TKİ Üretimden Koparıldı

(ANKARA) - CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu'nun (TKİ) üretim yapan bir kamu kurumu olmaktan çıkarıldığını, sahasını kiraya veren, sonra da o sahadan çıkan kömürü satın alan bir yapıya dönüştürüldüğünü belirterek, "Sayıştay'ın 2024 raporu gösteriyor ki TKİ bugün zarar ettiği için değil, ürettirilmediği için bu hale getirildi. Bu tablo ne tesadüf ne de kaderdir; kamu kurumlarını işlevsizleştirip ardından 'verimsiz' ilan eden bir siyasi anlayışın sonucudur" açıklamasını yaptı.

CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, yazılı açıklamasında, Sayıştay'ın rödövans gelirlerini ayıklayarak yaptığı incelemede, TKİ'nin esas faaliyetlerinden yaklaşık 2,5 milyar TL zarar ettiğini, enflasyon muhasebesi giderleriyle birlikte 2024 yılının 6,4 milyar TL dönem zararıyla kapandığını ifade etti.

Bu tablonun, bir işletme başarısızlığı değil, kamu üretiminin bilinçli biçimde tasfiye edilmesinin sonucu olduğunu vurgulayan Genç, TKİ'nin 1957 yılında yerli kömür kaynaklarını kamu eliyle üretime kazandırmak, enerji arz güvenliğini sağlamak ve sanayiyi ayakta tutmak amacıyla kurulduğunu hatırlattı. TKİ'nin bugün karşı karşıya olduğu durumun, bir bilanço meselesi olmadığını ifade eden Genç, şunları kaydetti:

"Ortada kamunun üretimden çekilmesi gerçeği var. 2024 yılında faaliyet karı pozitif görünmesine rağmen, rödövans gelirleri çıkarıldığında, TKİ'nin esas faaliyetlerinden yaklaşık 2,5 milyar TL zarar ettiği görülüyor. Üstelik bu durum tek yıla özgü değil; son dört yılın üçünde aynı tablo var. Sayıştay bu durumu açıkça 'kömür üretim ve satışında yapısal problem' olarak tanımlıyor. TKİ üretim yapan bir kamu kurumu olmaktan çıkarıldı; sahasını kiraya veren, sonra da o sahadan çıkan kömürü satın alan bir yapıya dönüştürüldü. Bu bir yönetim zaafı değil, açık bir siyasi tercihtir.

Kamu işletmeleri zarar ettiği için değil, üretimden koparıldığı için bu noktaya getiriliyor. AKP döneminde birçok KİT'te aynı yöntem uygulandı: Üretim zayıflatıldı, yatırım engellendi, kurumlar işlevsizleştirildi; sonra da ortaya çıkan tablo 'kaçınılmaz' gibi sunuldu. Sayıştay'ın 2024 raporu gösteriyor ki TKİ bugün zarar ettiği için değil, ürettirilmediği için bu hale getirildi. Bu tablo ne tesadüf ne de kaderdir; kamu kurumlarını işlevsizleştirip ardından 'verimsiz' ilan eden bir siyasi anlayışın sonucudur."