Ekim Ayı Enflasyon Verileri

Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, ekim ayı enflasyon verilerine ilişkin, "Sonuçların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) beklentilerine paralel olmasına karşılık, enflasyonda bulunulan yüksek seviyelerin enflasyon beklentilerine ve fiyatlama davranışlarına olan olumsuz etkisini dikkate alarak, 'temkinli' yaklaşımını korumaya devam edeceğini ve gerekli gördüğü sıklıkta ek parasal sıkılaşmaya (EPS) gideceğini düşünüyoruz" dedi.

TÜİK tarafından açıklanan ekim ayı enflasyon verilerini değerlendiren Bürümcekçi, ekim ayında TÜFE'nin yüzde 1,80 artış ile yüzde 1,3 artış düzeyinde olan piyasa beklentisinin ve yüzde 1,70 artış ile daha ihtiyatlı olan kendi beklentilerinin de üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

Yıllık bazdaki gerilemede ise, işlenmemiş gıda fiyatlarında olumsuz görünüme rağmen enerji fiyatlarında lehte baz etkisinin ağır basması etkili olduğunu ve TL'deki değer kaybının bazı fiyat gruplarına (otomobil, ev aletleri, audio-video vb) olumsuz yansımaya devam etmesinin ise gerilemeyi sınırladığını belirten Bürümcekçi, TCMB'nin Para Politikası Kurulu (PPK) özetlerinde, geçen yıl ekim ayında gözlenen elektrik-doğalgaz fiyat ayarlaması etkisinin ortadan kalkması ile yıllık enerji enflasyonunda belirgin bir düşüş olacağından bahsettiğini, işlenmemiş gıda fiyatlarına ilişkin ise bir sinyal vermediğini anımsattı.

Bürümcekçi, hesaplarına göre geçen yıl ekim ayında işlenmemiş gıda fiyatlarının aylık yüzde 2,2 artarken bu yıl yüzde 7,2 artış gösterdiğine dikkati çekerek, dolayısıyla yıllık bazda işlenmemiş gıda fiyatlarının yıllık enflasyonunun eylül ayında geri çekildiği yüzde 9 seviyelerinden yüzde 14 seviyesine yükselmiş olduğunu ifade etti.

Böylece, gıda fiyatlarının yıllık artış hızının da yüzde 11,1 seviyesine yükselirken, son Enflasyon Raporu'ndaki temel varsayımın (yüzde 7) belirgin şekilde üzerinde kalmaya devam ettiğini kaydeden Bürümcekçi, "Eğer, daha önceki dönemlerde olduğu gibi kısa vadede ortalama enflasyona yakınsama şeklinde bir düzeltme eğilimi gözlenmezse TCMB'nin yıl sonu enflasyon tahmini (yüzde 6,8) üzerindeki riskler (yaklaşık 1,0 puan) çok artacaktır" dedi.

Eylül ayında yüzde 7,88 seviyesine gerileyen yıllık enflasyonun ekim ayında yüzde 7,71 ile gerilemesini sürdürse de, Ekim Enflasyon Raporu'nda yer verilen yıl sonu TCMB'nin tahmini (yüzde 6,8) ve enflasyon hedefi (yüzde 5) üzerindeki seyrini koruduğunu aktaran Bürümcekçi, şunları ifade etti:

"Yıllık enflasyonun aşağı yönlü eğilimini yılın kalan iki ayında devam ettirmesi, lehte çalışacak baz etkisi kalmaması nedeniyle ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki düzeltmenin olmaması durumunda, zor görünmektedir. Buna karşılık, yeni yılın ilk ayında ise 2013 Ocak ayında tütün ve alkollü içeceklerdeki ÖTV ayarlamasının (bu grupta yüzde 14,3 fiyat artışı getirmişti) tekrarlanmaması durumunda, diğer koşullar aynı kalmak üzere yıllık enflasyonda 0,7 puan düşüş gözlenebilecektir.

