"Eyvah! Çocuğum Farklı"

Özel çocuklara sahip aileler, özel eğitim hizmetlerinden faydalanmasını bilemiyorlar…

"Özel bireye sahip aileler, bu duruma farklı tepkiler gösteriyorlar. Bir kısım aile, durumu olgunlukla karşılarken bir kısım için bu durum boşanmaya kadar gidiyor" diyor.

Zencefil Özel Eğitim ve Aile Danışma Merkezi'de görevli özel eğitim uzmanı ve psikolog Özgü Ertul, farklı gelişim gösteren çocukların ailelerinin de gösterdikleri tepkilerin farklı olduğunu söyledi. Down, otizm, zihinsel yetersizlik, öğrenme güçlüğü, hiperaktivite , fiziksel engellilik, işitme ve görme kaybı gibi sorunlarla dünyaya gelen çocukların, çok farklı kapıları ailelerinin önüne açtığını dile getiren Ertul, gösterilen ebeveyn tepkilerine dikkatleri çekti:

"NE YAPACAĞIZ?"

Farklı gelişim gösteren bir çocuk, dünyaya getiren ailelerin ilk tepkisi, "eyvah çocuğum diğerleri gibi değil, ne yapacağım!.." şeklinde oluyor. Bu durumu her aile çok farklı karşılıyor. Ancak genel olarak farklı çocuklara sahip aileler, ülkemizde yeni gelişen rehberlik ve özel eğitim hizmetlerinden nasıl faydalanacaklarını bilemiyorlar. İlk şok evresini atlattıktan uzun bir süre sonra arayışa başlıyorlar. Aileler, farklı birey dünyaya getirdiklerinde tepkileri de farklı oluyor. Kimi aileler, çocuğunu saklayarak, problemin çözümünün daha da büyümesine istemeyerek de olsa neden olabiliyor. Bir kısım aile de özel bireyi "başka dünyanın mesajcıları" gibi algılarken, bir kısmı da "Allahın takdiri ve kader" olarak değerlendiriyor. Kimi aileler de çocuğunun durumunu olduğu gibi kabul ederken, vakit kaybetmeden çözüm arayışına girebiliyor".

SUÇLULUK VE ÖFKE

Ailelerin farklı bireye sahip olmaktan kaynaklanan tepkilerinin uzun sürmesi halinde daha farklı sorunların ortaya çıkmasına sebebiyet verdiğini hatırlatan Ertul, bu konuda şu bilgileri verdi: "Suçluluk hissi, öfke ve bunların altında yatan keder, ailenin hayatını felç eder. Bu yüzden özel bireye sahip aileleri, anlamak ve tanımak önemli. İlk zamanlarda aileler karmaşık duygular yaşar, belirsizlik, şok, eşlerin birbirini suçlaması, sebepsiz kızgınlık, tükenmişlik, ağlama nöbetleri sık yaşanır. Bütün bu süreçlerin sonunda ailenin, durumu kabullenişi ve ardından da çözüm arayışı gelir. Önemli olan bu dönemin kısa zamanda ve tarafların birbirine kalıcı zararlar vermeden atlatabilmesidir. Süreci aşamayan kimi aileler, evliliklerini de bitirebiliyor. Aileler utanç içinde kendilerini sosyal çevrelerine kapatabiliyorlar. Bu noktada önemli olan ailenin, çocuğunu olduğu gibi kabul etmesi ve yeni hayatlarına uyum sağlayabilmek için özel eğitim ve aile danışmanlığı hizmetlerinden faydalanmalarıdır.

SAĞLIK KURULUŞLARI ÖNEMLİ…

Özel birey dünyaya getiren ailelerin sorunlarını kısa sürede çözebilmeleri için izlenmesi gereken yol haritasını da açıklayan Özgü Ertul, şu konuların altını çizdi: "Vakit kaybetmeden aile sağlık kuruluşlarının çocuk ve ruh sağlığı bölümlerinden yardım almalı. Ardından da özel eğitim, psikolojik destek veya duruma göre fizik tedavi çalışmaları başlatılmalı. Ne yazık ki ülkemizde sağlık kuruluşları ile özel eğitim ve aile danışmanlık merkezlerinin uyum içinde çalışabilecekleri düzenlemeler yapılamadığından dolayı da gecikmeler yaşanabiliyor. Oysa özel bireyin dünyaya geleceği çoğunlukla sağlık kuruluşları tarafından bilinir ve aileye de açıklanır. Birey, dünyaya geldiği andan itibaren aileyi takip eden sağlık kuruluşları tarafından ilk bilgiler verilmeli. Danışmanlık hizmeti alan özel birey ailesi kısa sürede şok evresini atlatır. Ardından da kendileri ve çocukları için gerçekçi planlar yapar, sosyal çevreleri ile sağlıklı iletişim kurar, çocukları için özel eğitim başlatarak ilerlemeyi hızlandırır, aileler bu süreçte aktif rol almayı öğrenirler. İlk andan itibaren alınan rehberlik ve özel eğitim hizmetleri sayesinde aileler çocuklarını gerçekçi olarak değerlendirir, kendileri de psikolojik olarak rahatlar ve suçluluk, öfke, kaçma, redetme gibi olumsuz duygular yerini sağlıklı düşünmeye bırakır".