2026 Bütçe Artışı ve Kontrol Kaybı

(ANKARA) - CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, 2025 yılı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri ile 2026 yılı ödenek tekliflerini birlikte değerlendirerek, "Cumhurbaşkanlığı bütçesi yetmedi, 2026 için yüzde 35 artırıldı" açıklamasını yaptı.

CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, yazılı açıklamasında, 2025 yılı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri ile 2026 yılı ödenek tekliflerini değerlendirdi.

Cumhurbaşkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçelerinde yaşanan yüksek tutarlı aşımların, kamu mali yönetiminde ciddi bir kontrol kaybına işaret ettiğini belirten Kış, Cumhurbaşkanlığı için 2025 yılında 15 milyar 800 milyon TL başlangıç ödeneği ayrıldığını, yıl içinde yapılan harcamalarla bu tutarın yaklaşık 16 milyar 900 milyon TL'ye çıktığını ifade etti.

Buna rağmen 2026 yılı için Cumhurbaşkanlığı ödeneğinin 21 milyar 287 milyon TL olarak belirlendiğine dikkati çeken Kış, bu artışın yaklaşık yüzde 35'e karşılık geldiğini, 2025'te aşılan bir bütçenin, 2026'da yüksek oranlı bir artışla yeniden düzenlenmesinin, harcama disiplininin terk edildiğini açık biçimde ortaya koyduğunu kaydetti.

Tasarruf çağrısının merkezindeki Hazine bütçeyi aştı

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2025 yılı boyunca tasarruf politikalarının merkezinde yer aldığını hatırlatan Kış, buna karşın yıl sonunda yaklaşık 145 milyar TL'lik bütçe aşımı yapıldığını belirtti. Vatandaşa kemer sıkma çağrısı yapan Bakanlığın kendi bütçesinde bu ölçekte bir sapma yaşamasının, kamu maliyesinde ciddi bir tutarsızlık yarattığını belirten Kış, bütçe disiplininin söylemde kaldığını, uygulamada ise işletilmediğini vurguladı.

Kış, 2025 yılı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na 219 milyar TL başlangıç ödeneği ayrıldığını, yıl sonunda yapılan harcamaların ise yaklaşık 360 milyar TL'ye ulaştığını açıkladı. Bu tabloyla Bakanlık bütçesinde yaklaşık 141 milyar TL'lik bir aşım oluştuğunu belirten Kış, söz konusu farkın olağan bir sapma olarak değerlendirilemeyeceğini, bütçe planlamasının fiilen devre dışı kaldığını gösterdiğini, harcamaların yılın son aylarında yoğunlaşmasının ise denetim mekanizmalarının zayıfladığını ortaya koyduğunu söyledi.

Bütçe anlayışı Meclis'e getirilen kanun tekliflerine de yansıdı

Bütçe aşımlarının aynı zamanda bir yönetim anlayışının sonucu olduğunu belirten Kış, 15 Ocak'ta TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'na getirilen kanun teklifini hatırlattı.

Gülcan Kış, teklifin 17'nci maddesiyle yerel yönetimlerin ekonomik ve üretime dönük faaliyetlerinin Cumhurbaşkanı iznine bağlandığını, 11'inci maddesiyle ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na yeni yerleşim alanı" gerekçesiyle acele kamulaştırma yetkisi verildiğini aktardı.

Acele kamulaştırmanın hukuken istisnai bir yöntem olduğunu, bu yetkinin olağan hale getirilmesinin mülkiyet hakkı açısından ciddi sakıncalar doğuracağını ifade eden Kış, önce inşaatın başlatıldığı, kamulaştırma ve hukuki süreçlerin ise sonradan tamamlanmaya çalışıldığı bu yaklaşımın, hem hukuki güvenliği hem de bütçe disiplinini zedelediğini ifade etti. Bu anlayışın her yıl daha fazla bütçe aşımına yol açtığını vurgulayan Kış, 2025'te ortaya çıkan tablonun, 2026 bütçesinin de daha yıl başında risk altına sokulduğunu gösterdiğini kaydetti.