Ikby'deki Seçim ve Hükumet Kurma Senoryaları

Süleymaniye Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Heval Ebubekir, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) demokrasi sınavından başarılı bir şekilde çıktığını belirterek, "Bu seçimin onaylanması bizim açımızdan 1991 yılındaki Raperin (başkaldırı) kadar önemlidir, demokrasi sınavını başarılı bir şekilde verdik" dedi.

Aynı zamanda Goran Hareketi'nin Süleymaniye Valisi adayı olan Dr. Heval Ebubekir, IKBY'nin yeni parlamentosu için gerçekleştirilen seçimleri ve hükumet kurma senaryolarını AA'ya değerlendirdi.

Sürecin bir kaç açıdan önemli olduğunu belirten Dr. Heval, seçimin kararlaştırıldığı gibi zamanında yapılmasının önemli bir başarı olduğunu vurguladı. Seçim kampanyalarının medeni bir şekilde yürütüldüğüne dikkati çeken Dr. Heval, "Seçim gününde ufak tefek aksaklıklar olmasına rağmen iyi bir şekilde geçti. Şimdi biz şunu bekliyoruz; herhangi bir liste veya parti olaya müdahale etmeden seçim sonuçlarının açıklanması lazım. Seçim sonuçları açıklandığında herkesin bunu kabul etmesi ve içine sindirmesi durumunda bu başarı tescillenmiş olur" dedi.

Dengelerin ve rejimlerin her an değişebildiği Ortadoğu coğrafyasında, böyle bir seçimi yapmanın başarı olduğuna dikkati çeken Dr. Heval, şöyle konuştu:

"Ortadoğu'daki kaos Kürdistan'da demokrasinin güçlenmesini beraberinde getirdi. Çünkü diktatörlüğe yönelmek diktatörlerin akıbetine razı olmak demektir. Demokrasi geçici bir adım değil, arkası gelen bir zincir gibidir. Bir defa kazanmakla olmuyor. Biz bir adımı geçtik diye sevinçliyiz ancak atılması gereken daha çok adım var. Birinci adımın başarılı bir şekilde tamamlanması ise bizi cesaretlendiriyor. Bu seçim bizim açımızdan 91 yılındaki Raperin (ayaklanma) kadar önemlidir. Halkın yüzde 73'ünün katılım göstermesi, muhalefetin olması, 31 parti ve listenin seçime katılması kazanımdır. "

-"Değişim devam edecek"

IKBY'de hem sosyal hem de siyasal bir değişimin yaşandığını kaydeden Dr. Heval, seçmenlerin yaptığı tercihin yeni bir sıralamayı doğurduğunu bunun da değişim için önemli olduğunu söyledi. Dr. Heval,  "Bu şekilde devam edersek önümüzdeki seçimlerde daha farklı değişiklikler ortaya çıkacaktır. Bu aynı zamanda Kürtlerin Bağdat'taki konumuna dair önemli kazanımlar elde edeceği anlamına da gelir. Bu göstergeler önümüzdeki Başkanlık seçiminde de değişiklikler olabileceğini gösteriyor" dedi.

-Seçimde kim niçin kazandı, kim niçin kaybetti?

Resmi sonuçların henüz açıklanmadığını ancak Kürdistan Demokrat Partisi (KDP)'nin birinci, Goran'ın ikinci KYB'nin ise üçüncü olduğunun anlaşıldığını aktaran Dr. Heval, hangi partinin niçin kazandığı hangi partinin niçin kaybettiğini ise şu sözlerle değerlendirdi:

"KDP'nin kazanmasının en önemli nedeni, partinin uzun bir süredir büyük bir coğrafyanın hakimi ve seçmenleri ile kurduğu iyi bağın devam etmesidir. KYB'nin kaybetmesinin nedeni ise, lideriyle tabanları arasındaki bağların zayıflaması ve kopuşun yaşanmasıdır. Talabani'nin ortada olmaması daha önce KYB içinde farklı seslerin birbirinden kopmasına neden oldu. Örneğin, seçim kampanyasının başındaki adam göz önünde değildi, kayıptı; seçmene hitap bir değildi. Bu yüzden Talabani'nin olmayışı partide büyük bir zarara neden oldu. Goran'in başarılı olmasının sebebiyse halkın isteklerini yerine getirme arzusunu çok başarılı bir şekilde seslendirmesidir. İslamcı partilere gelirsek, oy oranları arttı ancak beklenen başarı elde edilemedi. "

- Hükümet kurma senaryoları

Seçimin ortaya çıkardığı tabloya göre hiçbir parti tek başına hükumet kuramıyor. Bu durumu ve  yeni hükumet kurma formülleri ve senaryolarına da değinen Dr. Heval, ilk aşamada, Bölge Başkanı Mesut Barzani'nin, görevi KDP'ye vereceğini, bu partinin de güçlü bir hükumet kurmak  için diğer siyasi gruplarla masaya oturacağını ifade etti.

KDP'nin önümüzdeki 4 senenin sakin geçmesi, istikrarın devam etmesi için güçlü bir koalisyon hükumeti kurmayı isteyeceğini savunan Dr. Heval, şunları söyledi:

"Senaryolardan biri, KDP, KYB ile anlaşır ve diğer küçük partileri de dahil ederek hükümet kurabilir. Ancak bu daha önce denendi ve 17 Şubat 2011 olayları meydana geldi. Bu da hükümeti güçsüz kıldı. Böyle bir formül hükumeti tekrar parçalara böler. Bir başka senaryo KDP, İslamcı partiler ve azınlıklar ile anlaşır ve hükumeti kurar ancak bu da güçlü bir seçenek değil, çünkü İslamcı partilerin oy oranları çok düşüktür. Böyle bir hükümet paylaşımcı değil katılımcı bir hükumet olacaktır ve her yere hizmet götüremeyecektir, icraat yönünden güçsüz olacaktır. Bir başka senaryo ise, KDP'nin içinde olmadığı KYB'nin diğer muhalefetle birleşip yeni bir hükumet kurması. Bu da güçlü bir hükumetin kurulacağı anlamına gelmez. Çünkü KDP birinci partidir. Bu yüzden bu da seçenek dışıdır. Bence kurulacak en güçlü hükumet, Goran hareketinin istekleri göz önünde bulundurarak ve onun katılımıyla birlikte diğer muhalefet partilerinin de katılacağı bir hükumettir. Bu formülün işlemesi önümüzdeki 4 senenin daha sakin geçmesini sağlayabilir. Tabii bütün bunlar birer senaryo, önümüzdeki süreç neler getirecek bunu hep birlikte göreceğiz." - Süleymaniye