BM raportörleri Batı Şeria'da 2025 zeytin hasadında 178 saldırıya dikkat çekti

Birleşmiş Milletler (BM) raportörleri, işgal altındaki Batı Şeria'da zeytin hasadı döneminde Filistinli çiftçilere yönelik İsraillilerin tehdit ve baskılarına tepki göstererek, çiftçilerin korunması ve topraklarına güvenli erişimlerinin sağlanması çağrısında bulundu.

BM raportörleri, Batı Şeria'da Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsraillilerin zeytin hasadı dönemindeki saldırılarına ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, "İşgal altındaki Batı Şeria'da yıllık zeytin hasadının başlamasıyla birlikte Filistinli çiftçilerin geçim kaynaklarına, kültürel haklarına, gıda güvenliğine ve gıda egemenliğine yönelik yeni tehditlerle karşı karşıya kalıyor. İsrail'e, bu çiftçilerin korunmasını ve topraklarına güvenli erişimlerini sağlama çağrısında bulunuyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Filistinli çiftçilere ve topraklarına yönelik şiddet, yıkım ve kısıtlamaların her geçen yıl daha da arttığına değinilen açıklamada, zeytin hasadının, çiftçilerin doğanın ve topraklarının sunduğu ürünlerden ve geçim imkanlarından güvenlik ve onur içinde yararlanabilecekleri bir dönem olması gerektiğine vurgu yapıldı.

"6 binden fazla ağaç ve fidan tahrip edildi"

Açıklamada, "2025'teki zeytin hasadı döneminde işgal altındaki Batı Şeria genelinde hasatla bağlantılı 178 yerleşimci saldırısı belgelendi. 88 Filistin kasaba ve köyün etkileyen bu sayı, 2020'den bu yana kaydedilen en yüksek rakam oldu. 6 binden fazla ağaç ve fidan tahrip edildi. Bu sayı, 2024'teki sayının neredeyse iki katı olup son 6 yılın en yüksek seviyesine ulaştı." değerlendirmeleri yer aldı.

İsrail askeri makamları tarafından Eylül 2026'da verilen ve Batı Şeria'nın kuzey ve orta kesimlerindeki yaklaşık 339 bin metrekarelik Filistin tarım arazisindeki bitki örtüsünün kaldırılmasını öngören "emirlerden" derin endişe duyulduğu kaydedilen açıklamada, söz konusu emirlerin, zeytin ağaçlarının sökülmesini de kapsadığı vurgulandı.

Açıklamada, "Zeytin hasadı, binlerce Filistinli aile için temel bir gıda, gelir ve geçim kaynağı olmasının yanı sıra, Filistin'in kültürel ve tarımsal mirasının da derin bir parçası. Zeytin ağaçlarının olgunlaşması yıllar alır ve aileleri nesiller boyu geçindirebilir. Onların yok edilmesi, aileleri tek bir hasattan çok daha fazlasından mahrum bırakır." ifadeleri kullanıldı.

İsrail güçlerinin çiftçilere uyguladığı şiddet, yıldırma ve erişim kısıtlamaları ile ilgili endişelerinin yer aldığı açıklamada, hasattan kısa bir süre önce Ramallah yakınlarında İsrail askeri buldozerleri tarafından zeytinliklerin söküldüğüne dair raporlara değinildi.

Açıklamada, İsrail'in, Filistin topraklarının işgaline son vermek, yeni yasa dışı yerleşim faaliyetlerini derhal durdurmak, yerleşimcileri işgal altındaki Filistin topraklarından tahliye etmek ve yerinden edilmiş Filistinlilerin evlerine dönmelerine izin vermek gibi uluslararası hukuka dayalı bir yükümlülük altında olduğuna vurgu yapılarak, uluslararası topluma da Filistinli sivilleri korumanın yanı sıra İsrail'in hızla genişleyen ilhak politika ve uygulamalarını durdurma çağrısı yapıldı.

BM özel raportörleri

BM özel raportörleri, "İnsan Hakları Konseyinin özel mekanizmaları" diye tanınan sürecin parçası olarak biliniyor.

BM İnsan Hakları sistemindeki bağımsız özel mekanizmalar, Konseyin belirli bir ülkenin durumunu veya dünyanın herhangi bir yerindeki tematik sorunları ele alan bağımsız bilgi toplama ve izleme mekanizmaları olarak öne çıkıyor.

Kurumun bünyesinde bulunmayan özel mekanizmaların uzmanları, gönüllülük esasına göre ve bağımsız şekilde çalışmalarını yürütüyor.