COP31'de Sağlık İklim Eyleminin Merkezine Alınmalı

Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) öncülüğünde bir araya gelen ve sağlık, çevre, iklim alanlarında faaliyet gösteren 74 kuruluş, COP31'de sağlık konusunun iklim eyleminin merkezine alınması çağrısıyla bir bildiriyi yayımladı.

Bildirinin imzacıları arasında, Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), Lancet Sağlık ve İklim Değişikliği Geri Sayımı, Our Common Air, Columbia Üniversitesi İklim ve Sağlık Eğitimi Küresel Konsorsiyumu, NCD Alliance, Avrupa Solunum Derneği (ERS), Avrupa Halk Sağlığı Birliği (EUPHA), 350.org, Uluslararası Çevre Hukuku Merkezi (CIEL), Küresel İklim ve Sağlık İttifakı (GCHA) ve Türk Tabipleri Birliği (TTB) bulunuyor.

Sağlık konusunun COP31 Eylem Gündemi'nde bağımsız ve güçlü bir öncelik alanı olarak yer alması gerektiği vurgulanan bildiride enerji, ulaşım, sanayi, tarım, atık ve uyum politikaları başta olmak üzere tüm gündem başlıklarının merkezine sağlığın yerleştirilmesi çağrısında bulunuldu.

Bildiride, sağlığın iklim politikalarına sistematik biçimde entegre edilmesinin iklim kaynaklı sağlık risklerini ve eşitsizlikleri azaltacağı ve toplumsal dayanıklılığı artıracağı belirtildi. Son olarak ise fosil yakıtların, çıkarılmasından yakılmasına kadar tüm yaşam döngüsü boyunca yol açtığı sağlık etkileri nedeniyle "sağlığa zararlı ürünler" olarak tanınması gerektiği talep edildi.

Çağrı, Almanya'nın Bonn kentindeki BM İklim Değişikliği Konferansı öncesinde, Türkiye'nin üstlendiği COP31 başkanlığına sunuldu.

COP31 öncesi en kritik aşamayı oluşturan 8-18 Haziran'daki Bonn müzakereleri, Antalya'da alınacak kararların zeminini oluşturuyor.

"Dinamik ve Dirençli Sağlık Sistemleri" başlığı COP31 Eylem Gündemi'nde

Bildiride, yapılan çağrıya paralel olarak Türkiye'nin, "Dinamik ve Dirençli Sağlık Sistemleri" başlığını COP31 Eylem Gündemi'ne bağımsız bir madde olarak dahil ettiği de vurgulandı.

Bunun önemli bir adım olduğunu belirten THHP Koordinatörü Deniz Gümüşel, "Bu kararda THHP'nin öncülüğünde bir araya gelen tüm dünyadan 74 kuruluşun ortak çağrısı da dahil olmak üzere, uluslararası sağlık örgütlerinden, sivil toplumdan ve akademiden gelen talepler etkili oldu. Bu gelişme, COP31'in yapılandırılmasında devlet dışı aktörlerin sesinin duyulması açısından da değerli." dedi.

Sunway Centre for Planetary Health İcra Direktörü Prof. Tan Sri Dr. Jemilah Mahmood, sağlığın, Eylem Gündemi'nin onuncu başlığı olarak kabul edilmesinin sembolik bir adım değil, iklim krizinin acil bir sağlık sorunu olduğunun kabulü anlamına geldiğini kaydetti.

Lancet İklim ve Sağlık Geri Sayım Raporu İcra Direktörü Dr. Marina Romanello da Lancet Geri Sayım Raporu'na göre, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin tarihteki en yüksek seviyelere ulaştığını bildirdi.

Romanello, "İklim değişikliğiyle mücadelede sağlığı önceleyen adımlar daha temiz hava, daha sağlıklı beslenme, yaşanabilir kentler, güçlü ekonomiler ve dayanıklı sağlık sistemleri sayesinde her yıl on milyonlarca insanın hayatı kurtarılabilir." diye konuştu.

Küresel İklim ve Sağlık İttifakı İcra Direktörü Dr. Jeni Miller ise sağlığın iklim müzakerelerinin tali bir konusu olmadığını, hükümetlerin hayata geçirdiği iklim politikalarının işe yarayıp yaramadığının temel göstergelerinden biri olduğunu ortaya koymak için COP31'in önemli bir fırsat olduğunu dile getirdi.