TÜFE Hesaplamasında Yöntem Değişikliği: Yabancı Turistlerin Etkisi ve Toplumun Güven Kaybı

TÜİK tarafından açıklanan yüzde 1,94'lük mart ayı TÜFE artışı, toplumun çoğunluğu tarafından inandırıcı bulunmuyor. Piyasa fiyat artışları ve dar gelirlilerin yaşadığı sıkıntılar düşünüldüğünde, bu oranın nasıl hesaplandığı sorgulanıyor. TÜFE, tüm Türkiye'nin harcamalarındaki değişimi ölçüyor, ancak kalem seçiminde Türk halkının tüketim kalıplarıyla ters düşen tercihler yapılmış olabilir.

2026 yılında TÜİK, TÜFE hesaplamasında temel bir değişikliğe giderek, ağırlık belirleme yöntemini değiştirdi. Eskiden hanehalkı bütçe anketi sonuçlarına dayalı olan ağırlıklar, artık ulusal hesaplardaki nihai tüketim harcamaları esas alınarak belirleniyor. Bu değişiklik, Avrupa ile uyum sağlamak amacıyla yapıldı ve yurt dışında ikamet eden ancak Türkiye'yi ziyaret eden yerli ve yabancıların harcamalarını da dikkate alıyor.

Geçen yıl 53 milyon yabancı ve 11 milyon yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı Türkiye'yi ziyaret etti, toplamda 64 milyon kişinin harcamaları TÜFE hesabına dahil edildi. Bu durum, Türk halkının harcamalarında önemli paya sahip olan bazı kalemlerin ağırlığını düşürdü. Örneğin, yabancı turistler konut harcamaları yapmadığı için konutla ilgili harcamaların ağırlığı geçen yıla göre 3,8 puan azaldı. Kiranın ağırlığı, eski uygulamaya göre artması gerekirken yüzde 6,76'ya düştü.

Otomobillerin ağırlığında da 2,36 puanlık bir düşüş yaşandı ve dizel otomobiller kapsamdan tamamen çıkarıldı. Sebzenin ağırlığı yüzde 2,99'dan yüzde 1,33'e, sigaranın ağırlığı da düşürüldü. Cep telefonu fiyatları ve iletişim ücretlerinin ağırlıkları da azaltıldı. Buna karşılık, otel ve motel konaklama hizmetlerinin ağırlığı yüzde 0,50'den yüzde 2,59'a yükseldi, bu da yabancı turistlerin etkisini yansıtıyor.

Elektrik ve doğalgaz gibi kalemlerin ağırlıklarının düşürülmesi, bu alanlardaki yüksek fiyat artışlarının TÜFE'ye sınırlı yansımasına neden oluyor. Vatandaşlar bu kalemler için yüklü ödemeler yaparken, TÜFE üzerindeki etki azalıyor. Bu değişiklikler, TÜFE'nin gerçek enflasyonu yansıtmadığı yönündeki eleştirileri artırıyor ve toplumun güvenini sarsıyor.