Mekke İttifakı'nda kritik toplantı: Üç ülkenin genelkurmay başkanları katıldı

Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları sürerken, Riyad yönetiminin yaptığı acil çağrının ardından Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın genelkurmay başkanları Riyad'da bir araya geldi. Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında gerçekleştirilen toplantıya Türkiye adına Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı.

BAYRAKTAROĞLU, SUUDİ VE PAKİSTANLI MEVKİDAŞLARIYLA BULUŞTU

Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) yapılan açıklamada, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu'nun Suudi Arabistan'ın acil toplantı çağrısı üzerine Riyad'a gittiği bildirildi. Açıklamada, Bayraktaroğlu'nun toplantıya Pakistan Savunma Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir ile Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh Bin Hamed Al-Ruwaili ile birlikte katıldığı belirtildi.

MEKKE ANLAŞMASI İLK BÜYÜK SINAVIYLA KARŞI KARŞIYA

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkenin ortak güvenlik ve savunma mekanizmasının temelini oluşturuyor. Anlaşmaya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imza attı.

Anlaşmanın en dikkat çeken hükmü ise ortak savunmaya ilişkin madde oldu. Resmi ortak açıklamada, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının üçüne birden yapılmış saldırı kabul edileceği belirtildi. Anlaşma aynı zamanda savunma iş birliğinin bütün alanlarda geliştirilmesini öngörüyor. Bu nedenle Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları ve ardından gelen acil genelkurmay toplantısı, dış basında anlaşmanın sahadaki ilk ciddi sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor. Indian Express'te yayımlanan bir analiz de Husi saldırılarının anlaşmanın uygulanabilirliğini test ettiğini savunuyor. Bu, haber kuruluşunun analizi; üç hükümetin resmi tanımlaması değil.

FİDAN: ASKERİ İHTİYAÇLARI KARŞILAMADA SIKINTIMIZ OLMAZ

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da 19 Eylül'de verdiği röportajda Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar karşısında Türkiye'nin tutumuna ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Fidan, Mekke Anlaşması kapsamında ülkelerin birbirlerine karşı "müttefiklik sorumluluğu" bulunduğunu belirterek Türkiye'nin imzaladığı anlaşmanın arkasında olduğunu vurguladı. Suudi Arabistan'ın özellikle bazı teknik alanlarda askeri ihtiyaçlarının olabileceğini belirten Fidan, "Bunu da karşılama yönünde bir sıkıntımız olmaz" dedi. Fidan ayrıca anlaşmanın kurumsallaşma sürecinde önemli mesafe alındığını, sekretarya ve buna bağlı askeri karargâhın oluşturulmasına ilişkin teknik çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını söyledi.

İLK ADIM İSTANBUL'DA ATILMIŞTI

Üç ülkenin savunma mekanizmasının altyapısı, anlaşmadan yalnızca birkaç hafta sonra oluşturulmaya başlanmıştı. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları 31 Ağustos'ta İstanbul'da Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısını gerçekleştirmişti. Toplantıda Suudi Arabistan'da kalıcı bir sekretarya oluşturulması ve ülkeler arasındaki askeri iş birliğinin geliştirilmesi kararlaştırılmıştı. Türk Milli Savunma Bakanlığı daha önce anlaşma kapsamında komuta yeri ve saha tatbikatlarıyla başlanmasının, ilerleyen aşamalarda kara, deniz, hava, hava savunma ve insansız sistemleri kapsayan ortak tatbikatlara geçilmesinin planlandığını açıklamıştı.

HUSİLERDEN TÜRKİYE VE PAKİSTAN'A DA UYARI

Gerilimin Türkiye açısından dikkat çeken bir başka boyutu ise Husilerden gelen açıklamalar oldu. Husi yönetiminin üst düzey isimlerinden Muhammed el-Buhayti, Türkiye veya Pakistan'ın Suudi Arabistan'a askeri destek vermesi durumunda buna karşılık verileceği yönünde açıklamalarda bulundu ve iki ülkeye müdahil olmama çağrısı yaptı. Bu açıklama Husi tarafının pozisyonunu yansıtıyor.

Böylece Riyad'ın acil toplantı çağrısıyla birlikte gözler yalnızca Suudi Arabistan-Yemen hattına değil, Ankara ve İslamabad'ın atacağı adımlara da çevrilmiş durumda.