Türkiye'de Gençlerin İyi Olma Hali Araştırması 2025: Kırılgan Denge ve Geleceksizlik Duygusu

Habitat Derneği'nin Infakto Research Workshop iş birliğiyle 2017'den bu yana düzenli yürüttüğü 'Türkiye'de Gençlerin İyi Olma Hali' araştırmasının 2025 sonuçları yayımlandı. Bu uzun soluklu çalışma, gençlerin bugünü idare edebildiğini ancak yarına inanmadığını gösteriyor. 2025 verilerine göre, gençlerin yüzde 54'ü yaşamından memnun olduğunu ifade ediyor; bu oran 2023'e kıyasla artış gösterse de hâlâ 2017 seviyelerinin altında. Daha dikkat çekici olan ise umut göstergesi: Gelecekten umutlu olduğunu söyleyen gençlerin oranı yalnızca yüzde 45. Bu ikili durum, kısa vadeli rahatlama hissine rağmen uzun vadeli beklentilerin zayıf olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırma, yaşam memnuniyetinde en belirleyici faktörün çalışma durumu olduğunu vurguluyor. Çalışan gençlerin memnuniyet oranı yüzde 58 iken, iş arayanlarda bu oran yüzde 27'ye düşüyor. İş arayan gençlerin yalnızca yüzde 16'sı gelecekten umutlu, bu da işsizliğin gelir kaybının yanı sıra kimlik ve psikolojik istikrar kaybı anlamına geldiğini gösteriyor. Ekonomik açıdan, gençlerin yalnızca yüzde 40'ı maddi durumundan memnun; bu oran 2017'de yüzde 61'di. Gençlerin yüzde 67'si ekonomik sorunlardan etkilendiğini belirtirken, yüzde 84'ü kendini ihtiyaç duyduğu gelir seviyesinin altında hissediyor, bu da göreli yoksunluk duygusunun yaygın olduğuna işaret ediyor.

Fiziksel sağlık açısından, gençlerin yaklaşık üçte ikisi sağlık durumundan memnun, ancak psikolojik göstergeler olumsuz bir tablo çiziyor. Gençlerin yaklaşık beşte biri uykusuzluk, bitkinlik ve mutsuzluk yaşadığını ifade ediyor. Ekonomik belirsizlik, psikolojik dayanıklılığı azaltarak umutsuzluğu artırıyor. Araştırma ayrıca, gençlerin risk alma eğiliminde azalma olduğunu gösteriyor: Girişimcilik isteği 2017'de yüzde 63 iken 2025'te yüzde 36'ya düşmüş. Sosyal ilişkilerde ise aile ve arkadaşlarla güçlü bağlar korunuyor, ancak bu ilişkiler dar bir alanla sınırlı kalıyor ve kamusal alanla bağ zayıf.

Genel olarak, araştırma Türkiye'de gençlerin iyi olma halinin ekonomik güvence, psikolojik dayanıklılık ve toplumsal güven eksenlerinde kırılgan bir dengeye sahip olduğunu ortaya koyuyor. Gençler ne tamamen umutsuz ne de gerçekten güvende; belirsizlik içinde ayakta kalmaya çalışan bir kuşağın hikayesini anlatıyor. Bu durum, işsizliğin yalnızca gelir kaybı değil, aynı zamanda aidiyet kaybı anlamına geldiğini vurguluyor. Araştırmanın bulguları, gençlerin geleceksizlik duygusuyla karşı karşıya olduğunu ve bu sorunun yalnızca gençlerin değil, ülkenin geleceği için de kritik olduğunu gösteriyor.