Torba Tasarı Komisyondan Geçti

Soma'da meydana gelen ve 301 işçinin hayatını kaybettiği maden kazasını ardından hazırlanan 61 maddelik Hükümet tasarısı komisyonda yaklaşık çeşitlik kanunlarda yapılan değişikliklerle 150 maddeyi buldu. Tasarının Genel Kurul görüşmelerinde yeni maddelerin eklenmesiyle bu sayının artması bekleniyor.

37 günlük komisyon maratonunun ardından, yumruklar arasında dün sabaha karşı geçen torba tasarında yaklaşık 45 kanunda değişiklik yapıldı. Soma'da meydana gelen maden kazasının ardından yer altı çalışanlarına yönelik hazırlanan 61 maddelik tasarı ayrı kanunlarda yapılan değişikliklerle 150'yi buldu.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşmeleri 4 Haziran'da başlayan görüşmeler yoğun tartışmalar arasında geçti.

Haftaya Genel Kurul'da görüşmelerine başlayacak olan tasarı önemli değişiklikler getiriyor. Buna göre; özellikle yer altı çalışanlarına yönelik düzenlemeler şöyle; yeraltı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmayacak. Buna göre, yeraltı işlerinde bir gün dahi çalışanlar kıdem tazminatından yararlanabilecek. Zorunlu ve olağanüstü çalışılması gereken durumlar dışında, yeraltı maden işlerinde çalışanlara fazla çalışma yaptırılamayacak.

-YER ALTI ÇALIŞANLARINA HAFTA DA 36 SAAT ÇALIŞMA ŞARTI-

Yeraltı maden işlerinde çalışanlar için yeraltındaki çalışma süresi haftada en çok 36 saat olacak, günlük çalışma süresi 6 saati geçemeyecek. Yeraltı maden işlerinde çalışanlara zorunlu ve olağanüstü hallerde haftalık 36 saati aşan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde 100 artırılmasıyla ödenecek. Yeraltında çalışan işçiler için yıllık ücretli izin sürelerinin 4 gün artırılması öngörülüyor. Böylece, yeraltında çalışan ve 5 yıldan az kıdeme sahip bir işçinin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile daha fazla belirlenmediği durumlarda en az 18 gün yıllık ücretli izin hakkı olacak. Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği halde aynı iş yerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanacak.

-MADEN İŞÇİLERİNİN EMEKLİLİK YAŞI DÜŞÜYOR, ÖLEN İŞÇİLERİN YAKINLARI SİVİL ŞEHİTLİK HAKLARINDAN YARARLANACAK-

Soma'da meydana gelen kazada ölen işçiler "şehit" unvanı verilmiyor ancak, yakınları sivil şehitlik haklarından yararlanabilecek. Buna göre; Soma'daki maden faciasında hayatını kaybeden sigortalıların SGK'ya olan her türlü borçları silinecek. Ölüm geliri bağlanan hak sahiplerine prim ödeme şartı aranmaksızın ölüm aylığı bağlanacak. Maden kazasında ölenlerin eş ya da çocuklarından birisi, eşi ya da çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere, toplam bir kişi kamuda istihdam edilecek. Bu düzenleme 13 Mayıs 2014 tarihi itibarıyla geçerli olacak

Yeraltı maden işlerinde çalışan işçilerin emeklilik yaşı 55'ten 50'ye düşürülecek

Tasarıyla, kıdem tazminatına ilişkin düzenlemeler de yapılıyor. Buna göre, alt işverenin değişip değişmediğine bakılmaksızın, aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait iş yerlerinde çalışmış olanların, bu şekildeki çalışma sürelerine ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait iş yerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit edilecek.

-TAŞERON HİZMETLERİ DENETİMLİ DEVAM EDECEK-

Tasarıyla taşeron işçi çalıştırmaya devam edilecek ancak, alımlar ve ihaleler sıkı denetim altına alınacak. Asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde, alt işveren tarafından münhasıran bu düzenleme kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait iş yerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak toplu iş sözleşmeleri, kamu işveren sendikalarından birisi tarafından Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülecek ve sonuçlandırılacak. Sözleşmenin sonuçlandırılması halinde, belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenecek.

Tasarıda yer alan diğer değişiklikler ise şöyle; Türk vatandaşlığını kaybedenler yurt dışında çalıştıkları süreleri için borçlanabilecek. Bazı kamu alacaklarında faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı Yİ-ÜFE oranları esas alınarak yeniden hesaplanacak. Ancak vergi cezalarının silinmesi söz konusu olmayacak; vergi asıllarının tamamı, cezaların tamamı yeniden yapılandırma kapsamında tahsil edilecek. 31 Aralık 2014 tarihine kadar 35 bin öğretmen atanacak

Mahkemelerin üst düzey kamu görevlileri hakkında verdiği atama, görevden alma, göreve son verme yer değiştirme, görev ve unvan değişikliğiyle ilgili iptal ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararların gereği iki yıl içinde yerine getirilecek; iki yıl sonunda da başka bir kadroya atanacak. Mahkeme kararlarının gereğini yerine getirmeyen kamu görevlisi hakkında ceza soruşturması ve kovuşturması yapılamayacak ancak disiplin hükümleri saklı olacak.

-BATMAK ÜZERE OLAN KURUMLARA AF GİBİ DÜZENLEME-

Tasarıya konulan bir değişiklikle de; vergisi mükellefleri, bilançolarında görülen, ortaklarından alacaklı olduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki net alacak tutarlarını vergi dairelerine beyan ederek kayıtlarını düzeltebilecek. Beyan edilen tutar üzerinden yüzde 3 oranında vergi hesaplanacak. 2014 yılı Nisan ayı ve önceki aylara ilişkin ödenmemiş olan sigorta primi, emeklilik keseneği, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi için hesaplanacak tutarın ödenmesi halinde, bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Tasarıyla, araç muayenesini zamanında yaptırmayanların cezaları ve gümrük vergisi borçları da yeniden yapılandırma kapsamına alınıyor.

(Bk/ÖZK)