Imf: "Emtia Fiyat Dalgalanmaları 2-3 Yıl Sürer"

IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nun Nisan güncellemesi yayınlandıIMF, hanehalkı borçlarının toparlanmayı geciktirdiğini, borcun yeniden yapılandırılmasının ise toparlanmaya yardımcı olabileceğini bildirdi. IMF Araştırma Birimi'nden Rupa Duttagupta "Bulgular petrol dahil emtia fiyatları değişimlerinin çok da geçici olmayacak şekilde 2-3 yıl sürmesi yönünde" dedi.

IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nun (World Economic Outlook) Nisan güncellemesi yayınlandı. Güncellemede hanehalklarının borçlarındaki büyük artışlar sonrasında, konut sektörü iflasları ve ekonomik daralmanın daha derin ve uzun yaşandığını belirten IMF, "Hanehalkı borçları ve konut fiyatlarındaki inişlerin bileşimi, daralmanın şiddetini belirliyor. Cesur borç yeniden yapılandırma programları ödeme zorluklarını ve haciz işlemlerini azaltabilir" dedi.

Güncellemeyle ilgili New York'ta düzenlenen bir basın toplantısında konuşan IMF Araştırma Birimi Başkan Yardımcısı Jörg Decresin, "Emtia fiyatları geçen on yıl büyük dalgalanmalar, fakat sabit bir yükseliş de gösterdi. Dalgalanmalar bizimle olmaya devam edecek. Emtia fiyatlarında geçen on yılda yaşadığımızın benzeri bir diğer yükselişin olup olmayacağı ise açık soru" dedi.

IMF Araştırma Birimi yöneticilerinden Rupa Duttagupta ise petrol fiyatlarının geçici yükselmesinin diğer emtia fiyatlarında düşüşe yol açıp açmayacağıyla ilgili bir soruya, "Bulgular petrol dahil emtia fiyatları değişimlerinin çok da geçici olmayacak şekilde 2-3 yıl sürmesi yönünde. Son derece büyük asimetrik şok, emtia ihracatçılarının ticaret hadlerinde ve böylece reel GSYİH'larda iyileşme sağlasa bile küresel ekonomik etkinliğin hızla düşmesine yol açtı. ve küresel ekonomik etkinlikte sürpriz büyük düşüş, sonunda ikinci turda petrol ve diğerleri dahil emtia fiyatlarında bir düşüşe yolaçar" yanıtını verdi.

Bir diğer IMF yetkisili Daniel Leigh ise "Hanehalkı borcunun ekonomik etkinliğe uzun bir süre için fren etkisi yaptığını saptadık. Gördüğümüz, Büyük Durgunluk'tan bu yana bazı ülkelerde borç artışının azaldığı. Borç azaltma dediğimiz şey bazı ülkelerde ama özellikle ABD'de gerçekleşti. ABD'de şu anda hane halklarının borçlarının gelirleri içindeki payı 2003 düzeyinde. Diğer ülkelerde, Avrupa'da bu süreç henüz yok, yani birkaç yıl daha alabilir" dedi.

-GÜNCELLEMEDEN-

WEO Nisan güncellemesinde yapılan bir araştırmanın sonuçları özetle şöyle açıklandı:

"Yeni bir IMF araştırmasına göre, ekonomik yükselme esnasında oluşan hanehalkı borç birikimini, ekonomide daha derin bir ekonomik kriz ve zayıf toparlanma izliyor. Mortgage, bireysel krediler ve kredi kartı borcu gibi brüt hanehalkı borcunda büyük artışlardan sonra gelen konut sektörü iflaslarının, ekonomik aktivitedeki çok daha büyük daralmalarla ilgisi bulunuyor. Hanehalkı tüketimi ve reel GSYİH düşüşü önemli ölçüde daha çok görülüyor. İşsizlik daha yüksek olurken ekonomik aktivitedeki düşüş en az beş yıl kalıcı hale geliyor."

Rapora göre, Büyük Durgunluk'a yakın yıllarda hane halkı borcu fırladı. Küresel finansal kriz gelip çatarken konut fiyatları düştüğünde, hanehalkları borçlarına oranla hesaplandığında zenginliklerinin küçüldüğünü gördü. İşsizlik artışı ve gelirde azalışın biraraya gelmesiyle insanların mortgage ödemelerini yapması zorlaştı ve ödeme zorluklarıyla hacizler kimi ülkelerde salgın haline geldi. Hanehalklarının borçlarını azaltması başladı ve en vurgulu biçimde ABD'de gerçekleşti.

-EMTİA İHRACATÇISI ÜLKELER-

Güncellemede emtia ihracatçısı ülkelerin geçen onyılda emtia fiyatlarındaki ani yükselişten yararlandıkları, küresel ekonomideki son zayıflamada ise esnekliklerini sergiledikleri belirtilirken IMF, "Ancak aşağı yönlü risklerin önem kazanmasından sonra emtia ihracatçıları için kısa vadeli beklentiler endişe oluşturuyor" denildi. Türkiye raporda büyük emtia ihracatçısı bir ülke olarak gösterilmedi.

Fiyatların yerinde durması ya da düşüşe geçmesi durumunda ihracatçı ülkelerin takip etmeleri gereken politikaların ele alındığı güncellemede şöyle denildi:

"-Emtia ihracatçıları emtia fiyat döngülerine karşı hassastır. Özellikle küresel etkinlikte ani bir düşüş, emtia fiyatları ile ihracatçıların tesirindeki GSYİH'yı ve dış dengeyi azaltır, fiyatlardaki artış ise diğerlerini artırır.

-İhracatçı ülkeler emtia fiyatlarındaki yükselişler sırasında mali kazançlarını korumalı, fiyat düşüşlerinde de ülke ekonomisini istikrarda tutmak için ellerindekini harcamalıdır. Ancak gelirler kalıcı biçimde yüksekse, en iyi uygulaması kamu yatırımlarını yükseltmek ve vergileri azaltmak, uzun vadede çıktı ve refahı artırmak şeklinde olacaktır.

-Emtia ihracatçıları, emtia fiyat beklentilerini ve küresel büyümeye yönelik aşağı yönlü riskleri çevreleyen halihazırdaki belirsizlik karşısında ne yapmalı? Mantıklı yaklaşım, geçici şoklara karşı mali tamponlar oluştururken, emtia fiyat kalıcılığı hakkında yeni bilgiler içeren kurumsal yetenekleri geliştirmektir."

"Emtia ihracatçıları, zayıf küresel ekonomi ve güçlü emtia fiyatları karşısında hangi risklerle karşı karşıya?" sorusunun ele alındığı raporda, son 2-3 yılda enerji ve metal fiyatlarında zirveden dibe yüzde 40 ile 50 tipik reel fiyat düşüşleri görüldüğü belirtildi. Bunun da reel GSYİH büyümesine yüzde 0.5 ve 1 negatif etkide bulunduğu kaydedildi. - Ankara