Afganistan'ın Geleneksel Oyunu: Bouzkachi

Afganistan'nın Mezar-ı Şerif  kentinin Bouzkachi oyunu, Özbek, Tacik ve Türkmenler tarafından yoğun ilgi görüyor.

Deshti Şadiyan mevkiinde toprak zeminli eski stadyumda 100 kadar atlı oyuncunun katılımıyla gerçekleştirilen Bouzkachi, adını 'Buz' (Buzağı) ve 'Kaçırmak' fiillerinden alıyor. Günümüzde Afganistan'ın milli sporu olarak da bilinen Bouzkachi, özellikle Orta Asya'da pek çok bölgede eskiden beri oynanıyor. Afganistan'nın kuzey kesimlerinde Nevruz bayramları, kurtuluş günleri ve nadiren cuma günleri oynanıyor.

Tarihte, göçebe savaşçılarının oynadığı Bouzkachi, geniş bir düzlükte takımlar halinde veya bireysel de oynanabiliyor. Bouzkachi oyuncularına yerel dilde "Chapandaz"adı verilir. Bu oyunda amaç oyuncunun, kafası kesilmiş ve iç organları boşaltılarak dikilmiş bir oğlak veya buzağıyı, at üstünde taşıyarak belirli bir mesafeyi tamamlamasıdır. Bu oyun esnasında düzlüğün ortasında bulunan bayrağın etrafında daha önceden belirlenen sayıda tur atılır ve hedeflenen noktaya buzağı bırakmakla sonuca gidilir.

Buzağı taşıyan atlıyla diğer oyuncular da buzağıyı kapmak için yarışır. Atlıların birbirine kamçılarıyla vurmaları serbesttir. Böylece taşıyıcı atlının, buzağıyı yere düşürmesi durumunda oyuncular, at üstünden eğilerek yerdeki buzağıyı almaya çalışırlar. Oyuncunun yere inmesi serbest olmasına rağmen diğer atlılardan gelecek darbeler ölümcül olabileceğinden oyuncular at üstünde kalmayı tercih ediyor. Atına en çok hakim olan ve en kuvvetli Chapandaz sahada en etkili olandır.

Bouzkachi oyuncuları 6 aylık hızırlık aşamasından sonra oyuna çıkabiliyor. Ağırlık çalışmaları ile kollarını ve bacaklarını güçlendiren oyuncuların, 6 aylık süreçte güç kaybetmemek için eşlerinden ayrı yaşadıklarından da bahsedilir. Bu oyuna katılacak atların da sahipleri gibi darbelere hazırlanmış, eğitimli ve kaslı olmaları gerekir. Bouzkachi, oyuncular için hem maddi hem de manevi bir kazanç kapısıyken, etkinliğin zorluğundan olsa gerek bu meslek Afganistan'da halk tarafından saygın bir meslek olarak kabul edilmektedir.

Oyunlar, halk tarafından büyük bir ilgi ve heyecanla izleniyor. - Afganistan