Merkez Bankası: İşçi Dövizi Hesabı Uygulamasına 2014 Yılından Başlayarak Son Verilecek

Merkez Bankası, işçi dövizi hesapları uygulamasına 2014 yılından başlayarak aşamalı olarak son vereceğini belirterek, bu amaçla 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren yeni kredi mektuplu döviz tevdiat hesapları (KMDTH) ve Süper Döviz Hesabı (SDH) açılmayacağını vurguladı. Banka, 31 Aralık 2014 tarihine kadar vadesi dolan ve hesap sahiplerince kapatılmayan hesapların vadelerinin, aynı vade ve vade bitim tarihinde yürürlükte olan faiz oranları ile bir defaya mahsus olmak üzere yenileneceğine dikkat çekti.

Merkez Bankası'ndan yapılan yazılı açıklamada kredi mektuplu döviz tevdiat ve süper döviz hesaplarına ilişkin bilgi verildi. İşçi dövizi hesaplarının, 1970'li yılların ikinci yarısında Türkiye'nin yaşadığı döviz darboğazının yurt dışında yaşayan vatandaşların tasarruflarının ülke ekonomisine kazandırılarak aşılması amacıyla ilk defa 1976 yılında açılmaya başlandığına dikkat çeken Merkez Bankası, bu uygulama çerçevesinde, yurt dışında yaşayan vatandaşlara Merkez Bankası nezdinde Kredi Mektuplu Döviz Tevdiat Hesabı açma imkanı tanındığını belirtti. Söz konusu hesapların yurt dışında yaşayan vatandaşlardan büyük ilgi gördüğüne işaret eden Merkez Bankası, 1976 yılında 65 milyon euro olan kredi mektuplu döviz tevdiat hesapları toplamının 1980 yılında 369 milyon euroya çıktığını, 1980'li yıllarda hızla artarak 1990 yılında 5.8 milyar euroya yükseldiğini kaydetti. 1994 yılındaki ekonomik kriz sırasında Türkiye'nin artan döviz ihtiyacı nedeniyle, Merkez Bankası'nın KMDTH'lerin yanı sıra, Süper Döviz Hesabı uygulamasını başlattığının altını çizen Banka, SDH'lerle birlikte işçi dövizi hesaplarının tutarı sürekli artmaya devam ederek 2003 yılında 13.8 milyar euro ile en yüksek düzeyine ulaştığını belirtti.

-"İŞÇİ DÖVİZİ HESAPLARI 2000'LERE KADAR DÖVİZ REZERVLERİNİN ÖNEMLİ BİR KISMINI OLUŞTURDU"-

İşçi dövizi hesaplarının 2000'li yıllara kadar Merkez Bankası'nın döviz rezervlerinin önemli bir kısmını oluşturduğunu vurgulayan Merkez Bankası, şunları kaydetti:

"1970'li yılların sonundaki döviz darboğazının aşılmasında, 1980'li yıllarda piyasa ekonomisine geçiş sürecinde gerekli döviz finansmanının sağlanmasında ve 2000'li yılların başına kadar olan dönemde Bankamızın para ve kur politikasının yürütülmesinde önemli katkılar sağlamıştır. Diğer yandan; 2000'li yıllarla birlikte finansal sistemin ve finansal araçların gelişmesine paralel olarak, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın tasarruflarını ülkemiz ekonomisine farklı ve güvenli şekilde aktarma seçenekleri artmış, 2002 yılından başlayarak uygulanan tutarlı para ve maliye politikaları ile yapısal reformlar, Bankamız döviz rezervlerinin işçi dövizi hesapları dışındaki işlemlerle artırılmasına olanak sağlamıştır. Bankamız, 2003 yılından itibaren, uzun dönemde asli merkez bankacılığı görevlerine odaklanmak ve yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın tasarruflarını ülkemiz ekonomisine gelişen bankacılık sistemi aracılığı ile daha etkin şekilde aktarma imkanı sağlamak amaçlarıyla işçi dövizi hesaplarının aşamalı olarak azaltılmasına yönelik bir strateji izlemeye başlamıştır. Bu çerçevede, KMDTH ve SDH faiz oranları aşamalı olarak düşürülmüştür.

Nitekim, uygulanan bu aşamalı strateji çerçevesinde, 2003 yılında 13,8 milyar euro olan işçi dövizi hesaplarının toplamı, 30 Eylül 2013 itibarıyla 4,2 milyar euro düzeyine kadar gerilemiştir. Böylece, 1980 yılında yüzde 34, 1990 yılında yüzde 124, 2000 yılında yüzde 54 olan işçi dövizi hesaplarının Bankamız döviz rezervlerine oranı, 2003 yılından itibaren belirgin bir şekilde azalarak, Eylül 2013 itibarıyla yüzde 5.2'ye düşmüştür. Dolayısıyla, işçi dövizi hesaplarının, Bankamız para ve kur politikaları açısından önemi azalmıştır. Diğer yandan, işçi dövizi hesaplarındaki çekilişlerin asıl olarak ülkemiz bankacılık sistemine yöneldiği, bir kısmının da yurt içinde diğer yatırım ve harcamalarda kullanıldığı, dolayısıyla, Bankamızın işçi dövizi hesaplarını azaltma stratejisinin, ülkemiz açısından önemli bir kaynak kaybına neden olmadığı gözlemlenmiştir."

-İŞÇİ DÖVİZİ HESAPLARI UYGULAMASINA 2014 YILINDA BAŞLAYARAK SON VERİLECEK-

İşçi dövizi hesapları uygulamasına 2014 yılından başlayarak aşamalı olarak son vereceğini açıklayan Merkez Bankası, bu amaçla, KMDTH ve SDH işlemlerini düzenleyen Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ile Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı'nın 2008-32/34 Sayılı Tebliğine İlişkin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (I-M sayılı) Genelgesinde yapılan değişikliklerin, bugünkü Resmi Gazete'de yayımlandığını bildirdi. Bankadan yapılan açıklamada yeni düzenlemelere göre; 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren yeni hesap açılmayacağı vurgulandı. 31 Aralık 2014 tarihine kadar vadesi dolan ve hesap sahiplerince kapatılmayan hesapların vadeleri, aynı vade ve vade bitim tarihinde yürürlükte olan faiz oranları ile bir defaya mahsus olmak üzere yenileneceğine dikkat çekildi. 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren vadesi dolan hiçbir hesabın vadesi yenilenmeyeceği, vadesi dolan hesaplar tahakkuk ettirilen faizleriyle birlikte, sıfır faizli vadesiz hesap olarak takip edileceği kaydedildi. 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren hak sahipleri tarafından kapatılmayan hesapların, vadeleri de dikkate alınarak Borçlar Kanunu hükümlerine göre 10 yıl sonra zamanaşımına uğrayacağının altı çizildi.

-MERKEZ BANKASI'NDAN TEŞEKKÜR-

Merkez Bankası, yurt dışında yaşayan vatandaşlara, 1976 yılından bu yana Merkez Bankası uygulamalarına gösterdikleri ilgi ve Türkiye ekonomisine yaptıkları katkılar için teşekkür etti. Banka, "Katkılarının gelişen finansal sistemdeki diğer araçlarla devam edeceği beklentisiyle sağlık ve mutluluk dolu bir yaşam dileriz" ifadelerini kullandı.