Merkez Bankası: İmalat Sanayi Fiyatlarında Yaşanan Yüksek Oranlı Artış, Tüfe'de Maliyet Yönlü...

Merkez Bankası, döviz kurunun gecikmeli etkileri sonucu çekirdek enflasyon göstergelerinde belirgin bir yükseliş gözlendiğini belirterek, gıda fiyatlarındaki olumsuz seyir ve döviz kuru hareketlerine bağlı olarak enflasyon göstergelerinin bir süre daha yüzde 5 hedefinin üzerinde seyredeceğinin tahmin edildiğini vurguladı. Merkez Bankası, özellikle Türk lirasındaki değer kaybıyla 2013'ün ikinci yarısından itibaren imalat sanayi fiyatlarında gözlenen yüksek oranlı artış eğiliminin, önümüzdeki dönemde tüketici fiyatları üzerinde maliyet yönlü baskıların sürebileceğine işaret etti.

Merkez Bankası, Aylık Fiyat Gelişmeleri'ni açıkladı. Şubat ayında tüketici fiyatlarının yüzde 0.43 oranında artığına, yıllık enflasyonun sınırlı bir yükselişle yüzde 7.89 düzeyinde gerçekleştiğine dikkat çekilen raporda, döviz kurunun gecikmeli etkileri sonucu çekirdek enflasyon

göstergelerinde belirgin bir yükseliş gözlendiği vurgulandı. Şubat itibarıyla ÖKTG-H ve ÖKTG-I endekslerinin yıllık artış oranı önceki aya kıyasla sırasıyla 0.93 ve 0.84 puan artarak yüzde 8.63 ve yüzde 8.43 ile tüketici yıllık enflasyonunun üzerinde gerçekleşti. Bu dönemde ÖKTG-H ve ÖKTG-I endekslerinin yıllık artış oranı önceki aya kıyasla

sırasıyla 0.93 ve 0.84 puan artarak yüzde 8.63 ve yüzde 8.43 ile tüketici yıllık enflasyonunun üzerinde gerçekleşti. Gıda fiyatlarındaki olumsuz seyir ve döviz kuru hareketlerine bağlı olarak enflasyon göstergelerinin bir süre daha yüzde 5 hedefinin üzerinde gerçekleşeceğinin altı çizildi.

-HİZMET GRUBU ENFLASYONUNUN ANA EĞİLİMİNDEKİ YUKARI YÖNLÜ SEYİR, ŞUBAT AYINDA DA SÜRDÜ-

Alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkıları incelendiğinde, temel mal ve hizmet gruplarının katkısı sırasıyla 0.31 ve 0.12 puan artarken gıda ile enerji gruplarının katkısı sırasıyla 0.19 ve 0.10 puan azaldı. Şubat ayında hizmet fiyatları yüzde 0.77 oranında artarken grup yıllık enflasyonu 0.38 puanlık yükselişle yüzde 8.34 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon, haberleşme dışındaki tüm alt gruplarda artış kaydetti. Özellikle, lokanta-otel grubunda (yiyecek hizmetleri fiyatlarına bağlı olarak) yıllık enflasyon yüzde 11.72 ile 2009 yılının ilk çeyreğinden bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Yiyecek hizmetleri fiyatlarının seyrinde son dönemde belirli gıda ürünleri fiyatlarında kaydedilen yüksek artışların da katkısı gözlendi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler hizmet grubu enflasyonunun ana eğilimindeki yukarı yönlü seyrin Şubat ayında da sürdüğüne işaret etti.

