişinin kendi duygularını, düşüncelerini ve tepkilerini yönetebilmesiyle başladığını belirtti.

KADEM'in "Varoluşta eşitlik, sorumlulukta adalet" ilkesine dikkati çeken Sarı, "Çünkü her insan, sırf insan olduğu için eşit bir değere ve potansiyele sahip. Bu sebeple Müslüman kadının sahnede, politikada, siyasette, ekonomide, masalarda olması, karar mekanizmalarında yer alması aslında bir lütuf olarak görülmemelidir." diye konuştu.

Liderliğin temel niteliklerinden birinin çağın ihtiyaçlarını doğru okuyabilmek olduğunu dile getiren Sarı, liderlerin kadim değerlerle güncel gerçeklik arasında denge kurabilmesi gerektiğini vurguladı.

Sürdürülebilir liderlik için "sınır bilinci"nin önemine işaret eden Sarı, liderliğin her sorumluluğu tek başına üstlenmek değil, kişinin kendi sorumluluk alanını doğru yönetebilmesi anlamına geldiğini söyledi.

Değişen koşullara uyum sağlayabilmenin de önemli liderlik vasfı olduğunu belirten Sarı, esnekliğin kişinin kendi değerlerinden vazgeçmesi anlamına gelmediğini, değerlerini koruyarak yeni şartlara uyum gösterebilmesi gerektiğini anlattı.

KADEM olarak Türkiye'nin 59 ilinde faaliyet yürüttüklerini aktaran Sarı, şöyle devam etti:

"Gönüllülerimizle, genç KADEM yapılanmamızla farklı yaşlardan binlerce kadınla temas ediyoruz. Bu temaslar bize çok net bir şeyi gösteriyor, artık kadınlar beklemek istemiyor. Sorun varsa o sorunun bir çözüm öneren parçası olmak istiyor, üretmek istiyor, sorumluluk almak istiyor ve ortak hayatta hak ettiği yerde olmak istiyor."

Canan Sarı, kadınların yeni teknolojilerin yalnızca kullanıcısı değil, üreticisi ve bu teknolojilere yön verici olmayı hedeflediğini söyledi.

Savaş ve kriz bölgelerinde de kadınlarla çalışmalar yürüttüklerini anlatan Sarı, Gazze ve Suriye'de kadınların en zor şartlarda dahi ailelerini ve toplumsal dayanışmayı ayakta tutarak önemli bir liderlik örneği sergilediğini vurguladı.

Müslüman kadınların özellikle özel sektörde ve üst düzey pozisyonlara yükselirken çeşitli engellerle karşılaşabildiğine dikkati çeken Sarı, buna rağmen kadınların artık "temsil edilen" değil, "temsil eden" konuma doğru ilerlediğini ifade etti.

Sarı, "Müslüman genç kadınlar artık bekleyen ya da edilgen bir yerde değil, bilgi üreten, ağlar kuran ve sorumluluk üstlenen bir yerde duruyor." dedi.

"Acı, derin etik sorulara da neden oluyor"

Psikiyatrist ve Yazar Dr. Samah Jabr de liderliğin genel olarak kişisel başarı, ünvan ve etki olarak görüldüğünü belirterek, bunların önem arz ettiğini ancak bazen de tanımlamakta eksik kaldığını söyledi.

Bu şekilde liderliğin etik temellerinden ayrıştırılarak kalıcı ahlaki bağlılıktan ziyade tüketilebilir bir duruma dönüştürüldüğüne dikkati çeken Jabr, "(Değer temelli liderlikte) Önemli olan ne elde ettiğin değil, özellikle sesleri duyulmayanlara, diğerlerine karşı ne gibi sorumluluklar taşıdığın." dedi.

Jabr, genç Müslüman kadınlar için sosyal, siyasal ve küresel anlamda beklentiler olduğuna işaret ederek, gerçek liderliğin beklentilerle ölçülmemesi gerektiğini ve Müslümanların sahip olduğu değerlerin zor zamanlarda daha görünür hale geldiğini dile getirdi.

Filistin'de psikiyatrist olarak görev aldığına atıfta bulunan Jabr, "Acı çekmenin sadece psikolojik yaralara neden olmakla kalmayıp, aynı zamanda derin etik sorular da ortaya çıkardığını gördüm." ifadesini kullandı.

Jabr, bu bağlamda liderliğin yalnızca diğer insanları yönetmek anlamına gelmediğine dikkati çekerek, insanların ve insan onurunun korunması anlamına da geldiğine değindi.

Türkiye'de Filistin meselesinin varlığı rahatlatıcı

Filistin'de insan onuruna büyük bir saldırı yapıldığını belirten Jabr, İslam'ın insan onurunu merkeze aldığını ve her insan için geçerli olduğunu söyledi.

Jabr, değer temelli liderliğin içsel bir cesaret de gerektirdiğine dikkati çekerek, bu nedenle liderliğin sadece yetenek geliştirmekle ilgili olmadığını, eleştirel bilinci, sorgulamayı, derinlemesine düşünmeyi ve başarının ne anlama geldiğini yeniden tanımlamayı gerektirdiğini kaydetti.

Son yıllarda Türkiye'nin Filistin halkıyla büyük bir dayanışma gösterdiğini belirten Jabr, "Filistin'in Türkiye'deki sokaklarda bu kadar var olmasının biraz rahatlatıcı bir tarafı var." dedi.

Ayrıca Jabr, liderliğin diğerlerinin önünde yer almak değil, kimsenin "sesi duyulmadan ve onursuz şekilde arkada bırakılmadığından emin olmak" olduğunu söyledi.

"Birlikte dirilmeyeceğiniz insanları takip etmeyin"

Vaize Fatma Bayram ise liderlik kavramının yalnızca piramidin tepesini tanımlamadığını, geniş bir çerçevede ele alınması gerektiğini söyledi.

