Sakarya'da Sıfır Atık Konferansı Düzenlendi

Sakarya'da atık yönetimi ve israfın önlenmesi amacıyla ocak ayında gerçekleştirilen "Türkiye Sıfır Atık Çalıştayı"nın sonuç konferansı düzenlendi.

Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Turgut Özal Kültür ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen konferans öncesi kentteki anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin atık malzemelerden ürettikleri kıyafet, tablo, süs eşyaları, maket, çeşitli eşyalar sergilendi.

Sakarya Valisi Rahmi Doğan, konferansta yaptığı konuşmada, kentin gölleri, nehirleri, yaylaları, sahilleri, endemik bitkileri ve birinci sınıf tarım arazisiyle Türkiye'nin gözbebeği kentlerinden biri olduğunu söyledi.

Çevrenin korunmasıyla ilgili ellerinden gelen gayreti gösterdiklerini dile getiren Doğan, "Sapanca Gölü 1 milyar 300 milyon ton içme suyu barındıran havza. Dünyanın çok nadir göllerinden birisi ancak bu gölün etrafındaki yapılaşmalar ve atıklarla göl adeta can çekişir hale geldi. Birkaç ay öncesinde Büyükşehir Belediyemizle yaptığımız çalışmalarda gölün etrafındaki iskelelerin yıkılmasıyla kıyı kenar çizgisinin en azından açılması sağlanmış durumda." dedi.

Ekonomiye 365 milyarlık katkı sağlandı

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan da 8 Ocak'taki çalıştayın ilkinin Rize'de, ikincisinin Sakarya'da yapıldığını anımsattı.

Sıfır atık hareketinin küresel bir noktaya geldiğini vurgulayan Turan, "Yerelden ulusala temasıyla yürüttüğümüz bu çalışma ulusaldan küresele geçti. Bu hareket Saygıdeğer Hanımefendi Emine Erdoğan'ın himayelerinde 2017'de başladı. Başladığımızda geri kazanım oranımız yüzde 13'ler seviyesindeydi. Aradan geçen 9 yıl içinde 2025 sonu itibariyle geri kazanım oranımız yüzde 37,53'e çıktı. Bu sürede 90 milyon tonu aşkın atıktan geri kazanım elde ettik. Bunun 30 milyon tonu organik atık, 30 milyon tonu kağıt karton, 11 milyon tonu plastik atıklar, 3,5-4 milyon tonu cam atıklar ve yine 9-10 milyon ton civarında metal atıkların geri kazanımı söz konusu." diye konuştu.

Turan, tonajların ekonomik karşılığının bugünkü rakamlarla ekonomiye yaklaşık 365 milyar lira kazanım sağladığını, sadece ekonomik ve çevre değil kıt kaynakların efektif kullanımı ve israf edilmemesi anlamında da bu hareketin çok önem arz ettiğini dile getirdi.

Çalıştayda 80 sayfayı aşkın rapor hazırlandığını ve sonuç bildirgesinde hedeflerin özetlendiğini anlatan Turan, Sakarya'da farklı lokasyonlara 48 depozite iade makinesi yerleştirildiğini, 10 manuel toplama noktası bulunduğunu ve buralardan 7 milyon adet içecek ambalajının depozito yönetim sisteminde toplandığını kaydetti.

Turan, bu yılın sonunda 81 ilde depozito iade makinelerinin yaygınlaşacağını bildirerek, şöyle devam etti:

"Atık denilen değerin döngüsünü, değer zincirini doğru yönetebilmek adına evimizde en azından dönüştürülebilir olanlar, organik olanlar şeklinde ikili ayrıştırma yapmamız gerekiyor. Bunları ayırmak, yerel yönetimlerimizin transfer noktalarına ve bertaraf tesislerine götürülmesi, ondan sonra da kazanım tesislerinden ham madde olarak ekonomiye kazandırılması çok daha kolay olacak. Karışık geldiğinde ekonomik değeri düşüyor. Bu çerçevede çeşitli ülkelerde bunun uygulamalarını görüyoruz."

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, çalıştay kararlarının ve sonuç bildirgesine yansıyan maddelerin sadece çevre veya sürdürülebilir atık meselesi olmadığını söyledi.

İradesi, fikri, geleceğe dair umutları, hayalleri ve beklentileri olan insanların sesinin tüm dünyada duyulmaya başladığına değinen Alemdar, "Bu da dünyadaki değişimle 25 yıldır 'hiçbir şey eskisi gibi olamayacak' sloganıyla yola çıkan Sayın Cumhurbaşkanımız ve yol arkadaşlarının ortaya koyduğu iradenin sonucudur. Temiz bir çevre oluşturmaya çalışırken kıymetsiz diye tabir edilen atıkları geri dönüştürmeye gayret ediyoruz. 16 ilçemizde toplanan atıkların ayrışımını ekonomiye kazandırmaya devam ediyoruz." şeklinde konuştu.

"Bu çalışmalarla evlerinde bile atığı ayrıştıran nesil yetişiyor"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş da Anadolu topraklarında başlayan sıfır atık hareketinin sınırlarını aştığını, 193 ülke de karşılık bulan global harekete dönüştüğünü ifade etti.

Küçük küçük emeklerle yapılan çalışmaların çocukların zihin dünyasında büyük değişimlere yol açtığını dile getiren Ağırbaş, "Bu çalışmalarla evlerinde bile atığı ayrıştıran nesil yetişiyor. Milli Eğitim Bakanlığımızın yaptığı çalışmalarla Türkiye'de atık miktarı azalıyor ve çocuklarımızda ciddi şekilde atık ve israfa karşı farkındalık oluşuyor." dedi.

Bu yıl "Sıfır Atık Günü"nün ana temasının "gıda israfı" olduğunu hatırlatan Ağırbaş, "Bu salondaki insanlar oldukça şanslı, Sakarya'nın yeşili yeşil, mavisi mavi, doğası ve havası güzel, bereketli topraklar. Ne yazık ki herkes bizim kadar şanslı değil. 2026 yılında yaşıyoruz ve dünyada hala yılda 8 milyondan fazla insanımızı açlık ve susuzluğa bağlı sebeplerden kaybediyoruz." ifadelerini kullandı.

Ağırbaş, kentte düzenlenen çalıştayda israftan su yönetimine, artık yönetiminden diğer başlıklara 14 farklı masanın kurulduğunu, bu toplantılarla şehirlerdeki bütün sorunları tartışmak istediklerini, toplantıda farklı farklı hedeflerin belirlendiğini, o hedeflerin artık şehrin ortak politikası haline geldiğini sözlerine ekledi.

SAÜ Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Hasan Mehmet Kuyumcu da birer konuşma yaptı.