Muhalefet Meclis'te Denetim Yollarını Etkin Kullandı

Meltem Yılmaz - 24. Yasama Dönemi'nde denetim faaliyetleri, önceki yasama dönemlerine göre arttı.

TBMM Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı tarafından hazırlanan raporda,  20, 21, 22, 23 ve 24'üncü yasama dönemlerinde, TBMM Başkanlığı'na sunulan denetim yollarına ait yazılı soru önergesi, sözlü soru önergesi, Meclis araştırması önergesi, genel görüşme önergesi, gensoru önergesi ve Meclis soruşturması önergesi ile ilgili verilere yer verilldi.

Buna göre, 13 Temmuz 2013 tarihi itibarıyla henüz ikinci yılını dolduran 24. Yasama Dönemi'nde; bir önceki yasama dönemine göre TBMM Başkanlığı'na gelen yazılı soru önergeleri yüzde 39,2; sözlü soru önergeleri yüzde 90; Meclis araştırması önergeleri yüzde 81; genel görüşme önergeleri yüzde 3,8; gensoru önergeleri yüzde 5,4 oranında arttı. Meclis soruşturması önergeleri ise yüzde 33,3 oranında azaldı.

24. Yasama Dönemi'nde Başkanlığa gelen yazılı soru önergesi sayısı; 20'nci Yasama Dönemi'nde verilen yazılı soru önergelerinin dört katını aştı. 20 ve 21'inci yasama dönemlerinde verilen toplam yazılı soru önergesi sayısından ise 13 bin 912 fazla olduğu belirlendi. Sözlü soru önergesi sayısı ise 20 ve 21'inci yasama dönemlerinde verilen toplam sözlü soru önergesi sayısından bin 520 daha fazla oldu. 22 ve 23'üncü yasama dönemlerinde verilen toplam sözlü soru önergesi sayısından ise yalnızca 342 az.  23'üncü Yasama Döneminde verilen sözlü soru önergelerinin iki katına yaklaştı.

Meclis araştırması önergesi sayısı ise 20, 21 ve 22'nci yasama dönemlerinde verilen toplam önerge sayısından 176 fazla oldu. 21'inci Yasama Dönemi'nde verilen Meclis araştırması önergelerinin ise 6 katından fazla.

24'üncü Yasama Dönemi'nin ilk iki yılında genel görüşme önergesi, bir önceki dönemden bir fazla verildi.

Geçen yasama döneminde muhalefet partileri gensoru önergesini de sık sık kullandı. Gensoru önergesi sayısı, 21 ve 22'nci yasama dönemlerinde verilen önerge sayısından 7 fazla olarak gerçekleşti.

23 ve 24'üncü yasama dönemlerinde verilen Meclis soruşturması önergesi sayılarında belirgin bir farklılık görünmedi.

-Soru önergelerinde CHP ilk sırada

24. Yasama Dönemi'nde, milletvekilleri denetim faaliyetleri kapsamında Bakanlar Kurulu üyeleri ile Meclis Başkanlığı'na farklı konularda soru yöneltti.

Yazılı soru önergelerinin partilere göre dağılımında CHP, yüzde 50'lik oranla ilk sırayı aldı. Bu partiyi yüzde 38 ile MHP, yüzde 9 ile BDP izledi.

CHP 14 bin 137 yazılı, bin 795 sözlü; MHP 10 bin 841 yazılı, 2 bin 459 sözlü; BDP 2 bin 655 yazılı, 60 sözlü; bağımsızlar 259 yazılı, 11 sözlü  soru önergesi sundu.

AK Parti milletvekilleri ise 9 yazılı, 50 de sözlü soru önergesi verdi.

-5 dönem istetistikleri

3. yasama yılının sona erdiği 13 Temmuz 2013 tarihi itibariyle , 20, 21, 22, 23 ve 24'üncü Yasama Dönemleri denetim istatistikleri şöyle:

Önergeler 20.Dönem 21.Dönem 22.Dönem 23.Dönem  24.Dönem Yazılı Soru  6950 8240 23185 20903 29102 Sözlü Soru 1261 1980 2597 2506 4761 Meclis Araştırma 313 294 434 1116 2020 Genel Görüşme 38 30 37 26 27 Gensoru 22 29 8 13 28 Meclis Soruşturması 46 5 13 3 2 -