Anayasa Mahkemesinden Mahkemeyle Erişim Hakkı İhlal Edilemez Kararı

Anayasa Mahkemesi, süre aşımı gerekçesiyle reddedilen kişinin, mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmesini "hak ihlali" olarak değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, uzman jandarma olarak görev yaptığı sırada resen emekliliğe sevkedildiği için işlemin iptali istemiyle dava açan kişinin, bu talebinin reddedilmesini masumiyet karinesinin ihlali olduğuna hükmetti.

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü'nün Bireysel Başvurulara yönelik 2 kararının gerekçesi Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. İlk kararda, geçirdiği kaza sonucu uzun süre tedavi gören başvurucu tedavisi sürerken başka ile atandı. İşlemin iptali istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesine (AYİM) başvuran başvurucunun davası süre aşımı nedeniyle reddedildi. Dava açma süresinin işlemin kendisine tebliğinden başlaması gerektiğini ve süresi içinde dava açtığını savunan başvurucu yargılama sırasında bazı bilgi ve belgelerin kendisine tebliğ edilmediğini belirtti. Başvurucu Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama hürriyetinin ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi'ne Bireysel Başvuruda bulundu. Başvuruyu kabul edilebilir bulan Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 36. Maddesi kapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Başvurucunun tazminat taleplerinin reddedildiği kararda, "Usul kurallarının, hukuki güvenliğin sağlanması ve yargılamanın düzgün bir şekilde yürütülmesi sonucu adaletin tecelli etmesine hizmet etmek yerine kişilerin davalarının yetkili bir mahkeme tarafından görülmesi bakımından bir çeşit engel haline gelmeleri durumunda mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmiş olacaktır" denildi. Kararda, başvurucunun süresinde açtığı davasının önceden görülemeyecek şekilde açık kanun hükmü olağanın dışında ve oldukça esnek yorumlanarak reddedildiği ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği belirtildi.

-MASUMİYET KARİNESİ İHLAL EDİLDİ-

Anayasa Mahkemesi, ikinci kararında ise uzman jandarma olarak görev yaptığı sırada resen emekliliğe sevkedildiği için işlemin iptali talebiyle dava açan kişinin talebinin, hakkında beraatla sonuçlanan ceza davasındaki olumsuz tanık beyanları gerekçe gösterilerek reddedilmesini, masumiyet karinesinin ihlali olduğuna karar verdi. Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü, Türk Silahlı Kuvvetleri'nde uzman jandarma olarak görev yaparken resen emekliye sevk edilmesine dair işlemin iptali talebiyle açtığı dava AYİM tarafından reddedilen kişinin, anayasal haklarının ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı bireysel başvuruyu kabul edilebilir buldu. Başvurucu, AYİM tarafından verilen ret kararının gerekçesinde, hakkında daha önce açılmış ve beraatla sonuçlanmış ceza davası kapsamındaki olumsuz tanık beyanlarına atıfta bulunularak, masumiyet karinesinin ihlal edildiğini savundu. Başvurucunun talebini kabuledilebilir bulan Yüksek Mahkeme, masumiyet karinesinin, suç isnadının karara bağlandığı yargılamalarda geçerli olduğunu belirterek, idari davada uyuşmazlık konusu olan maddi olayın tespitinde, olayı ele alan ceza mahkemesinin verdiği beraat kararına uygun hareket edilmesi gerektiğine dikkat çekti. Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 38. Maddesinde güvence altına alınan masumiyet karinesinin ihlal edildiğine hükmederek, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verdi.