Tcmb Kasım Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu Açıklaması

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'nda, "Kasımda temel mal fiyatlarındaki düşüşte vergi indirimleri temel belirleyici olurken, Türk lirasındaki değer kazancı, dönemsel indirimler ve iç talepteki zayıflamanın da etkileri hissedilmiştir." denildi.

TCMB tarafından kasım ayına ilişkin Fiyat Gelişmeleri Raporu yayımlandı.

Raporda, kasım ayında tüketici fiyatlarının yüzde 1,44 azaldığı, yıllık enflasyonun 3,62 puan düşüşle yüzde 21,62'ye gerilediği belirtildi. Bu dönemde yıllık enflasyonun tüm ana gruplarda düşüş kaydettiği bildirilen raporda, gıda enflasyonundaki gerilemede

taze meyve ve sebze fiyatlarının öne çıktığı ifade edildi.

Enerji fiyatlarının, petrol

fiyatlarındaki düşüş ve Türk lirasındaki değerlenmeye istinaden azaldığı vurgulanan raporda, "Geçici vergi indirimlerine bağlı olarak dayanıklı tüketim malları kanalıyla

temel mal grubu yıllık enflasyonu belirgin bir düşüş kaydetmiştir. Bu

dönemde hizmet enflasyonu sınırlı da olsa gerilemiştir. Kasım ayı enflasyon

verilerinde vergi indirimleri, Türk lirasındaki değer kazancı ve petrol

fiyatlarındaki düşüşün etkilerinin yanı sıra iktisadi faaliyetteki zayıflamaya

bağlı olarak talep yönlü etkiler de hissedilmiştir. Bu görünüm altında

çekirdek göstergelerin yıllık enflasyonu ve ana eğilimi gerilemiştir." değerlendirmesine yer verildi.

Kasımda B ve C endekslerinin yıllık değişim oranlarının sırasıyla 3,16 ve 3,62

puan azalarak yüzde 21,21 ve 20,72 olarak gerçekleştiği belirtilen raporda, alt grupların yıllık tüketici enflasyonuna katkılarının bir önceki aya göre tüm alt gruplarda azalırken, en belirgin düşüşün 2,06 puan ile temel mallar grubunda gözlendiği ifade edildi.

Raporda, gıda, enerji, alkol-tütün-altın ve hizmet gruplarının katkılarının ise sırasıyla 0,76, 0,50, 0,21 ve 0,09 puan gerilediği kaydedildi.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle çekirdek enflasyon göstergelerinin üç aylık ortalamaları incelendiğinde, enflasyonun ana eğiliminde düşüş gözlendiği belirtilen raporda, ana eğilimin temel mal ve hizmet

gruplarında gerilediği, temel mal grubundaki yavaşlamada geçici vergi indirimlerinin etkisinin öne çıktığı bildirildi.

Raporda, bununla birlikte enflasyonun ana eğiliminin söz konusu vergi etkisi arındırıldığında da

yavaşladığının altı çizildi.

- "Vergi indirimleri büyük oranda fiyatlara yansıtıldı"

Fiyat Gelişmeleri Raporu'nda kasımda hizmet fiyatlarının aylık bazda yatay seyrettiği, grup yıllık enflasyonunun 0,09 puan azalarak yüzde

14,67 olduğu belirtildi.

Yıllık enflasyonun bu dönemde kira ve ulaştırma gruplarında 0,2 puan

civarında gerilediği, diğer alt gruplarda sınırlı azalışlar kaydettiği bildirilen raporda, şu ifadelere yer verildi:

"Ulaştırma hizmetleri

grubunda akaryakıt fiyatlarının da etkisiyle gerileyen hava ve şehirlerarası karayolu yolcu taşımacılığı

fiyatları öne çıkmıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerle kirada düşük bir aylık artış oranı kaydedilmiştir. Lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri enflasyonunun artış eğilimi gıda fiyatlarındaki

olumlu görünümün de etkisiyle yavaşlarken, konaklama hizmetleri enflasyonunda bir önceki ayın ardından

bu dönemde de belirgin bir düşüş gözlenmiştir. Diğer hizmetler grubunda ise paket tur fiyatlarındaki

düşüş öne çıkmıştır. Özetle, hizmet enflasyonundaki yavaşlamada kısmen hafifleyen maliyet baskılarının

yanı sıra zayıflayan iç talep de etkili olmuştur. Temel mal grubu yıllık enflasyonu 7,46 puanlık düşüşle yüzde 26,89'a gerilemiş, bu gelişmede geçici vergi

indirimlerine bağlı olarak azalan dayanıklı mal grubu fiyatları temel belirleyici olmuştur. Vergi indirimlerine konu olan otomobil, mobilya ve beyaz eşya fiyatları bu dönemde sırasıyla yüzde 13,59,

