"Rusya ABD İlişkilerinde Snowden'dan Daha Önemli Konular Var"

Hakan Ceyhan Aydoğan - Rusya'da, ABD Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) eski sistem analisti Edward Snowden'ın geçici sığınma izni alması tartışılmaya devam ederken, uzmanlar, Rusya-ABD ilişkilerinde konuşulması gereken Snowden'dan daha önemli konular olduğunu düşünüyor.

ABD Başkanı Barack Obama'nın, eylül ayında Petersburg'da düzenlenecek G-20 Zirvesi'ne katılmamasının söz konusu olmadığını dile getiren uzmanlar, son olayların ardından daha önceden planlanan Moskova ziyaretinin Obama için ciddi imaj kaybı oluşturacağını ve bu yüzden iki liderin G-20 formatı dışında görüşmeyeceğini öne sürdü.

Snowden konusunun medyatik hale geldiği için bu kadar gündemde kaldığına işaret eden uzmanlar, ABD-Rusya ilişkilerinde daha ciddi konuların çözüm bulunması için sırada beklediğini belirtti.

"Rusya-ABD ilişkilerinde Snowden'dan daha önemli gündemler var"

Snowden krizinin Rusya-ABD ilişkilerine olası etkisini AA muhabirine değerlendiren Moskova Devlet Üniversitesi Dünya Politikası Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Andrey Sidorov, Snowden krizinin hem ABD hem de Rusya tarafından istenmeyen bir durum oluşturduğunu ve tesadüfi bir gelişme olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtti.

İki ülke ilişkilerinde küresel çaplı birçok konunun çözüm için sırada beklediğini, Snowden krizinin bunların yanında çok küçük kaldığını ifade eden Sidorov, şöyle konuştu:

"ABD ve Rusya'nın gündeminde, ekonomik ve ticari ilişkileri bir kenara bırakalım, daha stratejik ve küresel konular var; NATO'nun Avrupa füze kalkanı sistemi, nükleer müzakereler, Suriye'deki durum, Afganistan'dan kaynaklı uyuşturucu trafiği gibi sadece iki ülke için değil küresel önem taşıyan konular. Obama'nın bunları Putin ile görüşmesi gerekiyor."

Obama'nın G-20'ye katılmaması gibi bir durumun söz konusu olmadığını ifade eden Sidorov, "Ancak G-20 dışında yapılacak herhangi bir Putin-Obama görüşmesi, ABD Başkanı'nın uluslararası arenada puan kaybetmesine neden olur. Görüşme G-20 formatı dışına çıkmayacaktır" dedi.

Sidorov, ABD'nin Snowden meselesine cevap olarak Rusya'ya karşı herhangi bir hamle yapma olasılığının düşük olduğunu belirterek, "Afganistan'daki askeri anlaşma iptal edilebilir, buradan zararımız bir milyar dolar olur. Magnitskiy yasası olabilir. Bazı diplomatik hamleler ihtimal dahilinde olsa da şu bir gerçek ki Rusya, ABD için bir numaralı öncelik olarak kalacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

"Obama, Putin ile Snowden'ı hiç konuşmayabilir"

Rusya Siyasi Enformasyon Merkezi Genel Direktörü Aleksey Muhin de Obama'nın G-20 Zirvesi'ne katılacağını düşündüğünü söyleyerek, ABD Başkanı'nın, Putin ile Snowden meselesini konuşmayabileceğini öne sürdü.

Snowden'ın aktardığı ya da aktarabileceği bilgi bakımından çok büyük öneme sahip olmadığını belirten Muhin, "Ancak ABD'nin bazı kurumlarında birtakım skandallar ve problemler yaşanıyor ve bunlar kamuoyuna çok fazla yansımıyor. Snowden, bu olaylara şahit olması bakımından önem arz ediyor" dedi.

Snowden konusunun, iki ülkenin genel ilişkilerinin seyrini tek başına değiştirecek bir parametre olmadığını savunan Muhin, "Snowden, gelecekte bazı diplomatik hamlelerin parçası olarak kullanılabilir. Magnitskiy gibi bazı dosyalar olabilir bunlar. Ancak Kremlin'in bunu kullanacağını düşünmüyorum" diye konuştu.

"Snowden, ABD'nin iç meselesi"

Rusya Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Danışmanı Vladimir Kozin, konuya farklı bir bakış açısı getirerek, Snowden'ın ABD'nin iç meselesi olduğunu ve bunu, uluslararası bir problem olarak görmediğini söyledi.

Kozin şunları kaydetti:

"Bu konu Washington kaynaklıdır, Moskova değil. Konuyu uluslararası kriz olarak görmüyorum. Bu,  ABD'nin iç meselesidir. Rusya Snowden'a geçici sığınma vererek kendi açısından konuyu kapatmıştır. Benim görüşüm, ABD tarafının yapması gereken bu konuyu unutmaktır."

Kozin, Obama'nın Moskova ziyaretiyle ilgili olarak, "Obama G-20'ye gelecek. Moskova ziyaretini iptal ettiğini de duyurmadı. Putin ve Obama küresel sorunları konuşmalı" dedi.

"Snowden konusu medyatik hale geldi"

Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi Uzmanı Doçent Dr. Vladimir Bartenev, Snowden konusunun medyatik hale geldiği için bu kadar gündemde kaldığına işaret ederek, ABD-Rusya ilişkilerinde daha ciddi konuların bulunduğunu söyledi.

Bartenev, "Rusya-ABD ilişkilerini ve olası Obama-Putin görüşmesini Snowden özelinde değerlendirmek doğru değil. İki ülkenin konuşması gereken birçok problem var. Obama'nın olası Moskova ziyareti kendisi için ciddi bir imaj kaybı olarak görünse de ben görüşmenin gerçekleşeceğini düşünüyorum" diye konuştu. - Moskova