Amerikan Şirketlerinin Yüzde 72'si Türkiye Yatırımlarından Mutlu

Arda Sayıner- Amerikan Ticaret Odası'nın Türkiye Ofisi olan Amerikan Şirketler Derneği (ABFT) "Türkiye'deki İş ve Yatırım İklimi" araştırmasının sonuçlarının analiz edilerek açıklandığı toplantıya ABFT Başkanı A. Rahşan Cebe, dernek Yönetim Kurulu üyelerinden Dr. Murat Aşık, dernek üyesi ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile ABD Başkanı Barack Obama'nın kurduğu İş Konseyi Türk Tarafı Başkanı Günsan Çetin, araştırmayı ABFT adına gerçekleştiren GfK Türkiye'nin Grup Yöneticisi Serra Bozkurt ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlter Turan katıldı.

Lojistik, medikal, enerji, gıda ve finans sektörleri gibi Türkiye'deki yabancı yatırımı kapsamlı bir şekilde temsil eden 26 farklı iş sektöründen 91 üst düzey yöneticinin katıldığı araştırma sonuçlarına göre katılımcı şirketlerin geleceğe ilişkin iyimserliklerini koruduğu ortaya çıktı.

Anket değerlendirmesinde bulunan ABFT Başkanı Rahşan Cebe, katılımcı şirketlerin yüzde 78'inin Türkiye'de kalıcı olduklarını bildirirken, yüzde 71'i yatırımlarında büyüme olacağını belirtti. Araştırmaya katılanların yüzde 72'si şirketlerinin Türkiye'ye yatırım yapmasının iyi bir karar olduğunu, yüzde 75'inin ise, Türkiye'deki pazar potansiyelinin yeterli derecede büyük olduğuna inandığını söyledi.

Türkiye'deki yatırımcıların önem verdiği konulardan birinin de vergi oranları olarak karşılarına çıktığını belirten Cebe, "Türkiye'deki şirketler kişi ve kurumlar vergisinin çok yüksek olduğunu düşünüyorlar. Bu yüksekliğin hem yatırım hem de istihdamın önünü kestiği düşüncesindeler. Bunun yanında demir yolu ağında altyapı eksikliklerinin de altı çiziliyor" diye konuştu.

Araştırmayı genel olarak değerlendiren Rahşan Cebe, anketin yapıldığı son 5 yılda iyimserlik düzeyinin gelişme gösterdiği ve buna göre Türkiye'ye yapılan yıllık doğrudan yabancı yatırımlardaki dalgalanmaların arka planında benzer bir kök nedenin yer alabileceğini vurguladı. Cebe şöyle devam etti:

"Amerikan şirketlerinin daha şeffaf ve öngörülebilir bir iş çevresi görmeyi istediklerinin belirtildiği araştırma sonuçlarında Amerikan şirketlerinin bu sayede Türkiye'nin sektörde global bir cazibe merkezi haline gelebileceğini düşündükleri belirtildi. Türkiye'ye yatırım yapan ülkelerin bu kararlarından memnun olduğunun söylendiği araştırma sonuçlarına göre hala şeffaflık, fikri mülkiyet hakları, adli ve vergi sisteminin etkinliği konularında kaygıların sürdüğü gözlendi. Bu kapsamda fikri mülkiyet hakları, yasaların eşit uygulanması ve vergi kanunları ile ilgili gelişmeye muhtaç alanların ülkenin küresel rekabette hak ettiği yeri alması konusunda bir engel oluşturduğunun düşünüldüğü de vurgulandı. Amerikan şirketlerinin özel sektörü temel bir paydaş olarak kabul eden diyalog ortamının yaratılıp geliştirilmesinin önemli olduğunun dile getirildiği araştırma sonuçlarında bunun Türkiye'nin yatırım için bir cazibe merkezi olmasını sağlamada önemli bir kilometre taşı olacağına dikkat çekildi."

Toplantıda anketi değerlendiren ABFT Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Murat Aşık ise, makro ekonomik açıdan Türkiye'deki gelişmeleri geçtiğimiz yıla göre daha olumlu değerlendirilen katılımcıların yüzde 59'unun ülkenin makro ekonomik olarak gelecek yıl da dengede olacağını düşündüğünü söyledi. Dr. Aşık, geçen yıla oranla ortaya çıkan 8 puanlık artışın Türk ekonomisine olan güveni gösterdiğini ve katılımcıların küresel krize rağmen Türkiye'nin geçen yıla oranla biraz daha iyi bir iş ortamı sunduğunu belirtti.

Dr. Murat Aşık değerlendirmesinde katılımcıların büyük çoğunluğunun eğitim ve kaliteli iş gücü bulma konusunda sıkıntı yaşamadıklarını aktarırken, Türkiye'ye dair olan olumlu bakış açısının kötüye gitmediğinin ama bunun henüz "çok iyi' dereceye de çıkamadığını belirterek şirketlerde yaratılacak pozitif bir Türkiye algısıyla yatırımların artırabileceğini söyledi. Dr. Aşık "Amerikalı yatırımcının Türkiye'ye dair yaşadığı en büyük sıkıntılar şeffaf ve ön görülebilir ortam eksikliği ile iş ortamlarından hükümetle sürdürülebilir diyalogların yaratılamaması. Bu sorunları aşmada çok büyük bir potansiyelimiz var ve bunu kullanmalıyız. Zaten bu anketi düzenlememizin sebebi de sorunları daha iyi görerek bu gelişmeyi nasıl sağlayabileceğimizi daha etkin bir biçimde anlatabilmekti" dedi.

Değerlendirme toplantısı konuşmacılarından ABFT üyesi ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile ABD Başkanı Barack Obama'nın kurduğu İş Konseyi Türk Tarafı Başkanı Günsan Çetin ise ankete katılanların yüzde 61'inin ihtiyaçları doğrultusunda hangi bir hükümet yetkilisiyle temas etmeleri gerektiğini iyi bildiklerini belirtirken, "kamusal kararlar şeffaf bir şekilde alınmaktadır" diyenlerin oranının ise yüzde 38'de kaldığını söyledi. Çetin "Adli sistemin etkin şekilde çalıştığını düşünenlerin oranı geçen yıla göre yüzde 34'den yüzde 30'a gerilediği araştırma sonuçlarına göre ticari mahkemelerin etkili çalıştığına dair görüş bildirenlerin oranının da 2010'da yüzde 39 iken 2011'de yüzde 36'ya gerilediği ortaya çıktı. Patentler, telif hakları, ticari markalar ve endüstriyel tasarımlar gibi fikri mülkiyet haklarının sıkı bir şekilde korunduğuna ve cezai yaptırımlar uygulandığına ilişkin görüş bildirenlerin oranı yüzde 36'da kaldı" dedi. Günsan Çetin aynı zamanda katılımcıların yüzde 88'i için daha önceki yıllarda olduğu gibi Amerikan hükümetinin Türk hükümeti ile olumlu ilişkilerinin, gelişim adına en önemli unsurlardan biri olduğunu söyledi. - Ankara