Merkez Bankası: Çekirdek Enflasyon Göstergeleri Temel Mal Kaynaklı Olarak Yükseldi

Merkez Bankası, aylık enflasyondaki yüksek gerçekleşmede gıda fiyatları, vergi ayarlamaları ve döviz kuru hareketleri etkili olurken çekirdek enflasyon göstergelerinin temel mal kaynaklı olarak yükseldiğini vurguladı. Merkez Bankası, hizmet enflasyonunun ise göreli olarak ılımlı seyrini koruduğunu bildirdi.

Merkez Bankası, Ocak ayı Fiyat Gelişmeleri'ni açıkladı. Ocak ayında tüketici fiyatları yüzde 1.72 oranında arttı ve yıllık enflasyon yüzde 7.48'e yükseldi. Bu dönemde ÖKTG-H ve ÖKTG-I endekslerinin yıllık artış oranı önceki aya kıyasla

sırasıyla 0.59 ve 0.51 puan artarak yüzde 7.70 ve yüzde 7.59 olarak gerçekleşti. Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, gıda ve temel mal gruplarının katkısı sırasıyla 0.35 ve 0.2 puan artarken enerji ile hizmet gruplarının katkısında belirgin bir değişiklik gözlenmedi. Öte yandan, alkollü içecekler ve tütün grubunun katkısı azaldı. Zincirleme endeks çerçevesinde her yıl başında endekse dahil edilen ürünler ve bu ürünlerin

göreli payları güncellendi. Bu çerçevede, 2014 yılında hizmet, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler ve tütün gruplarının endeks içindeki payı artarken temel mal ve enerji gruplarının payı azaldı. Söz konusu değişimler özellikle hizmet grubu ile otomobil kaynaklı olarak temel mal grubunda daha belirgin oldu.

-MEVSİMSELLİKTEN ARINDIRILMIŞ VERİLER HİZME GRUBU ENFLASYONUNUN ANA EĞİLİMİNDE SINIRLI BİR ARTIŞA İŞARET ETTİ-

Ocak ayında hizmet fiyatları yüzde 0.93 oranında artarken grup yıllık enflasyonu yüzde 8 seviyesindeki seyrini korudu. Alt gruplar bazında incelendiğinde, bu dönemde fiyatların lokanta-otel hizmetleri ile özellikle sağlık hizmetleri kaynaklı olarak diğer hizmetlerde belirgin oranda (sırasıyla yüzde 1.73 ve 1.64) yükseldiği, haberleşme hizmetlerinde ise gerilediği gözlendi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler hizmet grubu enflasyonunun ana eğiliminde sınırlı bir artışa işaret etti.

-TEMEL MAL GRUBU YILLIK ENFLASYONU YÜZDE 7.12'YE YÜKSELDİ-

Temel mal grubu yıllık enflasyonu Ocak ayında 0.92 puanlık artışla yüzde 7.12'ye yükseldi. Bu gelişmede, Türk lirasındaki değer kaybının yansımaları ve ÖTV artışı ile yükselen giyim dışı temel mal fiyatları belirleyici oldu.Ocak ayında otomobil fiyatları yüzde 5.93, beyaz eşya fiyatları ise yüzde 2.66 oranında arttı. Öte yandan, giyim fiyatları mevsimsel ortalamalarının üzerinde azalmış, grup yıllık enflasyonu yüzde 4.06'ya geriledi. Mevsimsellikten arındırılmış

veriler bu dönemde temel mal grubu fiyatlarının ivmelendiğine işaret etti.

-OCAK'TA ENERJİ FİYATLARI YÜZDE 0.75 ARTTI-

Ocak ayında enerji fiyatları yüzde 0.75 oranında arttı. Bu artışta büyük oranda, uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın Türk lirasında gözlenen değer kaybı paralelinde yükselen yurt içi akaryakıt fiyatları etkili oldu. Sonuç olarak, enerji grubu yıllık enflasyonunda son dönemde gözlenen artış eğilimi korundu ve grup yıllık enflasyonu Ocak ayında 0.26 puan artarak yüzde 5.41 seviyesine ulaştı.

-İŞLENMEMİŞ GIDA GRUBU YILLIK ENFLASLYONU BU DÖNEMDE YÜZDE 13.98'E YÜKSELDİ-

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık enflasyon 1.22 puanlık artışla yüzde 10.89'a yükseldi. İşlenmemiş gıda fiyatları bu dönemde yüzde 9.35 oranında arttı. Bu gelişmede Ocak ayında yüzde 11.80 oranında artan taze meyve sebze fiyatları ve alt gruplar genelindeki artışlarla yüzde 7.87 oranında yükselen diğer işlenmemiş gıda fiyatları etkili oldu. Sonuç olarak, işlenmemiş gıda grubu yıllık enflasyonu bu dönemde yüzde 13.98'e yükseldi. Ocak ayında hem ekmek-tahıl hem de ekmek-tahıl dışı işlenmiş gıda fiyatlarında görülen yüksek oranlı artışlara bağlı olarak işlenmiş gıda fiyatları yüzde 1.42 oranında artmış ve grup yıllık enflasyonu yüzde 8.01'e yükseldi.

-ÜFE GİTTİ, Yİ-ÜFE GELDİ-

2014 yılından itibaren üretici fiyatlarının ölçümünde değişikliğe gidilmiş, ÜFE yerine Yurt İçi ÜFE (Yİ-ÜFE) yayınlanmaya başlandı. Önceki endekse kıyasla en temel farklılık tarım fiyatlarının bu endekste yer almaması ve kullanılan sınıflamanın güncellenmesi yapıldı. Buna göre, Yİ-ÜFE Ocak ayında yüzde 3.32 oranında arttı ve grup yıllık enflasyonu 3.75 puan yükselerek yüzde 10.72 oldu. Bu dönemde Türk lirasında gözlenen değer kaybının etkisiyle, imalat grubunda alt kalemler geneline yayılan fiyat artışları kaydedildi. İmalat sanayinde özellikle petrol

ürünleri, ana metaller ve kimyasal ürünler fiyatlarında yüksek oranlı artışlar gözlendi.

MIGS sınıflamasına göre incelendiğinde Ocak ayında tüm ana gruplarda yüksek oranlı fiyat artışları gözlendi. Bu dönemde sermaye ve ara malı gruplarında yıllık enflasyon sırasıyla yüzde 14.94 ve 12.34 oldu.Sonuç olarak, özellikle Türk lirasındaki değer kaybıyla 2013 yılının ikinci yarısından itibaren imalat sanayi fiyatlarında gözlenen yüksek oranlı artış eğilimi, önümüzdeki dönemde tüketici fiyatlarında maliyet yönlü baskıların olabileceğine işaret etti.