Bosna'da "Omarska Toplama Kampı" Kurbanları Anıldı

Bosna Hersek'in batısında yer alan Priyedor kenti yakınlarında bulunan ve savaş sırasında Sırplar tarafından toplama kampı olarak kullanılan "Omarska Toplama Kampı"nda hayatını kaybedenler, kampın kapatılışının 20. yıl dönümünde anıldı.

Kampta hayatlarını kaybedenleri anmak için toplanan savaş mağdurları, insan hakları savunucuları ve çoğunluğunu kurban yakınlarının oluşturduğu yüzlerce kişi, toplama kampı olarak kullanılan Omarska'yı ziyaret etti.

Batı Bosna'da 1992 yılının mart ayında açılan ve 6 Ağustos'ta kapatılan, bu süre içerisinde yaklaşık 6 bin kişinin işkence gördüğü yer olan Omarska Toplama Kampı'nda bir araya gelen kurban yakınları ve eski esirler, 1992'de öldürülen ancak cesetlerine hala ulaşılamayan 500 Boşnak kurbanın isimlerini taşıyan beyaz balonları gökyüzüne bıraktı.

Anma etkinlikleri kapsamında, "Soykırım İnkarına Dur" adlı sanatçı grubu ve eski esirler, Omarska'da bulundukları sırada gördükleri işkenceleri anlatan tiyatro gösterisi yaptı.

Savaş mağdurlarının acı hatıralarının tazelendiği anma törenine, 1992 yılında Bosna Hersek'in batısındaki Boşnaklar'ın yaşadığı vahşeti dünyaya duyuran ünlü İngiliz gazetecisi Ed Vuliyam da katıldı.

Priyedorlu savaş mağdurlarını bir araya getiren "İzvor" (kaynak) derneğinin başkanı Edin Ramuliç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, eski maden ocağının yerinde 1992'de kurulan Omarska Toplama Kampı'nın 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'da en çok işkence görülen toplama kampı olduğunu söyledi.

Ramuliç, "Bugün buraya toplanan binlerce kişi, yakınlarını andı. Bunların bir kısmı Omarska'da esir tutulmuştu. O acı günleri tekrar hatırladılar. Ben de diğer toplama kampında bulundum ve burada bulunmanın nasıl bir duygu olduğunu iyi biliyorum" diye konuştu.

Ramuliç, "Omarska Toplama Kamı'ndan 5 ile 6 bin arası Boşnak ve Hırvat geçti, 500 kişi hala aranıyor. Onları anmak için 'özgürlüğe yolculuğu' simgeleyen ve onların isimlerini taşıyan 500 beyaz balonu gökyüzüne doğru yolladık" dedi.

-Sahuru toplama kampında yaptılar-

Geceyi Batı Bosna'nın en büyük toplama kampı olan ve savaş sırasında 23 bin kişin tutulduğu Trnopolye Toplama Kampı'nda geçirdiklerini ifade eden Ramuliç,

"Sahuru da bir zamanlar esir tutulduğumuz kampta yaptık. Sabah saatlerinde ise Omarska'ya geçerek buradaki programlara başladık" diye konuştu.

"Priyedor 92" Toplama Kampında Kalanlar Derneği Başkanı Mirsad Duratoviç da bu yılki anma etkinliğine daha fazla katılım olduğunu belirtti. Duratoviç,

"Yasaklar çoğaldıkça, insanlar bu etkinliklere daha çok katılıyor" ifadesini kullandı. Duratoviç, "Bosna Sırp Cumhuriyeti yetkilileri ve Priyedor Belediye Başkanı, yaşadığımız tüm vahşeti anlatmak için kullandığımız 'soykırım' kelimesini yasakladı. Ellerinden gelebildiğince tarihi silmeye çalışıyorlar ama başaramayacaklar" dedi.

Omarska Toplama Kampı'nın kurulduğu alanın içinde bulunan maden kaynaklarını kontrol eden ve kurbanlar anısına bir anıt yapılmasına izin vermeyen Arcerol Mittal şirketini protesto etmek için şirketin Londra Olimpiyatlar'ı için yaptırdığı "Orbit Kulesi"nin maketini Omarska'ya getiren Duratoviç,

"Kaybettiğimiz tüm kurbanlar adına hem Omarska'da hem de Priyedor şehir merkezinde anıt inşa edilecektir" ifadesini kullandı.

-"Soykırım" kelimesini de yasakladılar-

Omarska Toplama Kampı'nın kapatılmasının 20. yıldönümünü anma törenlerine, AB'nin Bosna Hersek'teki Yüksek Temsilciliği Ofisi (OHR) temsilcileri, ülkede görev yapan diplomatlar ve uluslararası kurumların temsilcileri de katıldı.

Anma törenleri kapsamında Priyedorlular dün, yasaklanan "soykırım" kelimesini Priyedor'da hayatını kaybeden 102 çocuğu temsil eden 102 sırt çantasına yazmış ve şehir merkezinde yürümüştü.

Priyedor'daki suçların anlatılmasında "soykırım" kelimesinin kullanılmasını yasaklayan Sırp yetkililer, toplama kamplarında tutulan ve "Kozarac" adlı toplama kamplarında kalanların dernek başkanı olan Sabahudin Gariboviç'i göz altına almıştı. Gariboviç, ifadesi alındıktan sonra serbest bırakılmıştı.

Mart 1992'de açılan ve uluslararası toplumun baskısı nedeniyle 6 Ağustos'ta kapatılan Omarska Toplama Kampı'ndan 5 binden fazla kişi geçmiş, bunların yaklaşık 700'ü öldürülmüştü. Toplama kampında tutulanlardan 500 kişiye ise hala ulaşılamadı.

Muhabir: Bedrudin Brljavac/ Meral Balota/ Zlatan Kapiç

Yayıncı: Serkan Fidan - PRİYEDOR