Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Paneli

Antalya Diplomasi Forumu kapsamında düzenlenen "Nükleer Konular Mercek Altında: Kritik bir Dönüm Noktası" başlıklı panelde, küresel nükleer silahların yayılmasının önlenmesine yönelik tartışmalar ele alındı.

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında, "Nükleer Konular Mercek Altında: Kritik bir Dönüm Noktası" başlıklı panel düzenlendi.

Jeopolitik ve Güvenlik Çalışmaları Merkezi Direktörü Linas Kojala moderatörlüğünde düzenlenen panele, Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması Teşkilatı (CTBTO) İcra Sekreteri Robert Floyd, Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Daimi Temsilcisi Mustafa Kibaroğlu ile Avrupa Birliği (AB) Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi ve Silahsızlanma Özel Temsilcisi ve İran Nükleer Sorunu Özel Danışmanı Stephan Klement katıldı.

CTBTO İcra Sekreteri Floyd, küresel meselelerin ortasında böylesi önemli foruma ev sahipliği yapmanın çok kıymetli olduğunu söyledi.

Floyd, Nükleer Denemelerin Kapsamlı Yasaklanması Antlaşması'nın (CTBT) yaklaşık 30 yılı geride bıraktığına dikkati çekerek, bu süre zarfında nükleer denemelerin ciddi ölçüde azalmasını çok büyük bir başarı olarak nitelendirdi.

Bu gelişmeyi "politik bir adanmışlık" olarak tanımlayan Floyd, söz konusu anlaşmanın uluslararası gözetim sistemini mümkün kıldığını belirtti. Floyd, nükleer teste karşı duran politikaların geliştirilmesinin önemini vurguladı.

Floyd, devletlerin nükleer teste geri dönmesinin "uykularını kaçıran bir kabus" olduğunu ifade ederek, "Lütfen uyanın ve bu kabusu yaşamayalım. Siz Türkiye, bu kabusun gerçekleşmemesi için elinizden geleni yapıyorsunuz. Çok teşekkür ediyorum çabalarınız için." dedi.

?"Uluslararası güven ve istikrarın mihenk taşlarından bir tanesi de silahsızlanmadır"

BM Viyana Daimi Temsilcisi Kibaroğlu ise politikacıların bazen nükleer silahlara ilişkin risklerin ve tehlikelerin farkında olduğunu sandığını ancak söz konusu risk ve tehditlerin sürekli olarak değiştiğine işaret etti.

Nükleer materyallerin yanlış niyetlerle kullanıldığında çok kötü sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Kibaroğlu, "Burada uluslararası güven ve istikrarın mihenk taşlarından bir tanesi de silahsızlanmadır. Zaten 1968'de bir anlaşma imzalandı. 1970'te de yürürlüğe girdi ve umduk ki artık silahsızlanma olacak ve kitle imha silahları bu yönde ilerlemeyecek." ifadelerini kullandı.

Kibaroğlu, ancak bazı ülkelerin nükleer testlere devam etmek istediğine dikkati çekerek, "Nükleer gücü olan bazı ülkeler, nükleer gücü olmayanı bu gücü kullanmakla tehdit ediyor. Bazı olaylar yaşandı biliyorsunuz. Nükleer tesislere saldırılar gerçekleşti. Olay bu kadar karmaşıkken Pandora'nın kutusunu açıp nereye varacağız?" şeklinde konuştu.

Bütün uluslararası anlaşmalarda olduğu gibi nükleer anlaşmaların da bazı prensipleri olduğunu dile getiren Kibaroğlu, Türkiye'nin bu kurallara uyduğunu ve sorumluluklarını yerine getirdiğini söyledi.

"Uluslararası hukuk düzeni çok ciddi bir riskle karşı karşıya"

AB Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi ve Silahsızlanma Özel Temsilcisi ve İran Nükleer Sorunu Özel Danışmanı Klement de birçok ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nın (NPT) sürdürülmesi konusunda istekli olduğunu belirtti.

Genel resme bakıldığında uluslararası hukuk düzeninin çok ciddi bir riskle karşı karşıya olduğunu kaydeden Klement, "Nükleer savaş kesinlikle yapılmaması gereken bir şey. Çünkü kazananı olmayacak bir savaştır bu." diye konuştu.

Klement, sadece Rusya, Çin ve ABD'nin değil hepsinin bir araya gelerek bazı münazaralar yürütmeleri gerektiğini kaydederek, "İnsanlığın gerçekten nükleer silahlardan sonra hayatta kalması, gerçekten düşünüldüğünden çok daha komplike ve imkansız." değerlendirmesinde bulundu.