Kushner ve Netanyahu'dan Gazze Görüşmesi

(ANKARA) - ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve Orta Doğu temsilcisi Jared Kushner, Hamas lideri Halil el-Hayya ile Kahire'de yaptığı görüşmenin ardından Kudüs'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüştü. Türkiye'nin de arabulucu ülkeler arasında yer aldığı diplomasi trafiğinde, Hamas'ın silahsızlandırılması ve İsrail güçlerinin Gazze'den çekilmesini öngören ABD destekli yol haritası ele alınıyor.

Kushner, pazar günü Hamas lideri Halil el-Hayya ile Mısır'da yaptığı görüşmenin ardından İsrail'e geçti ve Kudüs'te Netanyahu ile bir araya geldi. Görüşmeye ABD öncülüğündeki Barış Kurulu'nun Gazze temsilcisi Nickolay Mladenov da katıldı. Netanyahu'nun ofisinden görüşmenin detaylarına ilişkin açıklama yapılmadı.

Kushner'ın dün Kahire'de el-Hayya ile gerçekleştirdiği ve iki saatten uzun süren görüşmeye Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucu ülke temsilcileri de katılmıştı. Taraflar, Hamas'ın kademeli olarak silahsızlandırılması, İsrail saldırılarının durdurulması, İsrail güçlerinin Gazze'den aşamalı olarak çekilmesi, bölgenin Filistinli teknokratlardan oluşacak bir komite tarafından yönetilmesi ve yeniden imar sürecinin başlatılmasını öngören ABD destekli 15 maddelik Gazze yol haritasını ele aldı.

Hamas, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada arabulucu ülkelere ve Barış Kurulu'na, İsrail'i yol haritasını kabul etmeye "zorlama" çağrısında bulundu. Hamas yetkilileri, grubun plana bağlı olduğunu ve tarafların onayının ardından uygulama takviminin belirlenmesi için öngörülen 14 günlük müzakere sürecinin başlamasını beklediğini bildirdi. Hamas ayrıca İsrail'in saldırılarını durdurmasını ve güçlerini "sarı hat" olarak adlandırılan bölgeye çekmesini istiyor.

Netanyahu ise geçen hafta sağcı koalisyon hükümetinin bakanlarıyla yaptığı toplantının başında, "İsrail, Barış Kurulu'nun Gazze'ye ilişkin 15 maddelik belgesini reddediyor. Hamas gerçekten silahsızlanana kadar İsrail ordusu herhangi bir geri çekilme gerçekleştirmeyecek" demişti. İsrail güçlerinin yaklaşık yüzde 60'ını kontrol ettiği Gazze'de taraflar arasındaki temel anlaşmazlıklardan biri, silahsızlanma ile İsrail'in çekilmesinin hangi sırayla gerçekleşeceği konusunda yoğunlaşıyor.

Kushner, Kahire temasları kapsamında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ile de görüştü. Dünkü Hamas teması, Kushner'ın ABD Barış Misyonları Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Ekim 2025'te yürüttüğü görüşmelerin ardından Hamas temsilcileriyle bilinen ikinci doğrudan görüşmesi oldu. Söz konusu temaslar, 10 Ekim'de yürürlüğe giren Gazze ateşkesinin sağlanmasına katkıda bulunmuştu. Ateşkes halen yürürlükte olmasına karşın İsrail ve Hamas birbirlerini anlaşmayı ihlal etmekle suçlamakta.

Netanyahu, 27 Ekim'de yapılması planlanan seçimler öncesinde koalisyon içinden de itirazlarla karşı karşıya bulunuyor. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, ABD destekli taslağı "kabul edilemez" olarak nitelendirirken, Gazze'de operasyonların azaltılmasına karşı çıkarak daha sert askeri adımlar atılmasını savundu.

Türkiye, Mısır ve Katar ile birlikte Gazze ateşkes sürecinin arabulucu ülkeleri arasında yer alıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da 29 Temmuz'da Ankara'da Halil el-Hayya ile görüşerek Gazze'deki gelişmeler ve barış sürecini ele almıştı.

Türkiye, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Suudi Arabistan, Ürdün, Pakistan ve Endonezya da dün ortak açıklama yayınlayarak İsrail'in yol haritasını reddetmesini eleştirdi. Açıklamada, "İsrail artık Gazze'de barışın sağlanmasına yönelik çabaların engellenmesinin sorumluluğunu taşımaktadır" denilirken, ABD ve Barış Kurulu'na planın uygulanmasının engellenmemesi için "acil ve somut önlemler" alma çağrısı yapıldı.