Temel eğilim açısından izlenen göstergelerde ise beklediğimiz gibi yükselişin sürdüğü gözleniyor, çekirdek enflasyon (I) yıllık bazda yüzde 6,96'dan yüzde 7,49'a beklenen yükselişini gösterirken, buna karşılık hizmet fiyatlarının yıllık artışının da yüzde 8,22'den yüzde 8,00'e gerilediğini hesaplamaktayız. Çekirdek enflasyonda yükseliş eğilimi, TL'de birikimli değer kaybı nedeniyle kasım ayında sınırlı olsa da devam edebilir. Bu bağlamda, TL'de nisan ayı sonundan beri gözlenen kümülatif değer kaybını yüzde 14'de tutan satış baskısının kalıcılığına bağlı olarak, yıl sonu TÜFE tahminimiz olan yüzde 7,5 üzerinde yukarı yönlü risklerin ağır basmaya devam ettiği söylenebilir."

-"TCMB'nin "temkinli" yaklaşımını korumaya devam edeceğini ve gerekli gördüğü sıklıkta ek parasal sıkılaşmaya gideceğini düşünüyoruz"

Sonuçların TCMB'nin beklentilerine paralel olmasına karşılık, enflasyonda bulunulan yüksek seviyelerin enflasyon beklentilerine ve fiyatlama davranışlarına olan olumsuz etkisini dikkate alarak, "temkinli" yaklaşımını korumaya devam edeceğini ve gerekli gördüğü sıklıkta ek parasal sıkılaşmaya gideceğini düşündüklerini aktaran Bürümcekçi, TCMB Başkanı Erdem Başçı'nın güncel açıklamalarının ve son Enflasyon Raporu'nun, faiz koridorunun etkin kullanımının bir süre daha dışlanacağı, likidite politikası ile gecelik para piyasası oranlarının genel olarak yüzde 6,75 yakın ve ek parasal sıkılaştırma (EPS) uygulaması yapıldığı günlerde ise (mevcut durumda haftada bir) yüzde 7,75'e yakınsayacak şekilde oluşacağı mesajını verdiğini söyledi.

TCMB Başkanı Erdem Başçı'nın enflasyon hedeflerle uyumlu hale gelene kadar para politikasında gevşemeye gidilmeyeceği güçlü bir şekilde vurgulandığını anımsatan Bürümcekçi, TCMB'nin faiz oranlarında stabilite getiren bu duruşunun döviz kurlarında daha fazla dalgalanma anlamına geldiği çıkarımını ve TL'nin relatif performansında bir iyileşme getirmeyeceğini daha önce belirttiklerini ancak enflasyon görünümü nedeniyle bu duruşu kalıcı bir duruştan ziyade bir  "ara dönem çözümü" olarak görmekte oldukluklarını anlattı.

Bu ara dönemin uzunluğunun Fed'in para politikası kararlarına bağlı olacağını düşünürken, zaman içinde TCMB'nin elindeki hiç bir aracın kullanımını dışlamayan bir pozisyona geri döneceğini düşündüklerini dile getiren Bürümcekçi, şunları kaydetti:

"Öte yandan, yarın açıklanacak olan ekim ayı reel kur endeksinin (REK) enflasyon gerçekleşmesi sonrası önceki 108,3 değerinden 110,0 civarına yükseliş gerçekleştireceğini öngörürken, şu anda bulunulan 2,3700 kur sepeti seviyesinde seyrin kasım ayı boyunca sürmesi durumunda da yine bu civarlarda kalınacağını düşünüyoruz. TCMB iletişiminde bu endeksin 120 değerini TL'de sermaye girişlerinin yoğun olduğu dönemde aşırı değerlenme için referans eşik değer olarak kullanırken, aşırı değer kaybı için ise son dönemde yeni bir referans değerden bahsetmeye başlamıştı. Yeni çizgi REK'in Ocak 2003=90 olan gerçek değerinden başlatılarak ve yine yıllık yüzde 2 değerlenme konarak bugüne getirilmişti ve hesaplamalarımıza göre alt çizgi ekim ayı itibari ile 111,0 seviyesinde bulunuyor. TCMB REK'in bu çizginin altında olmasının aşırı olduğunu ve yine önceki aralığına (111–120) döneceği mesajını vermekte." - İstanbul