8,50 ve 5,23 gerilemiştir. Bu fiyat değişimleri, vergi indirimlerinin fiyatlara büyük oranda

yansıtıldığına işaret etmiştir. Bu dönemde giyim fiyatlarındaki artışın mevsim ortalamalarının önemli

ölçüde altında kaldığı gözlenmiştir. Diğer temel mallarda ise birikimli kur etkilerinin zayıflamakla birlikte

devam ettiği izlenmiştir. Özetle, bu dönemde temel mal fiyatlarındaki düşüşte vergi indirimleri temel

belirleyici olurken, Türk lirasındaki değer kazancı, dönemsel indirimler ve iç talepteki zayıflamanın da

etkileri hissedilmiştir."

"Patates ve bakliyat fiyatları belirgin oranda yükseldi"

Raporda, enerji fiyatlarının kasım ayında yüzde 0,71 azaldığı, uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşe ve Türk lirasındaki değer kazancına bağlı olarak akaryakıt fiyatlarının yüzde 2,16 gerilediği belirtildi.

Katı yakıt fiyatlarının yüzde 0,90 düşüş gösterdiği, şebeke suyu ve doğal gaz fiyatlarında artış gözlendiği bildirilen raporda, "Bu gelişmelerle birlikte, enerji grubu yıllık enflasyonu 4,08 puanlık düşüşle

yüzde 25,35 olmuştur." ifadeleri kullanıldı.

Raporda, gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonunun kasım ayında 3,60 puan azalarak yüzde 25,66'e gerilediği kaydedildi.

Gıda ve alkolsüz içecekler enflasyonundaki düşüşte taze meyve ve sebze öncülüğünde gerileyen işlenmemiş gıda fiyatlarının belirleyici olduğu vurgulanan raporda, "Diğer yandan, patates ve bakliyat fiyatları belirgin bir oranda

yükselmiştir. Bu dönemde, işlenmiş gıda grubu fiyatları yüzde 0,46 ile ılımlı bir artış kaydetmiş, grup yıllık

enflasyonu yüzde 23,60'a gerilemiştir. Bu grupta süt ürünleri, çay ve katı sıvı yağlarda fiyatlar

düşerken, ekmek ve tahıllar ile konserve ürünlerdeki artış eğilimi yavaşlamakla birlikte sürmüştür. Bu

gelişmelerle, taze meyve-sebze dışı gıda enflasyonu kasım ayında sınırlı bir oranda gerileyerek yüzde

24,21 olmuştur."

"Yıllık enflasyon ara malı ve sermaye mallarında geriledi"

Raporda, yurt içi üretici fiyatlarının kasım ayında yüzde 2,53 düştüğü, yıllık enflasyonun da 6,47 puan azalarak yüzde 38,54'e gerilediği anımsatıldı.

Endeks genelinde Türk lirasındaki değerlenme ve petrol

fiyatlarındaki düşüşün olumlu yansımalarının izlendiği belirtilen raporda, imalat sanayi yıllık enflasyonunun bu dönemde 7,65

puan azalarak yüzde 34,97 olduğu bildirildi.

Raporda, bu çerçevede, petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış ana eğiliminde belirgin bir düşüş gözlendiği vurgulandı.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyonun ara malı ve sermaye mallarında belirgin olmak üzere tüm gruplarda gerilediği ifade edilen raporda, şunlar kaydedildi:

"Ara malı fiyatları, demir-çelik ve diğer metaller,

tekstil, plastik ve kimyasal ürünler kaynaklı olarak gerilerken sermaye malı fiyatlarındaki düşüşte

makineler, metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ve aksesuarları belirleyici olmuştur. Dayanıksız

tüketim malı fiyatları et ve yağ gibi gıda ürünlerindeki gelişmelerle gerilemiş, dayanıklı tüketim mallarında

mobilya ve ev aletlerindeki fiyat azalışları dikkat çekmiştir. Sonuç olarak, üretici fiyatları kasım ayında Türk

lirasındaki değerlenme ve başta petrol olmak üzere uluslararası emtia fiyatlarındaki düşüşlere bağlı olarak

bir miktar gerileme kaydetmiş, üretici fiyatları kaynaklı maliyet baskıları güçlü seyrini korumuştur."