Liderliğin aynı zamanda istişareye dayandığını, Hazreti Muhammed'in karar alma süreçlerinde çevresindekilere güvendiğini ve gençlere sorumluluk vermekten çekinmediğini anlattı.

"Hayatın içinde ne kadar çeşitlilik varsa, o kadar öncülük de olması gerekir." diyen Bayram, Kur'an-ı Kerim'de ve Hazreti Muhammed'in ailesinde farklı alanlarda öne çıkan çok sayıda kadın örneğinin bulunduğunu, kadınların ilimden sosyal hayata, eğitimden şifaya kadar birçok alanda topluma yön verdiğini vurguladı.

Gençlere de tavsiyelerde bulunan Bayram, "Birlikte dirilmeyeceğiniz insanları takip etmeyin. Sizin öncüleriniz kimlerse, yolunuz da sonunda oraya çıkacaktır." dedi.

"Liderlik zorluklarla mücadelede ortaya çıkıyor"

Aktivist Rana Abdelhamid de liderliğin toplumda var olan zorluklara dikkat çekmesi gerektiğini belirterek, Müslüman kadınların yaşadığı sıkıntılara ve kendisinin de geçmişte başörtüsü nedeniyle saldırıya uğradığına değindi.

Bunun travmatik ve korkutucu olduğuna işaret eden Abdelhamid, ABD'de göçmenler ve işçi sınıfı arasında büyüdüğünü, bu çevrede liderliğin görülen zorlukların değiştirilmesi için çalışmak anlamına geldiğini anladığını aktardı.

Kadınlara kendilerini korumaları için eğittiğini anlatan Abdelhamid, bunun için bir ünvana ya da paraya ihtiyaç duyulmadığını, sahip olunan yeteneklerle başarılı olunabileceğini dile getirdi.

Gazze ve Sudan gibi bölgelerde soykırıma tanık olduklarına dikkati çeken Abdelhamid, bir araya gelerek bunu protesto ettiklerini ve ellerinden geleni yaptıklarını söyledi.

Abdelhamid, insanların bir zorluk ve kaos içinde ne yapacağını bilemez halde olduğu durumların bulunduğuna işaret ederek, liderliğin bu noktada ortaya çıktığına ve "vazgeçilmemesi" gerektiğine işaret etti.

"Kadınların güçlendirilmesi geleceğin meselesi"

İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC) Genel Direktörü Zehra Zümrüt Selçuk ise "ALLY Talks: İİT ve SESRIC'in Kadının Güçlenmesine Yönelik Çalışmaları" oturumu kapsamında konuşma yaptı.

İslam dünyasının ekonomik, sosyal, insani ve kalkınma gibi alanlarda çeşitli zorluklarla karşı karşıya kaldığını belirten Selçuk, "İslami dayanışma, birbirimizi desteklemek ve Müslüman dünyasının sorunlarını toplu olarak ele almak için bize ortak bir sorumluluk yüklemektedir." dedi.

Selçuk, üye ülkeler arasında işbirliğini, karşılıklı desteği ve ortaklığı güçlendirmeyi sürdürdüklerini kaydederek, bu çerçevede kadının rolünün önemini ve Müslüman kadınların sesinin duyulmasının gerekliliğini vurguladı.

Kadın liderlerin güçlendirilmesinin sürdürülebilir kalkınma ve daha güçlü toplumlar için gerekli olduğuna işaret eden Selçuk, İİT ülkeleri arasında kadın nüfus oranının toplam nüfusun neredeyse yarısına tekabül ettiğini ve önemli bir kısmının genç olduğunu aktardı.

Zehra Zümrüt Selçuk, bu bağlamda kadınların güçlendirilmesi konusunun sadece bugünün değil geleceğin de meselesi olduğunun altını çizerek, bu nedenle İİT'nin stratejik önceliklerinden birinin bu konu olduğunu ifade etti.

İİT ülkelerindeki kadın okuryazarlık oranının yüzde 72 olduğunu paylaşan Selçuk, erkeklerin daha ağırlıkta bulunduğu STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) alanlarında kadınların katılımının artmasının ekonomik kalkınma ve eşitlik açısından önemine değindi.

Selçuk, İİT ülkelerinde kadınların yalnızca yüzde 41'inin iş gücüne katıldığını belirterek, kadınların iş gücüne katılımını engelleyen durumlara çözüm için dikkat çekilmesini ve bu sayede geleceğe yönelik ülkelerin potansiyelinin artırabileceğini vurguladı.

Kadınların güçlendirilmesinin sadece bir politika ile sağlanamayacağına işaret eden Selçuk, daha koordineli kabiliyet gelişimi, sosyal koruma, liderlik ve eşit fırsatlar gerektiğini dile getirdi.

Barış müzakerelerinde kadınlar başarılı

Zehra Zümrüt Selçuk, barış müzakerelerinde bulunan kadınların daha başarılı olduğuna dair veriler paylaşarak, barışın geleceğin liderleri için harika bir alan olduğunu söyledi.

İİT'nin kadınların güçlendirilmesi alanında yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi veren Selçuk, SESRIC'in temel faaliyet alanlarının araştırma, istatistik, eğitim ve kapasite güçlendirme olduğunu, kapsamlı ve geniş bir veri tabanı bulunduğunu kaydetti.

Selçuk, kadınların güçlendirilmesi konusunda İİT ülkelerinde kararlılık, güçlü kurumlar ve devamlı bir işbirliği bulunması gerektiğini belirterek, bunun yalnızca devlet kurumlarını kapsamadığını, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, akademi ve medya dahil tüm kurumlar arasında koordinasyon sağlanması gerektiğini ifade etti.