Moskova'da Orta Doğu Güvenlik Forumu

Rusya'nın başkenti Moskova'da düzenlenen forumda, Orta Doğu'daki güvenlik durumu, ülkeler arasındaki ilişkiler ve dış güçlerin bölgeye yönelik siyaseti değerlendirildi.

Primakov Dış Politika İşbirliği Merkezi ve Rusya Bilimler Akademisi (RAN) tarafından organize edilen "6. Rusya-Orta Doğu Uluslararası Bilimsel ve Uzman Forumu" başladı.

Rusya Dışişleri Bakanlığının ev sahipliğinde düzenlenen foruma, Rusya'nın yanı sıra Türkiye, İran, Irak ve Ürdün dahil yaklaşık 10 ülkeden uzmanlar katıldı.

İki gün sürecek forum, Primakov Dış Politika İşbirliği Merkezi Müdürü Viktoriya Karsliyeva ve Akademik Direktörü Ruslan Mamedov ile RAN'a bağlı Doğu Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Vitaliy Naumkin ve Başkan Yardımcısı Vasiliy Kuznetsov'un açılış konuşmalarıyla başladı.

Orta Doğu'da kritik süreçler

Forumda, "Bölgesel Güvenlik Sistemi" başlıklı oturum düzenlendi.

Rusya'daki Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü Müdürü Maksim Suçkov'un moderatörlüğünde düzenlenen oturumda, Türkiye'den Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Başkanı Kadir Temiz konuştu.

Orta Doğu'da kritik öneme sahip süreçlerin yaşandığını belirten Temiz, yaşanan çatışmaların bölge üzerinde büyük etki yarattığını şöyle konuştu:

"Dış güçler bölgedeki ülkelerin içişlerine ne kadar çok müdahale ederse, o kadar bölgedeki dinamikler bozulur ve bölge kırılgan hale gelir. Dış etkenleri tamamen ortadan kaldıramayız. Dolayısıyla dış etkenlerle bağlantı kurabilecek iç güce ihtiyacımız var. Bölgedeki ülkeler ekonomi ve kültür açısında birbirine yakın. Lakin dış etkenler yapay bir düzenin oluşumuna yol açtı. Buna doğal kaynakların, özellikle de petrol üzerindeki jeopolitik kontrol de eklendi. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından bu süreç derinleşti. Şimdi de bunun sonuçlarını görüyoruz."

Temiz, "Böylece Orta Doğu ülkeleri, dış güçlerin iç sistemi ne şekilde istikrarsızlaştırabileceğinin örneği haline geldi. Bölgedeki iç düzenin bozulmasına tanık olduk. Ülkeler kendi aralarında bölünmeye başladı. Birçok ülkede devrimler yaşanmaya başladı." ifadelerini kullandı.

Bölgesel güvenlik sisteminin oluşturulması gerektiğini vurgulayan Temiz, "Orta Doğu'da dengeli temellerin oluşturulmasına ihtiyaç var. Küresel sistemde dış etkenlerden tamamen kurtulamayız. Ancak ülkelerin içten güçlenmesi önemli." dedi.

"Dış güçler Orta Doğu'da kendi düzenini kurmaya çalışıyor"

İran Dışişleri Bakanlığına bağlı Siyasal ve Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü Akademik Direktör Yardımcısı Alireza Hoda Golipur ise İran'ın ABD ve İsrail'in saldırılarına karşılık verdiğine dikkati çekerek "İsrail yönetimi, İran'ın zayıf olduğu konusunda ikna etmeye çalıştı. Eski ABD yönetimi yeterince akıllıydı ve buna kanmadı. Ancak mevcut Amerikan yönetimi buna inandı." değerlendirmesinde bulundu.

Dış güçlerin bölgedeki ülkelerin içişlerine müdahale etme yönünde girişimlerde bulunduğunu söyleyen Golipur, "Dış güçler, Orta Doğu'da kendi düzenini kurmaya çalışıyor. Ancak bu, bölgede uzun vadeli barışı sağlamayacak." şeklinde konuştu.

Ürdün Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi Müdürü Hasan Momani de Orta Doğu'daki güvenlik sisteminin güçlendirilmesi ve durumun istikrara kavuşturulmasının önemini vurguladı.