Hürmüz Boğazı'nda Mahsur Kalan 20 Bin Denizci: Belirsizlik ve Saldırılar Arasında Hayatta Kalma Mücadelesi

Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla birlikte yaklaşık 20 bin denizci Körfez'de mahsur kaldı. Petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz tankerleri ile kargo gemileri dahil yüzlerce gemi, boğazı geçemeyerek bekliyor. Normalde dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz ticaretinin beşte birinin geçtiği bu kritik güzergâhta, 13-19 Nisan haftasında geçen gemi sayısı günlük 130'dan 80'e düştü. Savaşın başlamasından bu yana düzinelerce gemi saldırıya uğradı ve en az 10 denizci hayatını kaybetti.

ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi süresiz uzatma kararı alırken, İran limanlarına abluka sürüyor. İran, ablukaya yanıt olarak boğazdaki gemilere ateş açtı ve iki gemiyi ele geçirdi. Kaptan Arun Kumar Rajendran, sekiz haftadır mahsur olduklarını ve denizcilerin jeopolitik çatışmalardan en fazla etkilenenler olduğunu söyledi. Hint uyruklu kaptan Rahul Dhar ve mürettebatı da sekiz haftadır tankerlerinde mahsur bekliyor ve zaman zaman İHA ile füze patlamalarını gözlemlemek zorunda kalıyor.

Mürettebat, günlük rutinlerini sürdürerek moralini korumaya çalışsa da stres belirginleşiyor. Ateşkes temkinli bir umut yaratsa da savaşın ne zaman sona ereceği belirsiz. Hindistan Öncü Denizciler Sendikası'ndan Manoj Kumar Yadav, binlerce Hintli denizcinin İran limanları yakınında demirlemiş gemilerde patlamaları izlediğini aktardı. Pek çok denizci ilk kez gemiye binmişti ve psikolojik süreç zorlu.

Hindistan, bölgedeki yabancı bayraklı gemilerde 20 binden fazla vatandaşını çalıştırıyor ve en az 2 bin 680 denizci tahliye edildi. Ancak pek çok denizci ciddi yiyecek ve içme suyu sıkıntısı yaşıyor, bazı gemilerde erzak tayınlaması yapılıyor. İnternet kesintileri ve sinyal bozucular nedeniyle ailelerle iletişim güçleşiyor. Denizcilerin aileleri de artan kaygıyla yakınlarının güvenli dönüşünü talep ediyor.

Umman açıklarında mahsur kalan Endonezyalı Reza Muhammad Saleh, 3 Mart'ta limana demirlemelerinin ardından bir İHA patlaması yaşadıklarını ve en az iki olay daha olduğunu anlattı. Belirsizlik en büyük sorun; Hürmüz'ün ne zaman yeniden açılacağı bilinmiyor. Mürettebat rotasyonu da güçleşti; Fleet Management Limited CEO'su Kaptan Rajalingam Subramaniam, 400'den fazla denizciyi barındıran onlarca mahsur gemiyle iletişim kurduklarını ve gıda stoklarını denetlediklerini söyledi. Mürettebat rotasyonu sınırlı düzeyde sürüyor ancak gelen mürettebatın reddetme hakkı var.

Alman Hapag-Lloyd'un altı gemisinde yaklaşık 150 denizci mahsur. Şirket sözcüsü Nils Haupt, zorlu gün ve haftalar olduğunu belirtti. BM'nin denizcilik kuruluşu IMO ve diğer kuruluşlar, boğazda ticari gemiler için güvenli bir koridor oluşturulması çağrısında bulunuyor. İran boğazın 'düşman olmayan' gemilere açık olduğunu açıklasa da gemilerin çoğu geçiş yapamıyor. Ayrıca İran'ın boğaza mayın döşediği öne sürülüyor. IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, mayın ve saldırı riskleri nedeniyle hiçbir güzergâhın güvenli olmadığını vurguladı.