Marmara Üniversitesi Akademik Yılı Açılışı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Hiçbir ülkenin sınırlarında, hiçbir ülkenin iç işlerinde bizim gözümüz yok. Ülkelerin toprak bütünlüklerini savunmak noktasında Türkiye her zaman en ön safta olacaktır. Ancak burada coğrafi sınırların değil, zihinlerdeki sınırların, gönüllerdeki sınırların mutlaka ve mutlaka tartışmaya açılması taraftarı olduğumu özellikle belirtmek isterim" dedi.

Erdoğan, Marmara Üniversitesinin Haydarpaşa Yerleşkesi'nde düzenlenen akademik yıl açılışı töreninde yaptığı konuşmada, 1. Dünya Savaşı'nın önemine dikkat çekip, savaşın 100. yıl dönümü üzerinde neden bu kadar durdukları sorusuna yanıt verdi.

1. Dünya Savaşı'nın bugünü şekillendiren, daha da önemlisi bugün bölgede var olan tüm kriz ve çatışmaların fitilini ateşleyen bir savaş olduğunu vurgulayan Erdoğan, savaşın 1918 yılında Mondros Mütarekesi ile sona erdiğini anımsatarak, şunları kaydetti:

"Ama etkileri hiç azalmadan her gün her yıl daha da artarak bugünlere gelmiştir. Şu anda Balkanlar, Kafkasya, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da var olan sınırlar hemen hemen bütünüyle 1. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı bakiyesi olan topraklar üzerinde oluşmuştur. Burası çok önemlidir. Yaklaşık 100 yıl öncesine kadar Bosna Hersek'ten Yemen'e, Gürcistan'dan Libya'ya kadar çok geniş bölge, buradan, şu üzerinde bulunduğumuz İstanbul'dan idare ediliyordu. Savaş sona erdiğinde ise idare ettiğimiz topraklar bugün bile sahip olduğumuz topraklardan daha dar bir sınır içine hapsedilmek istendi."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, özellikle Ortadoğu'da sınırların belirlenmesinin bugün dahi dikkatle üzerinde durulması gereken bir konu olduğunu ifade ederek, şöyle devam etti:

"Bakın dikkatinizi çekiyorum, 20. yüzyılın başına kadar dünyada Orta Doğu diye coğrafi bir kavram yoktu. Yakın Doğu vardı, Uzak Doğu vardı ama Orta Doğu diye bir kavram kullanılmıyordu. Orta Doğu kavramı bir coğrafi bölgeyi işaret etmek için değil, petrol ve çatışma bölgelerini işaret etmek amacıyla icat edildi, burası anlamlı. 1. Dünya Savaşı'nın galibi olan egemen güçler Kahire'de bir masanın etrafına oturdular, ellerine birer cetvel aldılar, bu bölgede sancısı bugüne kadar devam edecek sınırlar orada çizildi."

Churchill'in hıçkırığı

Erdoğan, meşhur bir espriyi hatırlatmak istediğinin altını çizerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İsimlerini vermeyeceğim. Ortadoğu'da iki ülkenin sınırları hiçbir gereği yokken düz zikzaklar çizer. Teferruatına fazla girmeyeceğim, hatta o sınıra bugün bile 'Churchill'in hıçkırığı' adı verilir. Nedenini zaten hocalarım bilir, oraya girersem biraz ayıp olur. Gerçekten sınırlara baktığınızda son derece keyfi, gerçeklikten son derece uzak biçimde çizildiğini görürsünüz. Örneğin bölgedeki Şii mezhebine mensup halk üç ayrı devlete dağıtılmıştır. Türkmenler aynı şekilde üç ayrı devlete dağıtılmıştır. Lübnan'da sayıları o dönem çok az olan Dürzi halk bile üç ayrı devlete paylaşılmıştır. Aynı şekilde Kürtler köylerin dahi ortasından sınır geçirilmek suretiyle üç ayrı ülkeye dağıtılmışlardır."

Suriye, Irak, Lübnan, Ürdün gibi ülke isimlerinin 1. Dünya Savaşı'ndan sonra konulduğunu ve o güne kadar da belki hiç duyulmamış isimler olduğunu anlatan Erdoğan, konuşmasını şöyle devam ettirdi:

"Benim bu sözlerimden hiç kimse farklı manalar çıkarmaya çalışmasın. 1. Dünya Savaşı'nın 100. yıl dönümünde sınırları tartışmaya açacak değilim. Böyle bir derdimiz yok. Her zaman altını çizdiğim gibi bugün de burada tekrar ediyorum hiçbir ülkenin sınırlarında, hiçbir ülkenin iç işlerinde bizim gözümüz yok. Ülkelerin toprak bütünlüklerini savunmak noktasında Türkiye her zaman en ön safta olacaktır. Ancak burada coğrafi sınırların değil, zihinlerdeki sınırların, gönüllerdeki sınırların mutlaka ve mutlaka tartışmaya açılması taraftarı olduğumu özellikle belirtmek isterim. Bu bizim için önemli"

Erdoğan, bu coğrafyada sınırların tamamen kasıtlı olarak, hiç bitmeyecek çatışmalar üretmek üzere çizildiğini dile getirerek, "Eğer zihinlerdeki, gönüllerdeki sınırları aşamazsak, 100 yıldır devam eden bu çatışmalara çözüm üretebilmek asla mümkün olmaz" diye konuştu.

Şii-Sünni çatışması

Başta Irak olmak üzere Şii mezhebi ile Sünni mezhebinin mensuplarının neden çok kanlı bir çatışma içerisinde olduğu sorusunu soran Erdoğan, şöyle devam etti:

"Açık söylüyorum bu haritayı çizenler öyle istediler da ondan. Araplar, Kürtler, Türkmenler aynı inancın, aynı değerlerin aynı kültürün mensupları oldukları halde neden sürekli gerilim halindeler? Bu haritayı çizenler böyle olmasını istediler de ondan, başka bir şey aramaya gerek yok. İşte zihinlerdeki ve gönüllerdeki sınırları kaldırmaktan kastettiğim benim budur. Bölgenin asli unsurları 100 yıl önce onları çatıştırmak için kurulmuş bir oyunun bugün hala edilgen aktörleri olmaya devam edecekler mi? Şiilerle Sünniler insanlık dışı yöntemlerle birbirlerini katlederken buna bütün Müslümanlar üzülüyor. Ama bu çatışmayı kurgulayanlar 100 yıldır seviniyor."

Erdoğan, Araplar, Kürtler ve Türkmenler'in birbiriyle gerilim yaşarken bütün coğrafyanın üzüldüğünü ama bu gerilimi kurgulayanların 100 yıldır ellerini ovuşturduklarını ifade etti.

Çatışmayı kurgulayanların, seyredenlerin, ellerini ovuşturanların başkaları olduğunu dile getiren Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bu çatışmalar sayesinde adeta Ortadoğu toprağına ne yazık ki pipet batırıp, petrolü var gücüyle çekenler de yine başkaları. Ama ölenler biziz, kanı akanlar biziz, bizim çocuklarımız, bizim evlatlarımız bizim kardeşlerimiz ölüyor ve bu cinayetleri kurgulayanlar iştahla seyrediyorlar. Yani gelip buralarda 10 milyonlarca, 100 milyonlarca doları bombaları atmak suretiyle oraya atanlar zannediyor musunuz ki barış için uçaklarıyla, füzeleriyle orada bulunuyorlar? Hayır petrol kuyularını kendi tasarrufları altına almak için bunu yapıyorlar. Çünkü çok daha fazlasıyla bunu geri alıyorlar."

- İstanbul