Okyanuslarda 'Nüfus Sayımı' Yapıldı

Dünya denizlerindeki canlı türlerini tespit etmek amacıyla 80 ülkeden 2 bin 700 bilim insanının 10 yıldan bu yana sürdürdüğü çalışmada 250 bin tür tespit edildi. Dünya denizlerinde ilk kez yapılan ve 540 ayrı bilimsel seferde toplam 9 bin gün süren Deniz Yaşamı Tür Sayımı?nı vakıflar, üniversiteler ve hükümetler finanse etti.

Kanada, Dalhousie Üniversitesi?nden biyolog Prof. Boris Worm, ilk denizaltı biyolojik çeşitlilik haritasında tek hücreli canlılardan dev balinalara kadar sayımı yapılan türler arasında yaklaşık 6 bin yeni potansiyel tür tespit edildiğini, bunların 1200?den fazlasının tanımlandığını bildirdi.

Bu bilimsel çalışmayla 1200'ün üzerinde yeni keşfedilen deniz canlısı daha ayrıntılı olarak tanım ve isim kazandı. Ancak keşfedilen 5 binin üzerindeki diğer canlıların ayrıntılı tanımlanması yapıldı. Araştırmayı başlatan okyanus bilimcilerden Jesse Ausubel, yeni saptanan türler arasında en çok ilgi çekenlerden birinin "Beyaz Yeti Yengeci" olduğunu söyledi ve bu yengeçlerin, sanki beyaz kıllı bir boks eldiveni giymiş gibi göründüklerini belirtti. Araştırmadan ortaya çıkan bir diğer dikkat çekici sonuç da birçok türün tahmin edilenden daha geniş alanlarda yaşıyor olması. Örneğin balina gibi deniz memelilerin, hayatları boyunca bütün dünyayı yüzüp dolaştığı daha önce de biliniyordu.

Bilimsel amaçlı yaptıkları toplam 540 yolculukta 9 bin gün süren çalışmanın sonuçları 3 ayrı kitapta toplandı. Bilim insanları, dünya denizlerinde toplam bir milyon canlı türünün mevcut olduğunu tahmin ediyor. Bu canlı türlerinin sadece 250 bininin bilimsel tanımı yapıldı. Okyanusların çok işlek olmayan Baltık Denizi ya da Kuzeydoğu Amerika gibi bölgelerinde sayıları 4 bine varan değişik deniz hayvanı türünün yaşadığı belirtildi. Oşinografların deniz sularında yaptıkları kapsamlı araştırmaya göre, denizlerde yaşayan hayvan türlerinin 5'te birini yengeç ve ıstakoz gibi kabuklu hayvanlar, yüzde 17'sini de mürekkepbalığı gibi yumuşakçalar oluşturuyor.

Bilim insanları düşünülenden çok daha fazla deniz canlısı türü olduğunu ve insanın denizaltı yaşamına tahmin edilenden çok daha büyük bir etkisi bulunduğunu belirtirken, araştırmanın yapıldığı tüm bölgelerde, oksijen ve ışığın çok az olduğu yerlerde bile canlı türleri bulunduğunu bildirdi.

Araştırmacılara göre Avustralya sularında 50 milyon yıl önce yok olduğu düşünülen Jura dönemine ait bir karidesin keşfedilmesine karşılık, denizdeki besin zincirinin ilk halkası planktonların yaklaşık yüzde 40?ı son 50 yılda ortadan kalktı. Bu da okyanusların ısınmasıyla açıklanabilir. Uzmanlar bazı bölgelerde köpekbalıklarının yüzde 99?unun yok olduğu hakkında da uyardı.

Bu arada İngiltere?de yapılan açıklamada bu ülkede iki haftada bir türün yok olduğu açıklandı. Oxford Üniversitesi araştırmasında liken, mikrobik sümüksü ve yosun gibi türler incelendi ve son iki asırdır her yıl, ülkedeki 60 bin türün yüzde 5?inin kaybolduğu görüldü.