İran Savaşı Küresel Tedarik Zincirlerinde Yeni Kırılma Noktası

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, Covid-19 pandemisi ve Trump'ın gümrük vergileriyle benzer bir tedarik krizine yol açıyor. Pandemi, Çin'e olan bağımlılığı ortaya çıkarırken, İran savaşı enerji ve hammadde tedarikindeki kırılganlığı gözler önüne serdi. Uluslararası Enerji Ajansı, dünya petrolünün yüzde 10'unun ve LNG'nin beşte birinin piyasadan çekildiğini belirtti.

Oliver Wyman ortağı Sebastian Janssen, Covid'in üretim merkezlerine, Hürmüz'ün ise ulaşım koridorlarına bağımlılığı ortaya çıkardığını söylüyor. Pandemide enerji fiyatları sabit kalırken, bu kez enerji dışı ticaret daha dayanıklı. LMA danışma şirketinden Lisa Anderson, ardışık krizlerin şirketlerin risk değerlendirme yöntemlerini değiştirdiğini belirtiyor.

Hürmüz kaynaklı aksaklıklar henüz zirveye ulaşmadı. Tankerler Ümit Burnu'ndan dolaşmak zorunda kalırken, sigorta primleri ve navlun maliyetleri hızla yükseldi. Allianz Trade anketine göre, şirketlerin üçte ikisi savaş nedeniyle tedarik zinciri aksaklıklarından endişe duyuyor. 'Tam zamanında üretim' yerini 'ihtiyati tedarik'e bırakırken, jeopolitik riskler stratejik öncelik haline geldi.