Kamu Yatırımları 2010'da Yüzde 26.4 Azalacak

Kamu yatırımları 2010 yılında geçen yıla göre yüzde 26.4 azalarak 40 milyar 957 milyon 290 bin TL olacak. Bunun 27 milyar 795 milyon 290 bin TL'sini merkezi yönetim bütçesine dahil idaler ile döner sermayeli kuruluşlar, KİT'ler, İller Bankası ve özelleştirme kapsamındakiler, 13 milyar 162 milyon TL'sini ise yerel yönetimler gerçekleştirecek.

2010 Yılı Yatırım Programı Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlandı. Buna göre, yerel yönetimler dışındaki kamu kuruluşlarının yatırım stokunda 2 bin 425 proje bulunuyor. Toplam tutarı 273 milyar 400 milyon 164 bin TL olan bu projelere 2009 sonu itibariyle yapılan kümülatif harcama 118 milyar 426 milyon 4 bin TL oldu. 2010 yılındaki stoktaki etüd-projeler için 457 milyon 679 bin TL, devam eden projeler için 20 milyar 703 milyon 255 bin TL ve yeni projeler için 6 milyar 634 milyon 356 bin TL olmak üzere toplam 27 milyar 795 milyon 290 bin TL ödenek ayrıldı.

Yerel yönetimler ise 2010 yatırımları için 13 milyar 162 milyon TL ödenek kullanacak. Böylece 2010 yılında yerel yönetimler de dahil toplam kamu yatırımları için harcanacak kaynak 40 milyar 957 milyon 290 bin TL olacak.

-KAMU YATIRIMLARINDA ASLAN PAYI ULAŞTIRMANIN-

40 milyar 957 milyon 290 bin TL'nin kamu yatırımlarına ayrıldığı 2009 yılında, kamu yatırımlarında aslan payını ulaştırma ve haberleşme sektörü alacak. DLH'nın yaptığı hizmetlerden karayollarına birçok yatırımın sürdüğü ulaştırma sektörüne 2010 yılında 13 milyar 420 milyon 244 bin TL yatırım yapılacak. Tarım sektörüne 2010 yılında yapılması öngörülen kamu yatırımı 4 milyar 379 milyon 606 bin TL iken, onu 4 milyar 335 milyon 417 bin TL ile eğitim, 3 milyar 556 milyon 100 bin TL enerji sektörüne yapılacak kamu yatırımları izleyecek. 2010 yılında sağlık sektörüne aktarılacak kaynak 2 milyar 279 milyon 892 bin TL olurken, madencilik sektörüne aktarılacak kaynak 1 milyar 420 milyon 800 bin TL olarak öngörüldü. 2009 yılında imalat sektörüne 495 milyon 472 bin TL, turizme 222 milyon 222 bin TL, konuta 641 milyon 21 bin TL'lik kamu yatırımı için kaynak aktarımı söz konusu oldu.

Programda, 2010 yılı merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kuruluş yatırımlarının sektörel dağılımına bakıldığında ilk sırada 4 milyar 853 milyon 465 bin TL ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) geldi. Onu 2 milyar 446 milyon 456 bin TL ile Kara Yolları Genel Müdürlüğü izlerken, 1 milyar 745 milyon 327 bin TL ile Milli Eğitim Bakanlığı üçüncü sırada yer aldı.

-KÖYDES'E 525 MİLYON TL ÖDENEK-

Düzenleyici ve Denetleyici Kurumların gayrimenkul alımı ve kamulaştırma ödenekleri hariç olmak üzere, yatırım nitelikli projelerine bilgi amacıyla yer verildiği 2010 Yılı Yatırım Programı'nda, Köylerin Altyapısının Desteklenmesi Projesi (KÖYDES) kapsamında köylerin altyapı ihtiyaçları için il özel idareleri veya köylere hizmet götürme birliklerine kullandırılmak üzere Maliye Bakanlığı bütçesinden 525 Milyon TL ödenek tahsis edildi. Söz konusu ödenekler Yatırım Programı toplamlarına dahil olmayıp, kullanımı 2010 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 13'üncü maddesi hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek. Bu ödeneklerin il bazında dağılımı, kullandırılması, izlenmesi ve denetimine ilişkin esas ve usuller, Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanacak. Söz konusu ödeneklerde yıl içinde ihtiyaç duyulacak revizyonlar, 2010 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararındaki hükümlere tabi tutulmayacak. 2010 Yılı Yatırım Programında bütün nakdi yatırım değerleri program yılı fiyatlarıyla (2010 yılı fiyatlarıyla) ve "bin TL" bazında verildi. 2010 yılı ortalama program kuru; 1 ABD Doları = 1,6042 TL olarak dikkate alındı.

-2010 BÜTÇESİNE EKLENEN YATIRIM ÖDENEKLERİ VE İLAVE TAŞITLAR PROGRAMLA İLİŞKİLENDİRİLDİ-

2010 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısı'nın yasalaşması sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından bazı kuruluşların yatırım ödeneklerinde yapılan değişiklikler ve muhtelif kaynaklardan karşılanmak üzere ilave edilen taşıtlar 2010 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirildi. Kuruluşların 2010 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda yer alan sermaye transferi ödeneklerinden sadece kamu yatırımı niteliğini taşıyanlar kuruluş ve sektör yatırım ödeneği toplamına dahil edilerek, kamu yatırımı niteliğinde olmayıp kamu sektörü dışına transfer niteliğinde olan ödeneklerin bir kısmı ise kuruluş ve sektör yatırım toplamına dahil edilmeden 2010 Yılı Yatırım Programı ile ilişkilendirildi. Genel ve Özel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinin yatırım ödeneklerine yatırımlarla ilgili personel giderleri ile gayrimenkul alımı ve kamulaştırsma ödenekleri dahil edilmedi.

Bu arada 2010 yılı Yatırım Programı'nda, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, kamu payı yüzde 50'nin üzerindeki iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile bunların bağlı ortaklıkları, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlar, Sosyal Güvenlik Kurumları, döner sermayeli kuruluşlar, İller Bankası, dış proje kredisi kullanan büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeler tarafından gerçekleştirilecek yatırım projeleri sektörel bazda düzenlendi. Yatırım projeleri; "etüd proje işleri", "devam eden projeler" ve "yeni projeler" olarak tasnif edilirken, her proje için; proje numarası, adı, yeri, karakteristiği, başlama ve bitiş tarihi, proje tutarı, 2009 sonuna kadar tahmini harcama miktarı ve 2010 yılı ödeneği ayrı ayrı gösterildi.

/**

Kamu yatırımları (2010; Milyon TL)

Genel kamu(*) Yerel yönet. Toplam

Tarım 4.379.6 713.0 3.666.6

Madencilik 1.420.8 1.000.0 1.419.8

İmalat 495.5 162.0 333.5

Enerji 3.556.1 180.0 3.376.1

Ulaştırma-Haberleşme 13.420.2 5.452.0 7.968.2

Turizm 222.2 40.0 182.2

Konut 641.0 484.0 157.0

Eğitim 4.335.4 275.0 4.060.4

Sağlık 2.279.9 502.0 1.777.9

Diğer kamu hizm.

İktisadi 2.943.5 565.0 2.378.5

Sosyal 7.263.0 4.788.0 2.475.0

TOPLAM 40.957.3 13.162.0 27.795.3

(*)Merketi Yönetim, Döner sermaye, sosyal güvenlik kuruluşları, KİT'ler, İller Bankası, özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar.**/

(ANKA)

(HGS/ES/BÜN)