Aşırı Güven Kaza Riskini Artırıyor

MUSA ÖZYÜREK - Melikşah Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Başkanı Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Doğan, yüksek düzeyde sürücü becerisine sahip olduğuna inanan kişilerin "yapay güvenlik" veya "emniyette olma" hissi yaşadığını belirterek, "Bu durum sürücünün araç ve yol üzerindeki kontrolünü olduğundan daha fazla algılamasına neden olduğu için kaza yapma olasılığını artırıyor" dedi.

Doğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, trafik güvenliği için sürücü tecrübesinin çok önemli olduğunu ancak bu deneyimin insanlarda rehavete neden olmaması gerektiğini belirtti.

Özellikle otobüs, kamyon, tır gibi sürücülerinin aynı güzergahı ve aracı sürekli kullanıyor olmalarından dolayı yol şartlarına alıştıklarını ifade eden Doğan, bu alışkanlığın belli bir süre sonra algıdaki seçicilik düzeyini düşürdüğüne dikkati çekti.

Aynı güzergahta araç kullanan sürücülerin bir süre sonra yol ve araçtaki olası değişiklikleri göz ardı edebildiğini vurgulayan Doğan, şöyle devam etti:

"Sürücüler, sürekli araç ve yol durumunu önceki durumuna göre değerlendirdiği için dikkat düzeyi düşüyor. Bu da yol ve araçtaki bir değişikliğin hesaba katılmadan sürücü davranışı sergilenmesine ve kazalara davetiye çıkarıyor. Sürücülerin büyük bir çoğunluğunda 'bana bir şey olmaz' düşüncesi hakim, bu durum da refleks ve hassasiyetleri en az düzeye indiriyor. Kendine aşırı derecede güvenen sürücüler maalesef birçok trafik kuralını da ihlal edebiliyor."

Aşırı güvenli sürücülerin toplumda "cahil cesur olur" diye adlandırılan "boş başak sendromu"nu yaşadıklarını dile getiren Doğan, şunları kaydetti:

"Bu bir hastalıktır ve tedavi edilmesi gerekmektedir. Bu kişiler aslında kendilerinde olmayan özellikleri varmış gibi zannediyor ve o yönde hareket ediyor. Yüksek düzeyde sürücülük becerisine sahip olduğuna inanan kişiler, 'yapay güvenlik' veya 'emniyette olma' hissi yaşar. Bu durum sürücünün araç ve yol üzerindeki kontrolünü olduğundan daha fazla algılamasına neden olduğu için kazası yapma olasılığını artırır."

Doğan, şoförlüğüne olumsuz anlamda söz ettirmeyen kişilerin trafikteki yol ve diğer faktörlerin farkına varamadığını dile getirdi.

Sürücülerin, kullandıkları araçlara ilk kez biniyormuş gibi hassas olmaları gerektiğine işaret eden Doğan, "Gereksiz derecedeki aşırı güvene yorgunluk, uykusuzluk ve yoldaki buzlanma gibi olumsuzluklar eklenince kazalar ve can kayıpları kaçınılmaz oluyor" diye konuştu. - Kayseri