Ağustos Ayı İşsizlik Verileri

Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, "İşsizlik verilerinde bozulma gözlenmesini mayıs ayından itibaren ortaya çıkan Fed para politikasına ilişkin belirsizliklerin getirdiği finansal dalgalanmalara bağlıyoruz" dedi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ağustos ayı işsizlik verilerine ilişkin değerlendirmede bulunan Bürümcekçi, ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 9,8 ve tarım-dışı işsizlik oranının ise yüzde 12,3'e yükseldiğini belirterek, Türkiye genelinde işsiz sayısının 2013 yılı ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 361 bin kişi artarken, işsizlik oranının ise 1,0 puanlık artış ile yüzde 9,8 seviyesinde gerçekleştiğini kaydetti.

Tarım dışı işsizlik oranının da 1,0 puanlık artış ile yüzde 12,3'e ulaştığını aktaran Bürümcekçi, önceki ay aynı oranların sırasıyla yüzde 9,3 ve yüzde 11,8 düzeyinde olduğunu hatırlattı.

Ham veriyi sağlıklı değerlendirmek için dikkate alınması gereken bazı özelliklerin bulunduğuna dikkati çeken Bürümcekçi, şunları ifade etti:

"Mevsim etkilerinden arındırılmamış verilerin tarihsel gelişimine bakıldığında, genellikle işsizlik oranının yılın en düşük noktasını Haziran ayında gördüğü, bu ayı takiben de Şubat ayına kadar yükseliş eğilimine girdiği bilinen bir gelişme, yani mevsimsellik söz konusu oranların gelişiminde önemli bir belirleyici olmaya devam ediyor. Bu nedenle işsizlik oranındaki yükselişin, mevsim etkilerinden arındırılmış verilerde gözlenip gözlenmediği trend açısından daha önemli bir unsur oluyor.

Buna karşılık, istihdamın ekonomilerin gerek genişleme gerekse daralma dönemlerinde ancak bu döngü belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonra belirgin değişim gösteren bir üretim faktörü olması bu verinin öncü bir gösterge olmaktan çok, ekonomik aktivitedeki değişimlerin hanehalkı üzerindeki etkilerini gecikmeli olarak yansıtan bir veri olduğunu unutmamamızı da gerektiriyor."

Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranının da yüzde 10,1 ile yerinde saydığını ancak yılın en yüksek seviyesinde gerçekleştiğini belirten Bürümcekçi, tarım-dışı istihdam artışında hizmetler sektörünün lokomotif olmayı sürdürdüğünü söyledi.

"Belirsizlikler ortadan kalkmadıkça iyileşme yavaş olacaktır"

Tarım dışı sektörlerde istihdam edilenlerin sayısında bir önceki yılın aynı dönemine göre gözlenen 646 bin kişi artışın, 463 bini hizmetler sektörü ve 219 bini sanayiden kaynaklanırken, inşaat sektöründe istihdamda aynı dönemde 34 bin azalış gözlendiğini aktaran Bürümcekçi, istihdam edilenlerin yüzde 25,1'inin tarım, yüzde 19,1'inin sanayi, yüzde 7,1'inin inşaat, yüzde 48,6'sının ise hizmetler sektöründe yer alırken, hizmet sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 0,6 puan, sanayi sektörünün payı 0,4 puan artarken, tarım sektörünün payının 0,8 puan, inşaat sektörünün payının 0,3 puan azaldığını kaydetti.

Bürümcekçi, ancak bu verilerin kamu-özel ayrımının TÜİK tarafından açıklanmamasının analiz açısından önemli bir eksiklik olduğunu ve ekonomik aktiviteyle ilişkiyi sağlıklı bir şekilde kurmalarını zayıflatan bir faktör olmaya devam etmekte olduğunu belirtti.

Belirsizlikler ortadan kalkmadıkça iyileşmenin yavaş olacağını vurgulayan Bürümcekçi, bu yılın ilk yarısında milli gelir büyüme hızının geçen yılın son iki çeyreğine göre önemli ölçüde hızlandığını hatırlattı.

Ayrıca, üçüncü çeyreğin öncü göstergelerinin bu çeyrekte de en azından ikinci çeyreğe benzer bir büyüme gerçeklebileceğini düşündürdüğünü belirten Bürümcekçi, "Buna rağmen işsizlik verilerinde bozulma gözlenmesini mayıs ayından itibaren ortaya çıkan Fed para politikasına ilişkin belirsizliklerin getirdiği finansal dalgalanmalara bağlıyoruz. Bu belirsizlik devam ettiği için de her ne kadar büyüme güçlü seyretmeye devam etse de, henüz önemli bir iyileşme beklentisi içinde değiliz. Böylesi bir görünümün devamı ise, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nı para politikasını mevcut sıkılığın ötesine taşıma konusunda tereddüte yöneltebilir" değerlendirmesinde bulundu. - İstanbul