Irak'ta Kireç İlkel Yöntemlerle Üretiliyor

Emrah Yorulmaz - Irak'ta yapı sektörünün ham maddesi kireç, gelişen teknoloji ve bilime rağmen cadde kenarındaki derme çatma atölyelerde ilkel yöntemlerle üretiliyor.

Demir çelik, kimya, cam, kağıt endüstrisi, çöplerin ıslahı ve inşaat sektörünün vazgeçilmezi kireç, uzun ve zahmetli bir yolculuğun ardından kullanıma hazır hale geliyor.

Gelişen ülkelerde teknolojik yöntemlerle neredeyse el değmeden hazırlanan kireç, Musul kentinde tam tersi her safhası el emeği ile verilen büyük emekler sonunda yapılıyor.

Musul'a 15 kilometre uzaklıkta Erbil yolu üzerindeki Şakoli bölgesinde cadde üzerinde kurulan atölyelerde toplanan işçiler, sabah erken saatlerde kireç taşının çıkarıldığı bölgeye gidiyor.

Her safhasında insan emeği var

Önceden tespit edilen noktalarda petrol ve barut kullanılarak patlamalarla çatlatılan taşlar, kepçe yardımıyla çıkarılıyor. Daha sonra matkap kullanılarak küçük parçalara bölünen taşlar, işçilerin yardımıyla elekten geçiriliyor ve 50 yıllık kamyonlara yüklenerek cadde üzerindeki atölyelere getiriliyor.

Tandır gibi yapılan çukurun etrafına işçilerin büyük emekleri sonucu toplanan taşlar, özel olarak üst üste dizilerek büyük bir yığın haline getiriliyor. Her yığında yaklaşık 120 ton taş bulunuyor.

Ardından hava almasını engellemek için taşların arasındaki boşluklar, toz kireç konularak kapatılıyor. Daha sonra tandıra uzanan daracık yoldan giren bir işçi, burada ateşi yakmak için son hazırlıkları yapıyor.

Tankerle yığının yanına getirilen ham petrol, hava pompalanarak alevlendiriliyor. Yaklaşık 26 saat yanan ateşten verilen ısı ile eritilen kireç taşları yine 25 kişilik bir işçi grubu tarafından öğütme makinasına atılıyor. Burada toza dönüştürülen taşlar, kullanıma hazır kireç olarak depolanıyor.

- Üretimi gibi satışı da eski yöntemlerle yapılıyor

Üretimi gibi satışı da eski yöntemlerle yapılıyor. Depolanan kireç, ambalaj yapılmadan kamyon, tır, romörk gibi araçlara doldurularak satışa sunuluyor.

Babasından öğrendiği mesleği 40 yıldır devam ettiren Amir Halil, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kireç taşının yaşadıkları bölgede bol miktarda bulunduğunu, mesleğin babadan oğula geçtiğini söyledi.

İşi babasından öğrendiği günden beri taşıma araçları dışında hiçbir makina kullanmadıklarını belirten Halil, kireç yapımının yıllardır tamamen insan emeği ile üretildiğini kaydetti.

Halil, bölgede yaklaşık 15 noktada kireç üretildiğini, bu işi yapabilmenin en önemli şartının ana maddesi konumundaki taşa yakınlık olduğunu söyledi.

Bir ton taştan 600 kilo kireç üretiliyor

Kazı yaparak kireç taşına ulaştıklarını ancak her taşın kullanılacak kalitede olmadığını bildiren Halil, taşı bulduktan sonra uzun ve zahmetli bir yolculuktan geçtiğini kaydetti. Çıkardıkları bir ton taştan 600 kilogram kireç üretebildiklerini belirten Halil, "Taş yer altından çıkarıldığı için ağırdır, ateşle teması olunca kurur ve hafifler" dedi.

Özellikle Erbil'de inşaat sektörünün gelişmesinden dolayı işçi bulmakta zorlandıklarını ifade eden Halil, "Bölgemizde istihdam düşük olduğu için işçi bulabiliyoruz. Ancak Erbil'de inşaat sektörü geliştiği için insanlar çok para istiyor" dedi.

Irak'taki birçok firmanın kendilerinden kireç aldığını aktaran Halil,  "Mesela Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin evinin kireci ve partisi Kürdistan Yurtseveler Birliği'nin Erbil'deki merkezinin de kireçlerini bizden aldılar. Halk "Beyaz Köşk" olarak biliyor. Oraya çok fazla kireç harcandı" şeklinde konuştu. - Musul