Güney Sudan'daki Olaylar

Ali Öztürk/Muhammet Faruk Alagaş - Güney Sudan'ın Ankara Maslahatgüzarı Büyükelçi Sebit Bullen Kamonde, ülkesindeki başarısız darbe girişimine karışanların adil bir yargılama sürecine tabi tutulacaklarını belirterek, Güney Sudan Cumhurbaşkanı Salva Kiir Mayardit'in ülkenin demokratik temeller üzerine kurulması için mücadele ettiğini söyledi.

Kamonde, ülkesindeki son gelişmelerle ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtladı. Devlet Başkanı Mayardit'in kötü bir niyeti olmadığını ifade eden Kamonde, "Mayardit, Güney Sudan'ın demokratik temeller üzerine kurulmasına inanıyor ve bunun için mücadele ediyor. Machar siyasi partiyi terk ettiğinde kimse onun isyan edeceğini düşünmedi. Silah sesleri duyulmaya başladığında insanlar, gerçekte neler olup bittiğini görmeye başladılar" şeklinde konuştu.

Ülkede, sivilleri koruma misyonuyla bulunan BM'nin olaylara karşı yetersiz kaldığına dikkati çeken Kamonde, BM'nin kapasitesinini aşan sığınma talebi karşısında daha fazla asker ve insani yardım gönderme kararı aldığını belirtti.

Ülkelerine BM dışında herhangi bir dış ülkeden askeri destek gelmediğine değinen Büyükelçi Kamonde, Amerika'nın ülkedeki vatandaşlarını ve varlıklarını korumak amacıyla 45 askerden oluşan özel bir ekip göderdiğini, Kenya'nın ise Güney Sudan hükümetiyle koordineli olarak vatandaşlarını tahliye ettiğini belirtti.

-"Kimse 'darbe' demek istemedi"-

Konuyla ilgili Avrupa Birliği ülkelerinden gelen tepkileri değerlendiren Kamonde,"Başlangıçta kimse buna darbe demek istemedi. Şimdi durumu farkettiler. Çünkü ilk aşamada bunun bir darbe teşşebbüsü olduğunu inkar eden eski Devlet Başkan Yardımcısı Riek Machar, şimdi açıkça 'Devlet Başkanı gitmeli' diyor. Bu söylem başlı başına bunun bir darbe girişimi olduğunu kanıtlar. Ama başarısız oldular" diye konuştu.

Kamonde, darbe suçlularının adil bir yargılamaya tabi tutulacaklarını belirterek, "Eğer bu bir darbe girişimi değilse Machar neden kaçıyor" ifadesini kullandı.

Son yaşanan olayların birçok AB ülkesinde yankılandığını belirten Kamonde, "Tabii ki buna 'darbe' deyip dememek onların elinde. Hükümet olarak bu başarısız darbe girişimine karışanların adil bir yargılama sürecinden geçeceğinden emin olacağız. Biz özgür bir ülkeyiz. Belki de çok özgür bir ülke olduğumuz için bazı insanlar bunun darbe olup olmadığı konusunda kuşkulu" dedi.

-"Çin enerji ve petrol sektörümüzde iyi bir oyuncu"

Son zamanlarda Güney Sudan ile petrol anlaşmaları yapan Çin'in ülkelerinde barış istediğine dikkati çeken Kamonde, "Çin, enerji ve petrol sektörümüzde iyi bir oyuncu ve Güney Sudan'ın iyi bir ortağıdır" dedi.

Rusya'nın iyi niyet göstermek amacıyla Uganda'daki Büyükelçisini ülkelerine gönderdiğini belirten Büyükelçi Kamonde, "Geçen hafta birçok komşu ülkeden ziyaretimize gelen delegeler oldu. Afrikanın en önemli ülkelerinden olan Nijerya da bize olan desteklerini ileten delegeler yolladı. Bölgemizde ve uluslararası alanda Güney Sudan'daki barış ve istikrarı tekrar tesis etmek için önemli çabalar sarf edildi" ifadelerini kullandı.

"Güney Sudan petrolün üzerinde"

Ülkelerinin "petrolün üzerinde" yer aldığını belirten Kamonde, Çin'in yatırımlarının kendilerini memnun ettiğini diğer ülkelerden de yatırım beklediklerinin altını çizdi. Kamonde, konuşmasına şöyle devam etti:

"Kenya Güney Sudan'ın kuruluşunu sağlayan barış antlaşmasında önemli bir rol oynadı. Ayrıca şuan ülkede gerçekleştirmeye çalıştığımız barış görüşmelerinde aktif rol üstlendi. 5 gün önce Etiyopya Dışişleri Bakanı Tedros Adhanom öncülüğünde Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarını ülkemizde ağırladık. Etiyopya, Kenya, Sudan, Uganda ve Sudan Dışişleri bakanları ülkemizde barışı tesis edecek bir diyalog platformu kurulması için buluştular. İnsani yardım getirmek için 6 uçak ülkemize geldi. BM mülteci kamplarına sığınan 65 bin vatandaşımız var. Onun dışında durumdan etkilenen insanlar okullara ve kiliselere sığınıyorlar."

-"İsyancılar Bor'dan çıkarıldı"-

Güney Sudan Cumhurbaşkanı Mayardit, 16 Aralık Pazartesi yaptığı açıklamada, ülkede başarısız darbe girişimi olduğunu belirtmiş ve temmuzda görevden aldığı yardımcısı Riek Machar'ın darbe teşebbüsünün arkasında olduğunu savunmuştu. Bunun ardından çok sayıda siyasi ve üst rütbeli asker gözaltına alınmış, çıkan şiddet olayları nedeniyle ülkede olağanüstü hal ilan edilmişti.

Öte yandan, Güney Sudan ordusu, önceki gün yaptığı yazılı açıklamada, Machar yanlılarının kontrolünde bulunan Congley eyaletindeki Bor şehrinin geri alındığını, "isyancıların" şehirden çıkarıldığını duyurmuştu.

Ülkenin en büyük etnik gruplarını oluşturan Salva Kiir'in bağlı olduğu Dinka ile görevden aldığı yardımcısı Riek Machar'ın Nuer kabileleri arasında yoğunlaşan çatışmalarda resmi açıklamalara göre 500 kişi hayatını kaybetmişti. - Ankara