'Yakında Türkiye'de de Yüz Nakli Yapılır'

-fareden fareye yüz naklini yaparak dünya tıp literatürüne geçen ve Tempo Dergisi'nin 2010'daki araştırmasında '48 Türk mucizesi'nden biri' seçilen Yrd. Doç. Dr. Betül Gözel Ulusal, Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışıyor. Balıkesir Üniversitesi'nde dünya standartlarında bir klinik oluşturmayı amaçladığını belirten 38 yaşındaki Yrd. Doç. Dr. Ulusal, yakın bir gelecekte Türkiye'de de insandan insana yüz nakli yapılacağına inandığını söyledi.

1997'de Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olduktan sonra Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ihtisasa başlayan Yrd. Doç. Dr. Betül Gözel Ulusal, Plastik Cerrahi Servisi hastalarından etkilenerek, yüz ve saçlı deri nakli üzerinde çalışmaya başladı. Burada yüz nakli projesini geliştiren Ulusal, Türkiye'de projesini uygulama olanağı bulamadı. 2001 Yılında ABD'nin ünlü hastanelerinden Cleveland Clinic Foundation'a başvurdu.

Olumlu yanıt üzerine araştırma görevlisi olarak bu ülkeye gitti ve Dr. Maria Siemionow rehberliğindeki ekipte yaklaşık bir yıl boyunca çalıştı. Yrd. Doç. Dr. Ulusal, klinikte ölü bir siyah farenin yüz derisini atar ve toplar damarlarıyla birlikte beyaz bir fareye nakletti. Fare, bu ameliyat sonrası yaşamaya devam etti. 2002'de Pittsburgh'da Ohio Valley Meeting'de sunduğu deneysel çalışma 'En İyi Bilimsel Çalışma' dalında birinci oldu. İlk başarılı yüz naklinin teknik aşamalarını rapor eden yayını ABD'de 'Barrett Brown Ödülü'nü aldı ve Plastik Cerrahi'de 2003 yılının en iyi bilimsel yayını seçildi.

TAYVan'DA İKİ YIL KALDI

Bu çalışmasıyla dünya çapında bir başarıya imza atıp, tıp literatürüne geçen, tüm televizyolara haber olan yrd. Doç. Dr. Ulusal, Türkiye'de çalışma alanı bulamadı. Ancak dünyanın önde gelen merkezlerinden Tayvan Chang Gung Memorial Hospital'ın dikkatini çekti. Tayvan'a gitmek için Sağlık Bakanlığı'ndan ücretsiz izin isteyen Ulusal'ın bu isteği, atama kararı olmadığı için kabul edilmedi. Ulusal, bunun üzerine istifa edip. Tayvan'a gitti. İki yıl boyunca Tayvan'da kalan ve uzman doktorlarla çalışan Ulusal, fareden fareye damar, sinir ve saç derisini naklederek, ölü bir insandan, yaşayan insana yüz naklinin önünü açtı. Ancak memleket hasretine dayanamadı ve Tayvan'daki arkadaşlarının tüm ısrarlarına karşın 2005'de Türkiye'ye döndü.

BAŞKENT'TEN Balıkesir'E

2006-2009 yılları arasında Başkent Üniversitesi Plastik Cerrahi Kliniği'nde çalışan Yrd. Doç. Dr. Ulusal'ın son durağı Balıkesir oldu. Yrd. Doç. Dr. Ulusal Balıkesir macerasının nasıl başladığını şöyle anlattı: "Eşimle çalışacak güzel bir ortam arıyorduk. Balıkesir Tıp Fakültesi kurulunca CV'lerimizi gönderdik. Kurucu Dekan Prof. Dr. Selim Erentürk ve Üniversite Senatosu inceledi.

Başvurumuzu kabul etti ve buraya atandık. Şubat 2009'dan bu yana Plastik ve Relconstüktif Cerrahi Anabilim Dalı kurucu öğretim üyesi olarak görev yapıyorum. Tıp Fakültesi Uygulama Hastanesi'nde ameliyatlara giriyorum. Bu yıldan itibaren Tıp Fakültesi'nde plastik cerrahi konusunda dersler vereceğim. Eşim ortopedi ve travmotoloji uzmanı Ali Engin Ulusal da burada çalışıyor. Balıkesir'de zamanla ekibimizi büyütmeyi, her türlü ameliyatın yapıldığı dünya standartlarında bir klinik oluşturmayı amaçlıyorum. "

"ÇALIŞMALARIM İNSANDA YÜZ NAKLİNE İVME KAZANDIRDI"

Yüz nakli konusundaki çalışmaları dikkatle izlediğini ve uluslararası sempozyumlara elinden geldiğince katılmaya çalıştığını belirten Ulusal, "Yüzün nakledilmesi fikri 1960'lardan beri bilinen bir şeydi. Yüzün damarlarıyla, sinirleriyle kaldırılıp aktarılması hep düşünülüyordu. Ancak bizim fareler üzerindeki başarımız sonrası insanlarda yüz nakli çalışmaları ivme kazandı, bilim insanları bu konuya odaklandı. Yüz nakli olayı hızlandı. Ben Cleveland Clinic'ten ayrıldıktan sonra gelen arkadaşlar, hayvan modellerinden sonra insan kadavraları üzerinde çalıştılar. Çok büyük emekler verildi, insandaki yüz nakline aşama aşama hazırlık yapıldı ve daha sonra bu gerçekleştirildi. Benim çalıştığım klinikte, Fransa'da, Çin'de yüz nakilleri yapıldı. İnşallah ülkemizde de yapılacak" dedi.

KEZZAP MAĞDURLARI İÇİN ÖNEMLİ

Yüz naklinin daha çok travma yüzünden yüzünü kaybetmiş insanlar için uygun olduğunu belirten Yrd. Doç. Dr. Ulusal, "Kezzap atma olayları da yüz naklini zorunlu kılabiliyor. Çünkü yüzün bütün parçaları kaybolmuş, göz kapağı burun hiçbir şey kalmamış hastalar var. Hiçbir şey yapamıyorsunuz. Bu bir alternatif olabilir. Türkiye'de yüz nakli konusunda hazırlık aşamasına gelindi. Teknik olarak yapabilecek yeterlilikte insanlar var. Bence yüz nakline mecburuz. Yakında ülkemizde de yüz nakli yapılır diye düşünüyorum" diye konuştu.

BAÜ Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmoloji uzmanı Doç. Dr. Ali Engin Ulusal ile evli olan Yrd. Doç. Dr. Betül Gözel Ulusal'ın 3 yaşında bir de oğlu var.

- Balıkesir