Kenya, Ucm'den Çekilmek İstiyor

Kenya'da parlamento, ülkenin Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden (UCM) ayrılmasını öngören teklifi kabul etti.

Parlamentoda yapılan olağanüstü oturumda konuşan Çoğunluk Lideri Adan Duale, ABD ve diğer büyük ülkelerin UCM'ye aday olmadığına işaret ederek önümüzdeki günlerde Kenya Devlet Başkanı Uhuru Kenyatta ile Başkan Yardımcısı William Ruto'yu 5 yıl önceki seçim sırasında insanlık karşıtı suç işlemekten yargılamaya hazırlanan UCM'den çekilmeleri gerektiğini belirtti.

ABD'nin eski başkanları Bill Clinton ile George W. Bush'un da vatandaşlarını korumak amacıyla savaş suçları ile insanlık karşıtı suçları işlemekle suçlananların UCM'de yargılanmasını öngören Roma Statüsü'nü imzalamadıklarını belirten Duale, sözlerine şöyle devam etti:

"Bizim de vatandaşlarımızı ve ülkemizin egemenliğini korumamız gerekir."

Teklif, muhalefet partisinin boykotuna rağmen kabul edildi.

Roma Statüsü'ne göre bir üye ülke, ancak hükümetinin Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'ne resmen başvurması durumunda UCM'den çekilebiliyor. Yaklaşık bir yıl sonra yürürlüğe giren çekilme kararı, ülkenin halihazırda devam eden soruşturmalarla ilgili işbirliği yapma taahhüdünü etkilemiyor.

Roma Statüsü'ne 2005'te taraf olan Kenya, UCM'den çekilecek ilk ülke olacak.

Kenyatta ve Ruto, 2007-2008 yıllarında yaşanan ve binden fazla insanın yaşamını yitirmesine neden olan şiddet olaylarına ön ayak olmakla suçlanıyor. Ruto'nun duruşmasının gelecek hafta, Kenyatta'nın duruşmasının ise kasım ayında başlaması bekleniyor. Kenyatta hakkındaki soruşturma, şiddet olaylarını araştırmak üzere hükümet tarafından kurulan Waki Uluslararası Soruşturma Komisyonu'nun topladığı belgeleri, kanıtları ve şüpheli listesini 16 Temmuz 2009'da UCM savcısına göndermesinin ardından açılmıştı. .

Soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları iddialarını soruşturmak için 2002'de kurulan UCM'ye diğer Afrika ülkeleri de tepki gösteriyor.

UCM'yi iç işlerine müdahale etmekle suçlayan Afrika ülkeleri, mahkemenin sadece kendi kıtalarındaki sorunlarla meşgul olmasını şüpheyle karşılıyor.

Etiyopya Başbakanı Hailemariam Desalegn, daha önce UCM'yi ırkçılık yapmak ve Afrikalılara karşı "insan avı" başlatmakla suçlamıştı.

UCM, İtalya'nın başkenti Roma'da 15 Haziran-17 Temmuz 1998'de BM'nin girişimiyle toplanan konferansta alınan kararlar ve kabul edilen statüyle kuruldu. Merkezi Hollanda'nın Lahey kentinde bulunan UCM, soykırım, insanlık karşıtı suçlar, savaş suçları gibi iddiaları inceliyor. UCM'nin kurulmasını öngören Roma Statüsü'ne 34'ü Afrika kıtasından 121 ülke taraf.

Roma Statüsü, 1 Temmuz 2002'de yürürlüğe girdiği için UCM'nin bu tarihten önce işlenen suçlarla ilgili soruşturma açma yetkisi bulunmuyor.

UCM'nin 2004'te başlattığı ilk soruşturması, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda'da işlenen suçlarla ilgiliydi.

UCM'de halihazırda 8 dava görülüyor. Bu davaların tamamı, Afrika ülkeleriyle ilgili. Uganda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Mali hükümetleri, UCM'den soruşturma başlatmasını bizzat istedi. Libya ve Sudan ile ilgili davalar ise BM Güvenlik Konseyi'nin talebiyle açılmış bulunuyor. Fildişi Cumhuriyeti ve Kenya ile ilgili davalar ise BMGK ya da ilgili ülkenin herhangi bir başvurusu olmadan UCM savcıları tarafından mahkeme gündemine taşınmış durumda. - Nayrobi