-ENERJİ GRUBU YILLIK ENFLASLONU ÜÇ AYLIK ARTIŞIN ARDINDAN 0.68 PUAN GERİLEDİ-

Temel mal grubu yıllık enflasyonu Şubat ayında 1.28 puanlık belirgin bir artışla yüzde 8.39'a yükseldi. Bu gelişmede, Türk lirasındaki değer kaybının yansımaları ile yükselen dayanıklı tüketim malları fiyatları belirleyici oldu. Otomobil ve beyaz eşya fiyatları yüksek oranlı artış eğilimini koruyarak bu dönemde sırasıyla yüzde 6.25 ve 1.99 oranında arttı. Giyim fiyatları ise mevsimsel ortalamalarının altında azaldı, grup yıllık enflasyonu yüzde 5.52'ye yükseldi.

Mevsimsellikten arındırılmış veriler temel mal grubu enflasyonunda önceki aya kıyasla daha yüksek bir ana eğilime işaret etti. Şubat ayında enerji fiyatlarında belirgin bir değişim gözlenmedi. Su fiyatlarındaki yüzde 1.13'lük artışa karsın, tüp gaz ve yurt içi akaryakıt fiyatlarında düşüş kaydedildi. Sonuç olarak, enerji grubu yıllık enflasyonu üç aylık artışın ardından 0.68 puan azalarak yüzde 4.73'e geriledi.

-İŞLENMİŞ VE İŞLENMEMİŞ GIDA ENFLASYONU ARASINDAKİ FARK AZALDI-

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık enflasyon 0.84 puanlık düşüşle yüzde 10.05'e geriledi. Bu gelişmede Ocak ayında oldukça yüksek bir oranda artan işlenmemiş gıda fiyatlarında kaydedilen kısmi düzeltme belirleyici oldu. İşlenmemiş gıda fiyatlarında bu dönemde kaydedilen yüzde 1.47 oranındaki azalışta sebze fiyatları etkili olurken, sebze dışında kalan işlenmemiş gıda fiyatları olumsuz bir görünüm çizdi. Taze meyve-sebze dışı işlenmemiş gıda fiyatlarında yıllık artış oranı yüzde 24.21 oldu. Son dönemde mevsim normallerine kıyasla düşük seyreden yağışların etkisiyle benzer bir görünüm (aylık bazda yüzde 1.65 oranında artan) işlenmiş gıda fiyatlarında da görüldü. Bu grupta, fiyat artışlarının ekmek-tahıl, katı-sıvı yağ ve işlenmiş et ürünlerinde daha belirgin olmakla birlikte, alt grupların geneline yansıdığı dikkat çekti. Sonuç olarak, işlenmiş gıda fiyatları yıllık enflasyonu 1.41 puan artarak yüzde 9.42'ye yükseldi. İşlenmiş ve işlenmemiş gıda enflasyonu arasındaki fark azaldı.

-MALİYET YÖNLÜ BASKILAR SÜREBİLECEK-

Yİ-ÜFE Subat ayında yüzde 1.38 oranında arttı ve grup yıllık enflasyonu 1.68 puan yükselerek yüzde 12.40 oldu. Türk lirasında gözlenen değer kaybının gecikmeli etkilerine bağlı olarak imalat grubu geneline yayılan fiyat artışları yavaşlamakla birlikte sürdü. Bu dönemde özellikle, gıda, tekstil, motorlu kara taşıtları ve petrol ürünleri fiyatlarında yüksek oranlı artışlar gözlendi. Petrol ve ana metal hariç tutulduğunda da imalat sanayi enflasyonu ana eğiliminin yükseldiği gözlendi.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde Şubat ayında tüm alt grupların yıllık enflasyonundaki yükseliş devam etti. Özellikle, dayanıksız ve sermaye malı yıllık enflasyonları son beş yılın en yüksek seviyelerine (sırasıyla yüzde 11.95 ve 15.98) ulaştı. Sonuç olarak, özellikle Türk lirasındaki değer kaybıyla 2013 yılının ikinci yarısından itibaren imalat sanayi fiyatlarında gözlenen yüksek oranlı artış eğilimi, önümüzdeki dönemde tüketici fiyatları üzerinde maliyet yönlü baskıların sürebileceğine işaret etti.