DSÖ'den Hipertansiyon Uyarısı

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2024'te dünya genelinde yaklaşık 1,4 milyar yetişkinde görüldüğü tahmin edilen hipertansiyona karşı, düzenli tansiyon ölçme çağrısında bulundu.

Kalbin kanı pompalarken damarda oluşturduğu basıncın normal değerlerin üzerinde bulunma durumu "hipertansiyon" olarak tanımlanıyor.

Uzmanlara göre, yaş, genetik faktörler, aşırı tuz tüketimi, obezite, alkol kullanımı, hareketsizlik ve stres gibi birçok etken bu duruma yol açabiliyor. Ayrıca bazı böbrek hastalıkları ve hormonal bozukluklar "ikincil hipertansiyona" neden olabiliyor.

Semptom göstermeden ilerlediği için "sessiz katil" olarak da adlandırılan hipertansiyon, küresel olarak 1 milyardan fazla insanı etkileyen bir numaralı ölümcül risk faktörü kabul ediliyor.

"17 Mayıs Dünya Hipertansiyon Günü"nde halkın, tedavisi bulunmayan ancak gerekli önemlerle kontrol altında tutulabilen yüksek tansiyon hastalığı hakkında bilinçlendirilmesi amaçlanıyor.

AA muhabiri, bu kapsamda, DSÖ'nün hipertansiyona ilişkin 2024 verilerini derledi.

DSÖ'den tansiyonu düzenli takip çağrısı

DSÖ tarafından "Dünya Hipertansiyon Günü"nün 2026 teması "Hipertansiyonu Birlikte Kontrol Altına Alalım: Tansiyonunuzu Düzenli Olarak Ölçün, Sessiz Katili Yenin" olarak belirlendi.

Bu kapsamda yayımlanan ve 2024 verilerinin yer aldığı raporda ise dünya genelinde 30-79 yaşlarındaki yaklaşık 1,4 milyar yetişkinde hipertansiyon görüldüğünün tahmin edildiği belirtildi.

Bu sayının 1990'dan bu yana 2 katına çıktığı kaydedilen raporda, dünya genelinde hipertansiyonu olan kişilerin yalnızca yüzde 23'ünün tansiyonunu etkili şekilde kontrol altında tutabildiği ifade edildi.

Özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde bu oranın daha da düştüğü bildirilen raporda, bu durumun, yalnızca bireylerin sağlığı üzerinde değil, toplumların sağlık sistemleri ve ekonomileri üzerinde de büyük yük oluşturduğu vurgulandı.

Yalnızca Kanada, Kosta Rika, İzlanda ve Güney Kore'de hipertansiyon kontrol oranının yüzde 50'nin üzerinde görüldüğü aktarılan raporda, kalan ülkelerde ise oranların yüzde 20'nin altında olduğu belirtildi.

Raporda, hipertansiyonun yaygınlık oranının Batı Pasifik Bölgesi'nde yüzde 29'dan Doğu Akdeniz Bölgesi'nde yüzde 38'e kadar değişkenlik gösterebildiğine işaret edildi.

2030'a kadar hasta sayısının 1,5 milyarı geçeceği öngörülüyor

Hipertansiyonun, erken ölüm gibi nedenlerle "kritik bir halk sağlığı sorunu" olarak tanımlandığı raporda, küresel nüfus artışı ve yaşlanma eğilimi nedeniyle hipertansiyon hastası sayısının artacağının öngörüldüğü kaydedildi.

Raporda, herhangi bir önlem alınmadığı takdirde, 2030 yılına kadar hipertansiyon hastası sayısının 1,5 milyarı aşmasının muhtemel olduğu bildirildi.

Belirti göstermeden ilerliyor

Hipertansiyon çoğu zaman belirti göstermeden ilerliyor, bu da hastalığın fark edilmesini ve tedavisini zorlaştırıyor. Kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon, kalp krizi, felç, kalp yetmezliği, böbrek hastalıkları ve görme kaybı gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor.

Bu nedenle uzmanlar, düzenli tansiyon ölçümünün hayati önem taşıdığını vurguluyor.

Dünya Kalp Federasyonunun (WHF) önerileri arasında ilk sırada tuz tüketiminin azaltılması yer alıyor. Günlük tuz alımının 5 gramdan (yaklaşık 1 çay kaşığı) az olması gerektiği uyarısı yapılıyor.

Ayrıca potasyum açısından zengin besinlerin tüketilmesi öneriliyor. Muz, ıspanak ve avokado gibi gıdalarla potasyum alımının artırılması gerektiğine işaret ediliyor.

Fiziksel aktivitenin de hipertansiyonla mücadelede etkili olduğu belirtiliyor. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapılması öneriliyor.

Sağlıklı kilonun korunması da bir diğer önemli unsur olarak öne çıkıyor. Obezitenin, hipertansiyon riskini artıran en temel faktörlerden biri olduğu ifade ediliyor.

Ayrıca sigara ve alkol kullanımının bırakılması öneriliyor. Sigaranın damarları daraltarak tansiyonu yükselttiği, alkolün ise doğrudan kan basıncını artırdığı kaydediliyor.