CHP'den Tutuklu Mahpusların Çalışma Koşullarına Soru Önergesi

(ANKARA) - CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu'nda çalışan tutukluların durumuna ilişkin önergesinde "Mahpusların çalıştırılması gerçekten gönüllülük esasına mı dayanmaktadır? Çalışmayı reddeden mahpuslara yönelik herhangi bir idari veya fiili yaptırım uygulanmakta mıdır? İşyurtları Kurumu bünyesinde çalışan mahpuslara ödenen günlük/aylık ücretler ne kadardır?" sorularını yöneltti.

CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından cevaplandırılması istemiyle TBMM Başkanlığına, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu'nda çalışan tutukluların çalışma koşullarına ilişkin soru önergesi verdi. Önergesinde, Ceza İnfaz Kurumları'nda bulunan tutukluların, İşyurtları Kurumu bünyesinde geniş bir üretim ve hizmet alanında çalıştırıldığını belirten Tanrıkulu, çalışma koşullarına ilişkin ciddi iddialar ve hak ihlali risklerinin olduğunu kaydetti.

Tutukluların çalıştırılmasının gönüllülük ilkesine uygun yürütülmediği, çalışmaya katılımın fiilen zorunlu hale getirildiği ve bu durumun tutuklular arasında eşitsizlik yarattığı yönünde güçlü bulgular olduğunu savunan Tanrıkulu, "Çalışmayı reddeden mahpuslara yönelik dolaylı ya da açık yaptırımların uygulanıp uygulanmadığı ise açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir konudur. Öte yandan, mahpuslara ödenen ücretlerin son derece düşük olduğu, sosyal güvenlik haklarından yararlanamadıkları ve çalışma koşullarının yeterince denetlenmediği yönündeki iddialar, ciddi hak ihlali risklerini beraberinde getirmektedir. Mahpus emeğiyle üretilen ekonomik değerin büyüklüğü ile bu değerden mahpuslara aktarılan pay arasındaki dengesizlik de dikkati çekmektedir" dedi.

Mesleki eğitim alanında Adalet Mesleki Eğitim Merkezleri'nin sayısında artış yaşanmasına rağmen, bu eğitimlerin tutukluların tahliye sonrası yaşamlarına ve istihdam olanaklarına yeterince katkı sağlamadığını vurgulayan Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek'e şu soruları yöneltti:

"- 2024, 2025 ve 2026 yılları itibarıyla ceza infaz kurumlarında çalıştırılan hükümlü ve tutuklu sayısı kaçtır?"

Mahpusların çalıştırılması gerçekten gönüllülük esasına mı dayanmaktadır? Çalışmayı reddeden mahpuslara yönelik herhangi bir idari veya fiili yaptırım uygulanmakta mıdır?

Çalışan mahpuslar ile çalışmayan mahpuslar arasında herhangi bir statü farkı oluşmakta mıdır? Bu konuda Bakanlığınızın denetim mekanizması var mıdır?

İşyurtları Kurumu bünyesinde çalışan mahpuslara ödenen günlük/aylık ücretler ne kadardır?

Mahpusların çalıştıkları süreler sosyal güvenlik kapsamına alınmakta mıdır? Emeklilik hakkına katkı sağlamakta mıdır?

Mahpus emeği ile üretilen mal ve hizmetlerin yıllık toplam ekonomik büyüklüğü nedir? Bu gelirlerin ne kadarı mahpuslara aktarılmaktadır?

2024 yılı itibarıyla 52'ye ulaştığı belirtilen Adalet Mesleki Eğitim Merkezleri'nin 2025 ve 2026 yıllarındaki sayısı kaçtır?

Bu merkezlerden mezun olan mahpusların tahliye sonrası istihdam oranı nedir?

Mesleki eğitim programlarının içeriği ve kalitesi bağımsız kurumlar tarafından denetlenmekte midir?

İşyurtları Kurumu faaliyetlerinin Sayıştay denetimine açılması yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?"