Lahey'deki Hereke Halısının İpeği Dokundu

Halen Lahey Adalet Divanı toplantı salonunda bulunan ve 2'nci Abdülhamit'in talimatıyla Hereke'deki tezgahlarda 1896'da dokunmaya başlanıp 1905'de Hollanda'ya gönderilen 160 metrekarelik tek parça yün halının, sipariş üzerine bu kez 20 metrekarelik ipeği dokundu. 6 kişinin 6 yılda dokuduğu, Lahey'deki gibi 20 milyon ilmek ve desenlere sahip olmasına rağmen ipek olduğu için 20 metrekareye sıkıştırılan halı, yakında siparişi veren Hollandalı işadamına teslim edilecek. Halının kaç liraya dokulduğu içe sır gibi saklanıyor.

Türk el sanatı 'Hereke İpek Halıcılığı', Çin başta olmak üzere birçok ülkenin taklitlerini piyasaya sürmesine rağmen hala tüm dünyada ısrarla aranan marka konumunda. Hollanda'daki Lahey Adalet Divanı'nda toplantı salonundaki 160 metrekarelik yün halının da Hereke halısı olduğunun ortaya çıkmıştı. Dünya barışını simgeleyen geometrik desenli bu muhteşem halının 2'nci Abdülhamit tarafından Hereke'de yaptırılıp bu 1905 yılında ülkeye gönderildiğinin belirlenmesinin ardından, tam 100 yıl sonra 2005 yılında Hollandalı bir işadamı bu halının aynı desen ve ilmek sayısıyla ipeğinin dokunması için sipariş verdi.

500 FOTOĞRAFI ÇEKİLDİ

Adı açıklanmayan işadamı ile yapılan görüşmeler sonucu, aynı zamanda Hereke Halıcılar Derneği Başkanı olan Erhan Ör ve kardeşlerinin sahibi olduğu Han Halıcılık, uzun hazırlıklardan sonra 2006 yılında halıyı dokumaya başladı. Dokuma başlamadan önce han Halıcılık görevlileri Lahey'e giderek 160 metrekarelik halının tüm ayrıntılarının en az 500 kare fotoğrafını çeketi. Bunlar birleştirildikten sonra aynı renk iplikler temin edilip dokuma başladı.

6 KİŞİ AYNI ANDA ÇALIŞTI

Ayşe Şahin, Mehtap Özçoban, Yıldız Özçoban, Mensure Sarı, Songül Ülger ve Mahi Yiğit adlı 6 deneyimli halı dokuyucusu, 6 yıl boyunca aralıksız olarak ve sürekli aynı anda tezgah başında oturmak koşuluyla çalışıp halıyı geçtiğimiz günlerde tamamladı.

Han Halı sahiplerinden Nurhan Ör, şu anda birçok meraklının görmek istediğini belirttiği halıyı 6 kişinin aynı anda ve aynı uyum içinde, 7'nci kişi kesinlikle el sürmeden 6 yılda dokuduğunu, 20 milyon ilmikle meydana getirildiğini anlattı. "Çok zor bir işti ama ortaya muhteşem bir proje çıktı. Bir gurur tablosu olarak yüzyıl aradan geçmiş olmasına rağmen halının birebir aynı renklerde aynı ilmekde çok sık çalışılmış bir ipeğini gerçekleştirdik" diyen Nurhan Ör, Layeh'deki halının bugün bile aynı özelliğini koruduğunu, bunun da Hereke Halısı'nın kalitesini ortaya koyduğunu söyledi.

Halıyı dokuyan 6 kişiden biri olan Ayşe Şahin ise 6 yıl sürekli bu halı üzerinde çalıştıklarını belirterek halı dokumanın inceleiğini de şöyle anlattı:

"Hepimizin moralinin düzgün olması gerekiyor. Birimizin morali bozulduğunda halıya yansıtmamamız gerekiyor. Tartışmamamız gerekiyor. Bu halıya başlayıp hep beraber bitirmemiz için bunlar şart. Halıyı dokurken biz yaşıyoruz. Moralimiz bozuk olduğu zaman kesinlikle halıya yansıtmamamız gerekiyor. Hasta olduğumuzda özelikle bekliyoruz. Özellikle, başlangıçtan bitene kadar sadece bir kişi makasla kesiyor. Makasla kesen arkadaşımız rahatsız olduğu zaman hepimizin dinlenmesi gerekiyor. Başkası kesim yapmıyor. Çünki makas kullanma da aynen el yazısı gibi. Nasıl bir kişinin el yazısına başkası devam ettiğinde farkederse, kesim de öyle. Bizi en fazla zorlayan zaman oldu. Bu iş tam anlamıyla bir sabır işi. "

İKİNCİ BÜYÜK İPEK HALI

Türkiye'de şu ana kadar ipekten dokunan en büyük halının 25 metrekare olduğu ve bu halıyı da kendilerinin dokuduğunu söyleyen Han Halıcılık yetkilileri, yeni dokunan bu 20 metrekarelik halının da Türkiye'de dokunan ikinci büyük ipek halı olduğunu söylediler. Han Halı tezgahlarında şu anda ilmek sayısı ile Guinness Rekorlar Kitabı'na girmek için dokunmakta olan bir halı olduğunu, bu tamamlandığında gereken başvurunun yapılacağı öğrenildi. - Kocaeli/ İzmit