Çin: Aukus Ülkeleri Jeopolitik Gündemi Yükümlülüklerinin Önüne Koymamalı

BEİJİNG, 18 Mart (Xinhua) -- Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin ABD, İngiltere ve Avustralya'yı bencil jeopolitik gündemlerini nükleer silahların yayılmasını önleme yükümlülüklerinin önüne koymamaya ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nı (UAEA) nükleer denizaltı işbirliğini onaylama konusunda zorlamamaya çağırdı.

Wang söz konusu açıklamayı Cuma günü olağan basın toplantısında, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un AUKUS nükleer denizaltı işbirliği hakkındaki açıklamalarına ilişkin yorumunun sorulması üzerine yaptı. Lavrov, söz konusu işbirliğinin NATO askeri altyapısının Asya'ya doğru ilerlemesi anlamına geldiğini ve bunun bölgede yıllarca sürecek çatışmalara yol açabilecek ciddi bir kumar olduğunu söylemişti.

Wang; ABD, İngiltere ve Avustralya'nın bir Anglosakson zümre inşa ettiğini ve nükleer denizaltı işbirliğini ve diğer en yeni askeri teknoloji işbirliklerini ilerletmek üzere AUKUS adıyla üçlü güvenlik ortaklığını oluşturduğunu kaydetti.

Wang, "Bu, tipik bir Soğuk Savaş zihniyeti, Pandora'nın kutusunu açacak, bölgesel ve küresel barış ve güvenliğini ciddi şekilde etkileyecek bir hamledir" diye konuştu.

Öncelikle bunun uluslararası nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejimine ciddi darbe vuracağını söyleyen Wang, AUKUS nükleer denizaltı işbirliğinin, nükleer silahlara sahip devletlerin, deniz nükleer tahrik reaktörlerini ve silah olarak kullanılabilecek son derece zenginleştirilmiş uranyumu, nükleer silahlara sahip olmayan bir devlete aktarması konusunda bir ilki temsil ettiğini vurguladı.

Mevcut UAEA güvenlik denetimi sisteminde, etkin güvenlik önlemi sağlayacak herhangi bir şey bulunmadığına işaret eden Wang, dolayısıyla bu işbirliğinin, nükleer silahların yayılmasına yönelik ciddi riskler içerdiğini, UAEA'nın yetkisini ciddi şekilde ihlal ettiğini ve ajansın güvenlik denetimi sistemine darbe indirdiğini söyledi.

Sözcü, bu üç ülkenin nükleer denizaltı işbirliğinin ilerletilmesine yönelik adım atması halinde başka ülkelerin de onlara uyacağını, bunun de en sonunda uluslararası nükleer silahların yayılmasının önlenmesi rejiminin çökmesine yol açacağını dile getirdi.

İkinci olarak bu işbirliğinin, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) merkezli bölgesel işbirliği mimarisini ciddi şekilde etkileyeceğini belirten Wang, AUKUS işbirliğinin, askeri caydırıcılık yoluyla ABD'nin jeopolitik gündemine hizmet etmek üzere tasarlandığını sözlerine ekledi. Wang, bu işbirliğinin ASEAN'a özgü karşılıklı saygı, açıklık ve kapsayıcılık, istişare yoluyla uzlaşma ve tüm tarafların rahatlığını sağlama ilkelerini ihlal ettiğine, ASEAN ülkelerinin Güneydoğu Asya Nükleer Silahsız Bölge kurma çabalarına balta vurduğuna ve Doğu Asya'daki ASEAN merkezli bölgesel işbirliği mimarisini ciddi şekilde yaraladığına dikkat çekti.

Üçüncü olarak bu işbirliğinin, Asya Pasifik bölgesindeki barış ve istikrara ciddi darbe indireceğini söyleyen Wang, AUKUS'un grup politikalarını ve Soğuk Savaş cepheleşmesini Asya Pasifik bölgesine taşıdığını ve bölgede NATO'nun bir kopyasını oluşturmayı amaçladığını vurguladı.

Sözcü, "Eğer bu girişim başarılı olursa bölgede onlarca yıldır devam eden istikrar ve refaha yönelik daha önce eşi benzeri görülmemiş tehdit ve zorlukların habercisi olur" ifadelerini kullandı.

Wang; ABD, İngiltere ve Avustralya'nın uluslararası toplumun ve bölgedeki ülkelerin çağrısına kulak vermesi, blok siyaseti ve cepheleşme peşinde koşmayı bırakması, bencil jeopolitik gündemlerini, nükleer silahların yayılmasını önleme yükümlülüklerinin önüne koymaması ve UAEA'yı nükleer denizaltı işbirliğini onaylamaya zorlamaması gerektiğini söyledi.