İsrail'den Beyin Göçü Tehdidi

İsrail'den son yıllarda ayrılanların sayısındaki rekor artış, yalnızca göçün boyutuyla değil, ülkeyi terk edenler arasında eğitimli ve yüksek gelirli meslek gruplarının ağırlık kazanmasıyla da dikkati çekiyor.

Tel Aviv Üniversitesinin bu ay yayımladığı araştırmaya göre, 2023-2025 döneminde yaklaşık 270 bin İsrail vatandaşı ülkeden ayrılarak en az 3 ay kesintisiz yurt dışında kaldı.

Yapılan çalışmalar, ülkeden ayrılanlar arasında doktor, mühendis, akademisyen ve diğer nitelikli meslek gruplarından çok sayıda kişinin bulunduğunu ortaya koydu.

Bu eğilim, İsrail'in "beyin göçü" sorunuyla karşı karşıya kalabileceği yönündeki endişeleri artırıyor.

AA muhabirine konuşan bağımsız İsrailli siyasi yorumcu ve eski akademisyen Ori Goldberg, İsrail'den ayrılanların sayısındaki artışın, ülkedeki daha geniş kapsamlı istikrarsızlığın yansıması olduğunu söyledi.

Goldberg, ülkeden ayrılmayı tercih edenlerin önemli kısmının istikrar ve işleyen kamu hizmetlerine dair güvence aradığını belirterek, "Ülke hem dağılıyor hem de istikrardan yoksun." dedi.

İsrail'den ayrılanların sayısının geçmiş yıllara kıyasla çok daha yüksek olduğunu vurgulayan Goldberg, "Ülkeyi terk edenlerle ülkeye gelenler arasındaki fark alışılmışın çok üzerinde." diye konuştu.

Rekor seviyede ayrılışlar ve ülkedeki değişen profil

Tel Aviv Üniversitesinin araştırmasında, ülkeyi uzun süreli terk eden İsraillilerin sayısında son 10 yılda artış yaşandığı ortaya konuldu.

Araştırmada, 2023-2025 döneminde 268 bin 509 kişi en az 3 ay boyunca kesintisiz şekilde yurt dışında kalırken, 10 yıl önce aynı dönemde kaydedilen sayının 183 bin 219 olduğu belirtildi.

Haziranda İsrail Meclisindeki komite görüşmesinde sunulan farklı verilerde de ülkenin göç dengesindeki değişim ortaya konuldu.

Ayrıca, ülkeden ayrılanların profilindeki değişim de dikkati çekti.

Sunulan verilerde, 2022'de İsrail'den ayrılan 25-64 yaş grubundakilerin eğitim düzeyinin genel nüfusa kıyasla daha yüksek olduğu aktarıldı.

Sağlık sektöründe de benzer bir eğilim görüldü.

Yalnızca 2024'te 530 doktor İsrail'den ayrılırken, aynı dönemde yurt dışından İsrail'e dönen doktorların sayısında düşüş yaşandığı belirtildi.

Nitelikli iş gücünde kayıp artıyor

Times of Israel'in aktardığı İsrail Vergi İdaresi araştırması da ülkeyi terk edenler arasında yüksek gelirli ve nitelikli meslek gruplarının giderek daha fazla öne çıktığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre, yüksek gelirli İsraillilerin yurt dışına göçü 2023 ve 2024'te arttı.

Ülkeden ayrılanlar arasında doktor, mühendis ve diğer eğitimli meslek gruplarının oranının yüksek olduğu görüldü.

Goldberg, özellikle sağlık ve teknoloji alanlarında çalışma koşullarının zorlaşmasıyla nitelikli elemanların ülkeden ayrılmasının İsrail açısından "gerçek bir risk" oluşturduğunu vurguladı.

Ülkeden ayrılanların çoğunlukla "eğitimli profesyoneller" olduğuna işaret eden Goldberg, "Ülkede bir ölçüde beyin göçü riski var." ifadesini kullandı.

Goldberg, uzmanlık eğitimi için yurt dışına gönderilen doktorların büyük bölümünün İsrail'e dönmediğinden bahsetti.

Ayrılışlar, Ekim 2023 ile bağlantılı

Tel Aviv Üniversitesi araştırmasında, İsrail'den göçe ilişkin kamuoyundaki endişelerin, Kasım 2022 seçimleri ve ardından başlayan yargı düzenlemesi tartışmalarıyla arttığına ve Ekim 2023'ten sonraki gelişmelerle daha da yoğunlaştığına dikkat çekildi.

Ayrılışlarda yaşanan artışın büyük ölçüde Ekim 2023'le bağlantılı olduğunu söyleyen Goldberg, sürecin İsrail toplumunda güvenlik odaklı yaklaşımı güçlendirdiğini ve siyasi ayrışmaları daha görünür hale getirdiğini kaydetti.

Goldberg, "Ekim 2023'ten bu yana yaşanan kolektif travma, siyasi gelişmelerin yanı sıra toplumdaki kutuplaşma ve tartışmaların derinleşmesine, yeni toplumsal sorunların ortaya çıkmasına yol açtı." değerlendirmesinde bulundu.

"İsrail'in kolayca eski haline dönebileceğinden emin değilim"

Mevcut göç seviyelerinin tek başına ülke ekonomisi için tehdit oluşturmadığını belirten uzmanlar, eğilimin mevcut seviyede devam etmesinin ise uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği uyarısını yaptı.

Uzmanlar, özellikle teknoloji, sağlık ve akademi alanlarında sınırlı sayıdaki nitelikli çalışana bağımlı İsrail ekonomisinin bu eğilimden uzun vadede olumsuz etkilenebileceğine işaret etti.

Uzmanlar ayrıca, ülkeyi terk edenlerin sayısındaki artışın yeni göçleri teşvik edebileceğini vurguladı.

Goldberg, mevcut göç dalgasının koşulların iyileşmesiyle kısa sürede sona ermesini beklemediğini söyledi.

"Bunun geçici bir dalga olduğunu düşünmüyorum, siyasi ve güvenlik koşullarının da bu kadar kolay şekilde istikrara kavuşabileceğini sanmıyorum." diyen Goldberg, "İsrail'in kolayca eski haline dönebileceğinden emin değilim." ifadesini kullandı.

Goldberg, mevcut göçün tek bir krize verilen kısa süreli tepkinin ötesinde daha kapsamlı bir değişimin parçası olabileceğini aktardı.

Ülkeden ayrılışların etkilerinin ilerleyen dönemlerde daha belirgin şekilde gözlemlenebileceğine işaret eden Goldberg, "İsrail'in daha uzun vadeli demografik ve ekonomik bir değişim sürecine girdiğini düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.