DTÖ Zirvesi Uzlaşısız Sona Erdi

Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) Kamerun'da düzenlenen 14. Bakanlar Konferansı (MC14), tarım ve e-ticaret başlıklarındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle somut bir uzlaşı sağlanamadan sona erdi.

Brezilya'nın son dakika vetosuyla, dijital ürünlere yönelik 1998'den bu yana uygulanan gümrük vergisi muafiyeti (moratoryum) resmen düştü.

Küresel ticaretin en üst karar alma platformu niteliğindeki zirveye, Türkiye'yi temsilen Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve beraberindeki heyet katıldı. 29 Mart'a kadar süren müzakerelerde, gıda güvenliği, balıkçılık sübvansiyonları ve örgüt reformu gibi kritik başlıklar ele alınsa da e-ticaret konusundaki tıkanıklık zirvede dikkati çekti.

26 yılı aşkın dijital muafiyet sona erdi

İnternet üzerinden indirilen yazılım, film, müzik ve oyun gibi dijital iletimlere gümrük vergisi uygulanmamasını öngören ve 1998'den bu yana her iki yılda bir yenilenen muafiyet, üye ülkelerin ortak paydada buluşamaması üzerine 30 Mart itibarıyla sona erdi. Bu gelişme, küresel dijital ticaret sistemini ciddi bir belirsizliğe sürükledi.

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre müzakereler, Brezilya'nın tarım sektöründeki ilerleme eksikliğini protesto etmek amacıyla e-ticaret uzlaşısını bloke etmesiyle kilitlendi.

Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, konuya ilişkin açıklamasında, "Tarım, DTÖ'nün 30 yıllık tarihinde en az ilerleme kaydedilen sektördür. Bunun bu şekilde devam etmesine izin veremeyiz." ifadesini kullandı.

Vergi kaybı endişesi

ABD tarafı, moratoryumun kalıcı hale gelmesi için baskı yaparken, başta Hindistan olmak üzere pek çok gelişmekte olan ülke, potansiyel vergi geliri kaybı endişesiyle bu talebe direnç gösterdi. Washington yönetiminin müzakerelerde beş yıllık bir uzatma için esneklik sinyali vermesine rağmen, Brezilya'nın iki yıldan fazla bir süreyi kabul etmemesi anlaşmayı imkansız kıldı.

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, moratoryum süresinin dolmasıyla üye devletlerin artık bu alanlarda vergi uygulama yetkisine sahip olduğunu bildirdi.

Okonjo-Iweala, tarafların uzlaşmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu belirterek, müzakerelerin Cenevre'deki merkezde devam edeceğine dair umudunu koruduğunu ifade etti.

DTÖ reformu konsensüse takıldı

Zirvenin bir diğer öncelikli maddesi olan DTÖ reformu konusunda da beklenen ilerleme sağlanamadı. Jeopolitik gerilimler ve artan korumacılık dalgasıyla zayıflayan örgütü canlandırmayı hedefleyen "eylem planı", DTÖ'nün oy birliği şartına takıldı.