Hürmüz Boğazı Krizinde Enerji Tedariki Sıkıntısı ve Yeni Mimari İhtiyacı

Al Jazeera yazarı Kemal Öztürk’e konuşan Bakan Bayraktar, dünyada günlük 103 milyon varil petrole ihtiyaç duyulduğunu, ancak Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin kapanması nedeniyle tedarikin kısıtlandığını ve 20 milyon varillik bir eksik oluştuğunu açıkladı. Bölgedeki krizin yeni bir enerji mimarisi ihtiyacını doğurduğunu belirten Bayraktar, altyapı projelerinin çeşitlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Bayraktar, 'Yeni enerji mimarisine ihtiyaç olduğu bu krizle birlikte ortaya çıktı. Dünyanın ve bu bölgenin yapması gereken en önemli şey, enerji mimarisinde çeşitlendirmedir. Farklı altyapı projelerini hayata geçirmemiz lazım.' dedi. Bölgede başlayan ateşkesin petrol fiyatlarında düşüşe neden olduğunu ve geçişlerin başlamasıyla durumun iyileşeceğini vurguladı.

Krizin yaşandığı bölgede petrol sevkiyatını sağlayan alternatif altyapıların önemine dikkat çeken Bayraktar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki boru hatlarının krizin boyutunu hafiflettiğini söyledi. 'Bu boru hatları olmasa çok daha yıkıcı bir krizle dünya karşı karşıya kalabilirdi. Çeşitlendirme her zamankinden daha önemli hale geldi.' ifadelerini kullandı.

Krizin ekonomik yansımalarının dünyanın doğusu ile batısı arasında farklılık gösterdiğini aktaran Bayraktar, batıda fiyat artışları hissedilirken, doğuda hem fiyat hem tedarik problemleri olduğunu belirtti. Fiziki teslimli kargolarda varil fiyatının 140 dolara ulaştığını, krizin uzaması durumunda bu fiyatın 200 dolara çıkabileceğini ve küresel bir resesyona yol açabileceğini uyardı.

Türkiye'nin enerji güvenliğini sağlamak için kapsamlı bir çeşitlendirme stratejisi yürüttüğünü vurgulayan Bayraktar, ülkenin boru hatları, depolama tesisleri ve entegre bağlantılarla bölgede önemli bir merkez ülke konumuna geldiğini açıkladı. Türkiye'nin yaklaşık 80 milyar metreküp doğal gaz getirme kapasitesi olduğunu ve bunun tüketiminden fazla olduğunu, bu fazlayı komşu ülkelere satma imkânı bulunduğunu söyledi.

Bayraktar, krizin etkilerini azaltmak için üç somut proje teklifi sundu: Türkmen gazının Hazar üzerinden Türkiye ve Avrupa'ya taşınması, Irak-Türkiye boru hattının Basra'ya uzatılması ve Katar'dan Türkiye'ye doğal gaz boru hattı yapılması. 'Bu projeler, dünyadaki enerji krizini azaltacak önemli adımlardır.' dedi.

Enerji piyasalarındaki dalgalanmaların Türkiye ekonomisine yansımalarını rakamlarla açıklayan Bayraktar, petrolün varil fiyatında bir dolarlık artışın maliyetinin yaklaşık 400 milyon dolar olduğunu belirtti. Bu yıl ortalama 100 dolarlık petrol fiyatı olursa, petrol ve akaryakıt tarafında ilave maliyetin 13-14 milyar dolar, doğal gaz tarafında ise 7-10 milyar dolar olabileceğini ifade etti.

Son olarak, Türkiye'nin enerji arz güvenliğine yönelik tedbirlerine değinen Bayraktar, doğal gaz depolarında doluluk oranının yüzde 72'ye ulaştığını, Avrupa'da bu oranın yüzde 28 olduğunu duyurdu. Ham petrol tanklarının yüzde 50'den fazlasının dolu olduğunu ve petrol ihtiyacının yüzde 10'unun Hürmüz Boğazı'ndan geldiğini, bunun yönetilebilir bir oran olduğunu sözlerine ekledi.