"Barınma Merkezleri Dışında Kalan Suriyeli Sayısı 491 Bin"

COŞKUN ERGÜL - TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'nun Kilis ve Kahramanmaraş'ta Suriye'den gelip Türkiye'ye sığınan vatandaşların barındıkları çadırkentlerdeki incelemelerine ilişkin raporunda, barınma merkezleri dışında kalan Suriyeli sayısının 491 bin olduğu vurgulandı.

Komisyon bünyesindeki, Mülteciler Alt Komisyonu, Kilis ve Kahramanmaraş'ta Suriye'den gelip Türkiye'ye sığınan vatandaşların barındıkları çadırkentlerdeki incelemelerini raporlaştırdı.

12 Kasım 2013 tarihi itibariyle Türkiye'deki barınma merkezlerinde bulunan Suriye'li sayısının 202 bin 793 olduğu belirtilen raporda, bu kişilerin 10 ilde bulunan 14 çadırkent, 6 konteynerkent ve 1 barınma alanında kaldığı kaydedildi. Bugüne kadar 203 bin 137 Suriyelinin ülkesine döndüğü, barınma merkezleri dışında kalan Suriye vatandaşı sayısının 491 bin olduğu ifade edildi.

Kilis'teki barınma merkezleri hakkında bilgi verilen raporda, kamplarda sıcak yemek uygulamasının bulunmadığı, sığınmacılara verilen kartlar vasıtasıyla marketlerden alışveriş yapıp, buradan temin ettikleri gıda ile kendilerinin yemek yapmalarının sağlandığı kaydedildi. 35 bin 274 doz aşı yapıldığı, yaklaşık 50-60 Suriyelinin karıştıkları olaylar nedeniyle tutuklandığı bildirildi.

Öncüpınar Konteynerkenti hakkında da bilgi verildi. Her bir konteynerin iki oda, tuvalet ve banyodan oluştuğu, içlerinde mini buzdolabı,  vantilatör, yatak, somya ve dolap bulunduğu ifade edilen raporda, "Barınma merkezinin yönetimi mülki idare amirliğince yürütülmektedir. Ancak idareyi ve denetimi kolaylaştırmak amacıyla konteynerkent alt mahalleye ayrılmıştır. Bu 6 mahallede mahalle temsilcilerini belirlemek üzere 17 Ocak 2013 günü mahalle temsilcileri seçimi gerçekleştirilmiştir. Birden fazla adaylı olan seçimler Suriyeliler için ilk demokratik seçim olması bakımından dikkate değerdir. Yapılan seçim sonucunda her mahallede, mahalleleri temsil eden birer muhtar seçilmiştir" denildi.

Konteynerkentte 5 sosyal tesis bulunduğu belirtilen raporda, sosyal tesislerde bilgisayar kursu, kuaförlük, Türkçe okuma-yazma kursu, Kur'an kursu, halıcılık, mozaik, dikiş-nakış türünden kurslar gerçekleştirildiği kaydedildi. Sosyal faaliyetlerde Suriyelilerin kendilerince organize edilen tiyatro, şarkı ve resim gibi etkinlikler düzenlendiği, tesiste ayrıca, futbol, basketbol alanları ile iki cami bulunduğu belirtildi.

Konteynerkentte sıcak yemek uygulamasına son verildiği, bunun yerine sağınmacılara birer kart verildiği (Kızılaykart), kartlara kişi başı aylık 80 TL yüklenerek ihtiyaçlarını karşılamalarının sağlandığı, bunun dışında herhangi bir nakit yardımı yapılmadığı vurgulandı.

-"Muhtarlar maaş istiyor"

Kampta kalanların, kamptan çıkarak 15 gün içinde gelmeyenlerin kampa tekrar alınmaması kuralından, market fiyatlarının yüksekliğinden ve 80 TL'nin az olduğundan şikayetçi olduğu belirtilen raporda, bazı mahalle muhtarlarının kendilerine maaş bağlanmasını talep ettiği bildirildi.

Raporda, Elbeyli Beşiriye Konteynerkentinde incelemede bulunulduğu, konteynerkentin 12 ada şeklinde idare edildiği kaydedilerek, "Her adanın kendi aralarında belirlenmiş bir muhtarı bulunmaktadır. 12 kişilik muhtarlar topluluğu çadırkentin yönetimine yardımcı olmaktadır. Ayrıca çeşitli meslek dallarından belirlenen sığınmacılardan oluşan bir istişare heyeti, kanaat önderlerinden ve dini liderlerden oluşan 22 kişilik bir istişare heyeti ve kadınlardan oluşan ayrı bir heyet bulunmaktadır" görüşüne yer verildi.

Kahramanmaraş Merkez çadırkentindeki incelemeler hakkında da bilgi verilen raporda, şöyle denildi:

"Barınma merkezlerinde göze çarpan ilk durum, her ihtiyaca cevap veren ve standart işleyen bir sistemdir. Barınma merkezleri küçük bir Anadolu ilçesinde sağlanan bütün imkanlara sahiptir. Fiziki manada barınma merkezlerinde önemli bir eksikliğe rastlanmamıştır. Barınma merkezlerinde çocuklara aşılar yapılmakta ise de Suriye'de koruyucu hekimlik tamamen bitmiş olması dolayısıyla, sığınmacıların sari hastalıklar taşıyor olması muhtemeldir ve bu bulaşıcı hastalıkların kuluçka dönemi sonrası her an ortaya çıkması salgın hastalıkları beraberinde getirebilir. Bu nedenle, gelen tüm sığınmacıların hepsine her türlü aşı zamanında yapılmalı, kan ve idrar tetkikleri talep edilmeli ve düzenli olarak genel muayeneleri yapılmalıdır.

Sonuç olarak incelenen merkezlerde insan onuruna ve sağlığına son derece önem verildiği, sığınmacıların ihtiyaçlarına tam manasıyla cevap verildiği, sığınmacılar için sadece bir barınma mekanı değil, bundan öte tam bir 'yaşam alanı' meydana getirildiği, yöneticiler ve diğer tüm çalışanların bu bakımdan büyük bir özveri ve yardım duygusuyla çalıştıkları müşahade edilmiştir." - TBMM