TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı Erdöl Açıklaması

TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı Cevdet Erdöl, sigarayla mücadelede başarıdaki en önemli anahtarın politik kararlılık olduğunu söyledi.

Erdöl, Bangladeş Sanayi Bakanlığı Daimi Komite Sorumlusu Ahmed Tofail ve beraberindeki heyeti, Meclis'te kabul etti. Erdöl, kabulde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin dünyada sigarayla mücadelede hukuki düzenlemeyi başarıyla uygulayan ülkelerin içinde ilk sırada yer aldığını belirterek, "Hem tütün üreten hem tütünle mücadeleyi başarabilen bir ülke olarak Türkiye dünyaya örnek olabilecek konumdadır" dedi.

Türkiye'de tütün kullanımını engelleme mücadelesine ilişkin kanunlar, yönetmelikler ve talimatların çok eskiye dayandığını ifade eden Erdöl, Osmanlı döneminde 1600'lü yıllarda bazı alanlarda, bahçelerde tütün kullanımını yasaklandığına dair fermanlar elde ettiklerini söyledi.

Erdöl, daha sonra heyete, Türkiye'nin sigarayla mücadele sürecini tarihsel olarak anlattı.

Sigarayla mücadele şartlarının ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğini ifade eden Erdöl, iklim şartlarının bile değişik mücadele metotlarını gerekli kıldığını kaydetti.

Sigaranın en tehlikeli, en kolay ve en ucuz ulaşılabilen bağımlılık maddesi olduğunu belirten Erdöl, sigarının tek tek satılmasının mutlaka engellenmesi gerektiğine işaret etti.

Tütün bağımlılığının, "görerek bulaşan bir hastalık" gibi olduğunu kaydeden Erdöl, şu anda televizyonda tütün kullanma görüntülerinin yasaklandığını anımsattı.

Erdöl, son 100 yıl içinde maalesef TBMM'den çıkarılmış ve tütün uygulamasını teşvik eden, halkın sağlığını tehdit eden bazı kanunların da bulunduğuna dikkati çekerek, şunları söyledi:

"Bütün dünyada artık darbı mesel haline gelmiş, 'Türk gibi sigara içer' deniliyordu. Türkiye'nin geldiği nokta buydu işte. Nüfusun yaklaşık yarısı sigara içer hale gelmişti. Onun için Türkiye'de akciğer kanseri sayısı benzeri ülkelere göre çok fazlaydı. Bu devam ettirilebilir, sürdürülebilir bir şey değildi. Genel halk sağlığını tehdit eden bir unsurdu. Bir de 1980'li yıllarda Türkiye'nin genç nüfusunu görüp, iştahı kabaran tütün tekelleri, bununla yetinmediler. Türkiye'ye yakın ülkelere sigara fabrikaları kurdurarak, kaçak yollarla Türkiye'yi adeta sigara bolluğu olan bir memleket haline getirdiler. Bu sefer de Türkiye'de var olan sigara tekelini savunan insanlara karşı, 'efendim yurtdışından bunlar kaçak geliyor, en iyisi bunu legal hale getirelim, vergimizi alalım hiç olmazsa' diyerek Türkiye'de sigara tekeli kaldırılmış oldu. Türkiye adeta yabancı sigaraların cirit attığı, her çeşit sigarının rahatlıkla girebildiği bir ülke haline geldi."

-"kalp ve akciğer hasta başvurusu sayısında azalma oldu"

Sigarayla mücadelede 2008 yılında çıkan kanunun önemine değinen Erdöl,

"Başarıdaki en önemli anahtar, politik kararlılık. Başbakan özellikle tütünün kullanımını terörle eşit tanımladığı ve şiddetli bir mücadeleye destek olduğu için biz şanslıydık. Başarıda en önemli unsurlardan biri budur" şeklinde açıkladı.

Türkiye'de tütün kullanımına bağlı ölen insan sayısının yılda 100 binden fazla olduğunu vurgulayan Erdöl, sigara içen milletvekillerinin de bu kanuna olumlu oy verdiklerini söyledi. Kanunun hazırlık safhasına da anlatan Erdöl, kanun çıkarılmadan 5 yıl öncesinden toplumun buna hazır hale getirildiğini söyledi.

Kanun çıktıktan sonra bir yıl içinde acil servislere müracaat eden kalp hastası sayısında yüzde 30, akciğer hastası sayısında da yüzde 22 oranında azalma olduğuna dikkati çeken Erdöl, "Bu kanunun 'keyfe keder' ve 'zevk olsun' diye çıkarılmış bir kanun olmadığını, çocuklarımızı ve gençlerimizi koruma amaçlı olduğuna insanlarımızı inandırdık ve bu sayede başarılı olduk" diye konuştu.

Erdöl daha sonra heyetin sorularını yanıtladı. Erdöl, Türkiye'nin tütün kontrolü için çok büyük bir bütçeye ihtiyaç duymadığını ifade ederek, "Aksine tütün kontrolünden dolayı tütünden satışından elde edilen bütçe gelirleri azalmış oldu. Buna rağmen Maliye Bakanlığı, 'vergiden ne kadar kaybımız olursa olsun, halkımızın sağlığı önemlidir' dedi" şeklinde konuştu.

Kapalı alanlarda sigara içilen bölümler ile kafelerde sigara içirtilmesinin isteğe bağlı olması konusunun tartışıldığını belirten Erdöl, bunların tuzak olduğunu kaydetti.

Türkiye'de sigara içen milletvekilleri oranının sorusunu Erdöl, gülerek,

"Türkiye'de sigara içen insanların oranı kadar. Çünkü milletvekilleri milletin temsilcileri" yanıtladı.

Heyetin, "Nereye gitsek dışarıda sigara içenleri görüyoruz" ifadeleri üzerine Erdöl, kapalı alanlarda sigara içilmediğini anımsatarak, "Belki ileride şu yapılabilir. Büyük caddelerin her tarafında değil de belli yerlerinde sigara içilmesi önerilir, önerilmelidir. Ona gönülden inanıyorum ama şu anda öyle bir hazırlığımız yok. Şu anda yaptığımız öyle bir çalışma yok" dedi.

Muhabir: Esin Işık

Yayıncı: Kudret Topçu - TBMM